Breytingum fórnað fyrir starfs­frið: „Friðjónslínan“ hafi ráðið för

Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Miðflokksins, gagnrýnir harðlega að Sjálfstæðisflokkurinn hafi ákveðið að mynda meirihluta með Viðreisn og Framsókn í Reykjavík í stað Miðflokksins. Hann segir sögulegu tækifæri til stefnubreytingar í borginni hafa verið kastað á glæ.

Sjálfstæðisflokkurinn og Miðflokkurinn juku mest við sig í borgarstjórnarkosningunum og hefðu getað myndað tólf manna meirihluta. Niðurstaðan varð hins vegar samstarf Sjálfstæðisflokks, Viðreisnar og Framsóknar.

„Mér finnst mjög dapurlegt að þetta stórkostlega tækifæri sé látið fara forgörðum og ekki víst að það komi aftur,“ segir Sigmundur.

Hann telur að úrslitin hafi gefið skýrt umboð til að breyta stefnu borgarinnar í skipulags- og samgöngumálum. Að hans mati hafi Sjálfstæðisflokkurinn unnið kosningasigur á málflutningi sem Miðflokkurinn hafi lengi haldið á lofti.

„Sjálfstæðisflokkurinn fékk stefnu Miðflokksins lánaða og það gekk svo vel að hann vann glæsilegan sigur. En ekki nóg með það heldur vann Miðflokkurinn glæsilegan sigur út á sömu stefnu,“ segir hann.

Kunnugleg rök um starfsfrið

Sigmundur segir skýringar um starfsfrið, stöðugleika og breiðari skírskotun ekki sannfærandi. Hann telur þær fyrst og fremst notaðar til að réttlæta að Sjálfstæðisflokkurinn víki frá þeirri stefnu sem flokkurinn hafi kynnt fyrir kjósendum.

Hann segir þetta minna sig á þegar Sjálfstæðisflokkurinn myndaði ríkisstjórn með Vinstri grænum og Framsóknarflokknum á Alþingi í nafni stöðugleika.

„Stöðugleiki og starfsfriður; þess vegna er vikið frá stefnunni til að friðþægja aðra. Það er gert í von um að það dugi til að fóðra krókódílana aðeins. Þetta eru grundvallarmistök í pólitík og ég hef séð þetta áður,“ segir Sigmundur.

Að hans mati felst í nýja meirihlutanum ekki sú stefnubreyting sem kjósendur hafi kallað eftir. Frekar sé verið að tryggja frið við flokka sem hafi staðið vörð um fyrri stefnu borgarinnar.

Segir Friðjónslínuna hafa ráðið för

Sigmundur segir niðurstöðuna benda til þess að svokölluð Friðjónslína hafi orðið ofan á innan Sjálfstæðisflokksins. Með því á hann við hófsamari og miðjusæknari nálgun þar sem samstarf við Viðreisn og Framsókn hafi verið tekið fram yfir meirihluta með Miðflokknum.

Hann segir Brynjar Níelsson hafa verið hafðan í forgrunni í kosningabaráttunni til að höfða til kjósenda sem vildu skýrari hægri stefnu í borgarmálum heldur en sú sem Sigmundur vill meina að Friðjón R. Friðjónsson, fráfarandi borgarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins, hafi boðað. Þegar til kastanna kom hafi Sjálfstæðisflokkurinn valið Friðjóns-línuna þegar kom að meirihlutaviðræðum. 

Efast um breytingar á Borgarlínu

Sigmundur segir Borgarlínuverkefnið skýrasta dæmið um takmarkanir nýja meirihlutans. Hann efast um að grundvallarbreytingar verði gerðar á verkefninu þegar Viðreisn er hluti af samstarfinu bæði í borg og ríkisstjórn.

„Stóra dæmið er Borgarlínan. Þar ætlar borgarfulltrúi Viðreisnar að ræða málið við fjármálaráðherra Viðreisnar. Dettur einhverjum í hug að það verði grundvallarbreyting á Borgarlínuverkefninu?“ segir hann.

Hann telur að Sjálfstæðisflokkurinn hefði átt auðvelt með að mynda meirihluta með Miðflokknum ef raunverulegur vilji væri til að ráðast gegn Borgarlínu og þéttingarstefnu síðustu ára.

Segir afsakanirnar veikar

Sigmundur segir fyrirséð að Sjálfstæðisflokkurinn þurfi að skýra hvers vegna ekki var gengið til samstarfs við Miðflokkinn. Þær skýringar sem fram hafi komið standist illa skoðun. Það sem helst hefur verið nefnt til sögunnar er að fyrrverandi borgarfulltrúar Sjálfstæðisflokksins, Helgi Áss Grétarson, Kjartan Magnússon og Marta Guðjónsdóttir, hefðu gengið til liðs við Miðflokkinn eftir að hafa verið hafnað af borgarstjórnarflokki Sjálfstæðisflokksins í aðdraganda kosninganna.

Ástæðan fyrir því hefur verið sögð að þau þrjú séu erfið í samstarfi, og það sé helsta ástæðan fyrir því að Sjálfstæðisflokkurinn velji frekar Viðreisn en Miðflokkinn í meirihlutasamstarf. 

„Við vissum að ef þau ætluðu að fara þessa leið þyrftu þau að finna einhverjar afsakanir. Ef þetta er það besta sem þau fundu þá er það mjög léleg tilraun,“ segir Sigmundur sem bendir á að Marta og Kjartan séu ekki einu sinni varaborgarfulltrúar. 

Hann segir málin sem Miðflokkurinn lagði áherslu á í kosningabaráttunni hafa verið þau sömu og Sjálfstæðisflokkurinn nýtti til að sækja fylgi. Þess vegna sé erfitt að halda því fram að málefnaleg gjá hafi staðið í vegi fyrir samstarfi flokkanna.

„Búið að semja um frið við Viðreisn“

Sigmundur segist hafa talið ljóst undir lok þingfundar í gærkvöldi hvert stefndi. Hann vísar til þess að Sjálfstæðismenn og Framsóknarmenn hafi horfið af mælendaskrá í umræðu um þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB-viðræður á Alþingi.

„Við vissum hvað var að fara að gerast daginn eftir. Það var búið að semja um frið við Viðreisn og nú fær utanríkisráðherra ekki gagnrýni frá Sjálfstæðisflokknum,“ segir Sigmundur.