Afsökunarbeiðni og einræðisherra í skiptum fyrir flotastöð? Samúel Karl Ólason skrifar 6. mars 2025 17:02 Rússneskri sprengjuvél flogið á loft í Hmeimim árið 2015. Rússar vilja ólmir halda bæði flugvellinum og flotastöðinni þar nærri. AFP/Alexander Kots Ráðamenn í Rússlandi vinna hörðum höndum að því að tryggja sér áframhaldandi notkun á flotastöð sem þeir hafa haft til afnota í Sýrlandi um árabil. Eftir fall ríkisstjórnar Bashars al-Assad hafa Rússar dregið verulega úr viðveru sinni í Sýrlandi en hafa átt í miklum viðræðum við nýja ríkisstjórn landsins og Ahmed al-Sharaa (áður Abu Mohammed al-Jolani), leiðtoga hennar. Eftir fall Assads hafa ráðamenn á Vesturlöndum og í Mið-Austurlöndum ekki lagt kapp á að fylla upp í tómarúmið sem Rússar hafa skilið eftir sig og hefur það opnað á möguleikann á því að Rússar geti haldið áfram starfsemi þar. Borgarastyrjöld hófst í Sýrlandi árið 2011 en árið 2015 komu Rússar Assad-liðum til aðstoðar. Með sveitum frá Íran höfðu Rússar haldið stjórnarher Assads uppi en í gegnum árin hafa þeir gert ítrekaðar loftárásir á uppreisnarmenn og óbreytta borgara. Staðan í Sýrlandi breyttist svo hratt í lok síðasta árs þegar spilaborg Assads féll saman undir sókn uppreisnarmanna í norðausturhluta Sýrlands og flúði einræðisherrann til Rússlands. Í kjölfarið byrjuðu Rússar að flytja mikið magn hergagna á brott frá Sýrlandi og hættu að nota flotastöð í Latakía í Sýrlandi. Þessa flotastöð og flugvöll í Khmeimim hafa Rússar notað til umsvifa í Miðjarðarhafinu og sem stökkpall inn í Afríku, þar sem umsvif þeirra hafa aukist til muna. Miðjarðarhafsfloti Rússlands er nú heimilislaus, ef svo má segja, og hafa miklar viðræður átt sér stað milli Rússa og nýrrar ríkisstjórnar Sýrlands um möguleg áframhaldandi afnot Rússa af flotastöðinni í Tartus. Sendu fúlgur fjár til Sýrlands Í frétt Wall Street Journal segir að Rússar hafi í síðasta mánuði sent um 23 milljónir dala í gjaldeyri til Sýrlands, til að aðstoða nýja ríkisstjórn landsins. Ráðamenn annarra ríkja hafa neitað að aðstoða Sýrland af ótta við refsiaðgerðir sem settar voru á ríkisstjórn Assads á sínum tíma en hafa ekki enn verið felldar úr gildi. Nýir leiðtogar Sýrlands hafa einnig verið beittir refsiaðgerðum áður af Bandaríkjunum og Evrópuríkjum vegna tengsla þeirra við hryðjuverkahópa eins og al-Qaeda. Sjá einnig: Hver er Abu Mohammed al-Jolani? Ráðamenn í Mið-Austurlöndum hafa heitið Sýrlandi aðstoð en hafa ekki veitt hana enn þar sem óljóst þykir hver afstaða ríkisstjórnar Donalds Trump, forseta Bandaríkjanna, er. Þetta á samkvæmt WSJ við yfirvöld í Katar og Sádi-Arabíu þar sem þeim hefur ekki verið svarað um það hvort refsiaðgerðir verði felldar niður. Því samþykktu Sýrlendingar að taka á móti peningunum frá Rússlandi. Viðræður undu upp á sig Rússar vilja ólmir tryggja sér áframhaldandi afnota af flotastöðinni í Latakía vegna þess hve mikilvæg hún er fyrir starfsemi þeirra í Miðjarðarhafi, sérstaklega með tilliti til þess að Tyrkir hafa stöðvað umferð herskipa um Bospórsund