Krafa upp á 650 milljónir varði ekki veru­lega hags­muni

Í ákvörðun Hæstaréttar, sem tekin var í gær, segir að Frigus hafi með beiðni í nóvember óskað eftir áfrýjunarleyfi vegna dóms Landsréttar, sem kveðinn var upp í október.

Vísir hefur fjallað ítarlega um málið, nú síðast þegar greint var frá því að Frigus hefði farið fýluferð í Landsrétt, sem staðfesti sýknudóm Héraðsdóms Reykjavíkur í málinu.

Málið snýr að sölu Lindarhvols, félags sem stofnað var til að fara með eignarhlut ríkisins í svokölluðum stöðugleikaeignum, á Klakka. Frigus, sem er í eigu Ágústs og Lýðs Guðmundssona, sem kenndir eru við Bakkavör, og Sigurðar Valtýssonar, bauð 501 milljón króna í félagið.

BLM fjárfestingar buðu 505 milljónir og tilboð frá Ásaflöt ehf. hljóðaði upp á 502 milljónir. Tilboði BLM fjárfestinga var að lokum tekið. Þessu vildu Frigusarmenn ekki una og höfðuðu mál vegna meintrar ólögmætrar sölumeðferðar.

Frigus krafðist 650 milljón króna í skaðabætur frá Lindarhvoli og íslenska ríkinu. Kröfupphæðin nam þeim hagnaði sem Frigus taldi sig hefðu notið ef tilboði félagins hefði verið tekið.

Ekki talið að tilboð Frigusar hafi verið hagstæðast

Í ákvörðuninni segir að Frigus hafi byggt á því að verulegir annmarkar hefðu verið á söluferlinu sem leitt hefðu til skaðabótaskyldu ríkisins. Frigus hafi byggt á því að hann hefði átt eina gilda tilboðið sem hefði borist og það jafnframt verið hagstæðast. 

Landsréttur hafi ekki fallist á að Frigus hefði átt eina gilda tilboðið þar sem önnur tilboð hefðu verið háð fyrirvara um samþykki Fjármálaeftirlitsins. Þá hafi ekki verið fallist á að ákvæði í kaupsamningi um að kaupverðið skyldi bera vexti að liðnum tilteknum tíma frá gerð kaupsamnings þar til afhending hins selda fór fram hefði falið í sér breytingu á því tilboði eða skilmálum söluferlisins verið breytt þannig að máli skipti. 

Landsréttur hafi talið ekki annað verða séð en að Lindarhvoll hefði farið eftir þeim reglum sem giltu við mat á tilboðum og valið hagkvæmasta tilboðið í skilningi ákvæðis til bráðabirgða III með breytingalögum um stöðugleikaeignir, sem breyttu þágildandi lögum um Seðlabanka Íslands. Því hafi ekki verið fallist á að tilboð Frigusar hefði í reynd verið hagstæðast. 

Ekki fallist á aðra annmarka

Í dómi Landsréttar hafi komið fram að hið umdeilda söluferli hefði verið opið öllum og legið hefði fyrir hvernig tilboð yrði valið, auk þess sem veittar hefðu verið upplýsingar um þá skilmála sem gilt hefðu. Yrði ekki annað séð en að Lindarhvoll hefði veitt öllum bjóðendum sömu upplýsingar um þær eignir sem voru til sölu og um söluferlið. 

Því hafi ekki verið fallist á að brotið hafi verið gegn jafnræðisreglunni í söluferlinu eða að skort hefði á gagnsæi. Þá hafi Landsréttur talið að ekkert hefði komið fram sem gæfi tilefni til að draga í efa að stjórn Lindarhvols hefði lagt mat á þau tilboð sem bárust, svo sem rakið hefði verið í fundargerðum, og því ekki fallist á að stjórnarmenn hefðu vanrækt rannsóknarskyldu sína. Loks hefði ekki verið sýnt fram á að aðrir annmarkar hefðu verið á hinu umdeilda söluferli sem leitt gætu til bótaskyldu ríkisins.

Vildi fá skorið úr um hvort Steinar hafi mátt funda með vitnum

Í ákvörðuninni segir að Frigus hafi með beiðninni byggt á því að úrslit málsins hefðu verulegt almennt gildi. Afar takmörkuð fordæmi liggi fyrir um hvaða reglur gildi við sölu ríkiseigna og hvernig þeim skuli beitt. 

Taka þyrfti afstöðu til þess hvort stjórnsýslulög og meginreglur stjórnsýsluréttar gildi við sölu ríkiseigna. Enn fremur þyrfti að meta hvort, og þá að hvaða marki, hafa megi hliðsjón af lögum um opinber innkaup við sölu ríkiseigna. 

Þá þyrfti að leysa úr því að hvaða marki lögmaður, sem jafnframt væri „lykilvitni“ í máli, geti að réttu lagi tekið að sér hagsmunagæslu í því fyrir dómi og hvaða afleiðingar það hafi fyrir framburð hans. Loks þurfi að leysa úr því hvort fundur, sem lögmaður gagnaðila hélt með fjórum vitnum í málinu í aðdraganda aðalmeðferðar í héraði, hafi verið heimill og hvaða afleiðingar sá fundur hafi við mat á framburði þessara vitna. 

Þar vísar Frigus til fundar sem Steinar Þór Guðgeirsson, lögmaður Lindarhvols í málinu og fjölda annarra mála, hélt með stjórn Lindarhvols áður en til vitnaleiðslu kom. Úrskurðarnefnd lögmanna komst að þeirri niðurstöðu að Steinar Þór hefði ekki gerst brotlegur við siðareglur lögmanna með því að halda fundinn.

Dómurinn sérlega rangur hvað gildi tilboðsins varðar

Þá hafi Frigus jafnframt byggt á því að úrslit málsins varði sérstaklega mikilvæga hagsmuni hans. Loks hafi verið byggt á því að dómur Landsréttar í málinu væri bersýnilega rangur að efni til, einkum að því er varðar úrlausn um hvort tilboð Frigusar hafi verið eina gilda tilboðið í söluferlinu, eða að minnsta kosti hið hagstæðasta af þeim sem bárust.

Í niðurstöðu Hæstaréttar segir að að virtum gögnum málsins yrði hvorki talið að fullnægt væri þeim skilyrðum ákvæðis laga um meðferða einkamála að úrslit þess hefðu verulegt almennt gildi né varði sérstaklega mikilvæga hagsmuni Frigusar í skilningi ákvæðisins. 

Þá yrði hvorki talið að málsmeðferð fyrir héraðsdómi eða Landsrétti hafi verið stórlega ábótavant né að dómur Landsréttar, sem staðfesti niðurstöðu héraðsdóms, væri bersýnilega rangur að formi eða efni. Beiðni um áfrýjunarleyfi hafi því verið hafnað.