vegna innrásar Rússa í Úkraínu. Í millitíðinni hafa Rússar notast við aðstöðu sem þeir hafa fengið á yfirráðasvæði Khalifa Haftar í austurhluta Líbíu til að styðja við hermenn sína og málaliða úr Africa Corp í Afríku. Haftar stýrir hinum svokallaða Líbíska þjóðarher (LNA) og hefur lengi notið mikils stuðnings Rússa, bæði gegnum málalið Wagner Group á árum áður og beinum hernaðarlegum stuðningi. Sjá einnig: Segja Rússa hafa flutt fjölda orrustuþota til Líbíu Yfirmenn Atlantshafsbandalagsins og ráðamenn í Evrópu hafa rætt við ráðamenn ríkja Norður-Afríku og boðið þeim ívilnanir gegn því að þeir veiti Rússum ekki aðgang að flotastöðvum þar. Samskiptin við Haftar eru þó lítil og hafa Rússar rætt við hann um að fá aðgang að höfn þar. Tveir rússneskir erindrekar fóru til Sýrlands í janúar, til að ræða herstöðvarnar en samkvæmt heimildum WSJ undu viðræðurnar fljótt upp á sig. WSJ segir að viðræður milli Rússa og Sýrlendinga hafi meðal annars snúist um umfangsmiklar fjárfestingar í orkuinnviðum og olíu- og gasframleiðslu í Sýrlandi. Einnig hefur verið rætt um að Rússar biðjist afsökunar á árásum sínum gegn óbreyttum borgurum og ráðamenn í Sýrlandi hafa einnig rætt það að Rússar framselji Assad til þeirra. Eins og áður segir flugur Rússar honum til Moskvu þegar stjórnarher hans féll saman. Sýrlendingar vilja einnig fá mikla fjármuni sem Assad flutti frá Sýrlandi til Rússlands í gegnum árin. Ættingjar Assads hafa einnig keypt miklar eignir í Rússlandi. Rússland Sýrland Vladimír Pútín Mest lesið Hildi og Inga Þór sagt upp Innlent Afkomendur síðasta böðuls á Íslandi búa enn á Illugastöðum Innlent Kattahland og skítur á gólfum og upp eftir veggjum Innlent Munda fallbyssurnar við landamærin Erlent Telur starfsmenn hæfa til að meta stjórnsýslu yfirmanns síns Innlent Meirihluti atkvæða talinn en enginn með þingmeirihluta Erlent Ted Bundy tengdur við 52 ára gamalt óleyst morð Erlent Tvær lægðir á leiðinni Veður Opinberuðu lögbrot í kjúklingabúi með falinni myndavél Erlent Tekur við Bolsonaro opnum örmum Erlent Fleiri fréttir Opinberuðu lögbrot í kjúklingabúi með falinni myndavél Ted Bundy tengdur við 52 ára gamalt óleyst morð Meirihluti atkvæða talinn en enginn með þingmeirihluta Tekur við Bolsonaro opnum örmum Munda fallbyssurnar við landamærin Enginn skýr sigurvegari í útgönguspám Efins um „einkaframtak Norðmanna og Finna“ Tveir ákærðir vegna uppákomu við bandaríska herstöð á Englandi Ákæra Comey enn eina ferðina Stubb og Støre ræddu við Pútín Fóðruðu loftslagsvá aðeins minna en metárið á undan Kjörstaðir opnir í Ísrael Óljóst hver mun leiða ríkisstjórn Stúdenta í Serbíu Trump segir svindlað í brasilísku kosningunum Kosningar í Ísrael: Arabaflokkarnir gætu ráðið úrslitum Biskupar sjá eftir bænastund með Trump Fundu 31 byssu, Hitler-brjóstmynd og danskan fána Áhrifavaldar sektaðir fyrir að auglýsa veðmál Stór hluti Oxford Street orðinn göngugata Sagðir vilja fá Orbán til að stýra Sameinuðu þjóðunum Áfall fyrir Donald Trump og Vladimír Pútín Tókst ekki moða neitt úr miðjunni Fundu auðgað úran í dánarbúi Óvæntur sigur Lula en Bolsonaro vill ógilda úrslitin „Noregur sökkar“ Vučić játar ósigur Stúdentahreyfing freistar að velta þaulsetnum Vučić Leikur á hnífsegg í Brasilíu Machado snýr heim eftir nær árs útlegð Hinn grunaði með geðklofa og fluttur á geðdeild Sjá meira
Eftir fall Assads hafa ráðamenn á Vesturlöndum og í Mið-Austurlöndum ekki lagt kapp á að fylla upp í tómarúmið sem Rússar hafa skilið eftir sig og hefur það opnað á möguleikann á því að Rússar geti haldið áfram starfsemi þar. Borgarastyrjöld hófst í Sýrlandi árið 2011 en árið 2015 komu Rússar Assad-liðum til aðstoðar. Með sveitum frá Íran höfðu Rússar haldið stjórnarher Assads uppi en í gegnum árin hafa þeir gert ítrekaðar loftárásir á uppreisnarmenn og óbreytta borgara. Staðan í Sýrlandi breyttist svo hratt í lok síðasta árs þegar spilaborg Assads féll saman undir sókn uppreisnarmanna í norðausturhluta Sýrlands og flúði einræðisherrann til Rússlands. Í kjölfarið byrjuðu Rússar að flytja mikið magn hergagna á brott frá Sýrlandi og hættu að nota flotastöð í Latakía í Sýrlandi. Þessa flotastöð og flugvöll í Khmeimim hafa Rússar notað til umsvifa í Miðjarðarhafinu og sem stökkpall inn í Afríku, þar sem umsvif þeirra hafa aukist til muna. Miðjarðarhafsfloti Rússlands er nú heimilislaus, ef svo má segja, og hafa miklar viðræður átt sér stað milli Rússa og nýrrar ríkisstjórnar Sýrlands um möguleg áframhaldandi afnot Rússa af flotastöðinni í Tartus. Sendu fúlgur fjár til Sýrlands Í frétt Wall Street Journal segir að Rússar hafi í síðasta mánuði sent um 23 milljónir dala í gjaldeyri til Sýrlands, til að aðstoða nýja ríkisstjórn landsins. Ráðamenn annarra ríkja hafa neitað að aðstoða Sýrland af ótta við refsiaðgerðir sem settar voru á ríkisstjórn Assads á sínum tíma en hafa ekki enn verið felldar úr gildi. Nýir leiðtogar Sýrlands hafa einnig verið beittir refsiaðgerðum áður af Bandaríkjunum og Evrópuríkjum vegna tengsla þeirra við hryðjuverkahópa eins og al-Qaeda. Sjá einnig: Hver er Abu Mohammed al-Jolani? Ráðamenn í Mið-Austurlöndum hafa heitið Sýrlandi aðstoð en hafa ekki veitt hana enn þar sem óljóst þykir hver afstaða ríkisstjórnar Donalds Trump, forseta Bandaríkjanna, er. Þetta á samkvæmt WSJ við yfirvöld í Katar og Sádi-Arabíu þar sem þeim hefur ekki verið svarað um það hvort refsiaðgerðir verði felldar niður. Því samþykktu Sýrlendingar að taka á móti peningunum frá Rússlandi. Viðræður undu upp á sig Rússar vilja ólmir tryggja sér áframhaldandi afnota af flotastöðinni í Latakía vegna þess hve mikilvæg hún er fyrir starfsemi þeirra í Miðjarðarhafi, sérstaklega með tilliti til þess að Tyrkir hafa stöðvað umferð herskipa um Bospórsund vegna innrásar Rússa í Úkraínu. Í millitíðinni hafa Rússar notast við aðstöðu sem þeir hafa fengið á yfirráðasvæði Khalifa Haftar í austurhluta Líbíu til að styðja við hermenn sína og málaliða úr Africa Corp í Afríku. Haftar stýrir hinum svokallaða Líbíska þjóðarher (LNA) og hefur lengi notið mikils stuðnings Rússa, bæði gegnum málalið Wagner Group á árum áður og beinum hernaðarlegum stuðningi. Sjá einnig: Segja Rússa hafa flutt fjölda orrustuþota til Líbíu Yfirmenn Atlantshafsbandalagsins og ráðamenn í Evrópu hafa rætt við ráðamenn ríkja Norður-Afríku og boðið þeim ívilnanir gegn því að þeir veiti Rússum ekki aðgang að flotastöðvum þar. Samskiptin við Haftar eru þó lítil og hafa Rússar rætt við hann um að fá aðgang að höfn þar. Tveir rússneskir erindrekar fóru til Sýrlands í janúar, til að ræða herstöðvarnar en samkvæmt heimildum WSJ undu viðræðurnar fljótt upp á sig. WSJ segir að viðræður milli Rússa og Sýrlendinga hafi meðal annars snúist um umfangsmiklar fjárfestingar í orkuinnviðum og olíu- og gasframleiðslu í Sýrlandi. Einnig hefur verið rætt um að Rússar biðjist afsökunar á árásum sínum gegn óbreyttum borgurum og ráðamenn í Sýrlandi hafa einnig rætt það að Rússar framselji Assad til þeirra. Eins og áður segir flugur Rússar honum til Moskvu þegar stjórnarher hans féll saman. Sýrlendingar vilja einnig fá mikla fjármuni sem Assad flutti frá Sýrlandi til Rússlands í gegnum árin. Ættingjar Assads hafa einnig keypt miklar eignir í Rússlandi.
Rússland Sýrland Vladimír Pútín Mest lesið Hildi og Inga Þór sagt upp Innlent Afkomendur síðasta böðuls á Íslandi búa enn á Illugastöðum Innlent Kattahland og skítur á gólfum og upp eftir veggjum Innlent Munda fallbyssurnar við landamærin Erlent Telur starfsmenn hæfa til að meta stjórnsýslu yfirmanns síns Innlent Meirihluti atkvæða talinn en enginn með þingmeirihluta Erlent Ted Bundy tengdur við 52 ára gamalt óleyst morð Erlent Tvær lægðir á leiðinni Veður Opinberuðu lögbrot í kjúklingabúi með falinni myndavél Erlent Tekur við Bolsonaro opnum örmum Erlent Fleiri fréttir Opinberuðu lögbrot í kjúklingabúi með falinni myndavél Ted Bundy tengdur við 52 ára gamalt óleyst morð Meirihluti atkvæða talinn en enginn með þingmeirihluta Tekur við Bolsonaro opnum örmum Munda fallbyssurnar við landamærin Enginn skýr sigurvegari í útgönguspám Efins um „einkaframtak Norðmanna og Finna“ Tveir ákærðir vegna uppákomu við bandaríska herstöð á Englandi Ákæra Comey enn eina ferðina Stubb og Støre ræddu við Pútín Fóðruðu loftslagsvá aðeins minna en metárið á undan Kjörstaðir opnir í Ísrael Óljóst hver mun leiða ríkisstjórn Stúdenta í Serbíu Trump segir svindlað í brasilísku kosningunum Kosningar í Ísrael: Arabaflokkarnir gætu ráðið úrslitum Biskupar sjá eftir bænastund með Trump Fundu 31 byssu, Hitler-brjóstmynd og danskan fána Áhrifavaldar sektaðir fyrir að auglýsa veðmál Stór hluti Oxford Street orðinn göngugata Sagðir vilja fá Orbán til að stýra Sameinuðu þjóðunum Áfall fyrir Donald Trump og Vladimír Pútín Tókst ekki moða neitt úr miðjunni Fundu auðgað úran í dánarbúi Óvæntur sigur Lula en Bolsonaro vill ógilda úrslitin „Noregur sökkar“ Vučić játar ósigur Stúdentahreyfing freistar að velta þaulsetnum Vučić Leikur á hnífsegg í Brasilíu Machado snýr heim eftir nær árs útlegð Hinn grunaði með geðklofa og fluttur á geðdeild Sjá meira