Aðildar­við­ræður gætu kostað tæpa tvo milljarða

Þetta kemur fram í nýju nefndaráliti meirihluta utanríkismálanefndar þar sem meðal annars er farið yfir hver áhrifin kunna að vera gangi Ísland í Evrópusambandið. Nefndin óskaði einnig eftir kostnaðarmati frá utanríkisráðuneytinu, sem Rúv greindi fyrst frá, en í svari ráðuneytisins segir að hann sé háður nokkurri óvissu. Það sé vegna þess að ekki liggi fyrir hversu langan tíma viðræðurnar muni taka og hvernig þær verða skipulagðar.

Í áætlun hefur kostnaðinum verið skipt í þrjá hluta, kostnað utanríkisráðuneytisins, kostnað annarra ráðuneyta og þýðingarkostnað. 

Í kostnaði utanríkisráðuneytisins er gert ráð fyrir launakostnaði vegna tímabundinnar styrkingar ráðuneytisins og sendiráðsins í Brussel, ferðakostnaði og öðrum kostnaði á borð við aðkeypta þjónustu, kostnað við upplýsingamiðlun og utanumhald samningahópa. Gert er ráð fyrir að kostnaðurinn verði rúmur 1,1 milljarður króna.

„Viðbúið er að einnig falli einhver beinn kostnaður á önnur ráðuneyti. Þó er gert ráð fyrir að utanríkisráðuneyti muni annast greiðslu ferðakostnaðar annarra ráðuneyta sem félli til vegna samningaviðræðna,“ segir í nefndaráætluninni en áætlaður kostnaður í þessum lið eru 175 milljónir króna.

Að lokum eru sex hundruð milljónir króna áætlaðar í þýðingarkostnað þar sem gert er ráð fyrir því að þýða þurfi allt regluverk Evrópusambandsins yfir á íslensku. Það eru um þrjátíu til fimmtíu þúsund blaðsíður. 

„Gert er ráð fyrir að verulegum hluta þessara þýðinga yrði útvistað, en óhjákvæmilegt er þó að styrkja þýðingamiðstöð utanríkisráðuneytis vegna umfangs verkefnisins. Þá er mögulegt að hægt verði að afla stuðnings frá ESB vegna þessa kostnaðar, eins og reyndin var í viðræðunum 2009–2013, en það mun ekki skýrast fyrr en fyrir liggur hvort af viðræðum verður. Komi til aðildar mun kostnaður vegna þýðinga alfarið falla á ESB.“

Kostir og gallar útlistaðir

Nefndin óskaði einnig eftir sérfræðiáliti Hagfræðistofnunar Háskóla Íslands, meðal annars um möguleg áhrif aðildar Íslands að Evrópusambandinu og síðar upptöku evru.

Hagfræðistofnunin telur helstu jákvæu áhrif aðildar að sambandinu og upptöka evru á hagvaxtargetu íslenska hagkerfisins vera minni viðskiptakostnaður, aukin samkeppni, minni gengisáhætta og betri skilyrði fyrir fjárfestingu og útflutning.

Þar sem Ísland er þegar aðili að innri markaði Evrópusambandsins í gegnum EES-samninginn yrði stærsti munurinn við fulla aðild vera í landbúnaði og sjávarútvegi. Einnig gæti upptaka evru haft áhrif á viðskipti og fjárfestingu. 

„Á móti kemur að peningastefnan verður ekki sérsniðin að íslenskum aðstæðum og gengið getur ekki lengur verið aðlögunartæki. Þannig gætu t.d. sveiflur í atvinnuleysi aukist við efnahagsáföll,“ segir í álitinu.

Einnig gæti aðild að Evrópusambandinu lækkað vöruverð í ákveðnum vöruflokkum, sérstaklega þar sem tollar, innflutningshindranir eða veik samkeppni halda verðlagi uppi. Áhrifin yrðu mismikil eftir vörum en einhverjar gætu jafnvel hækkað í verði þar sem fríverslunarsamningur við Kína og fleiri þjóðir myndi falla niður.

„Þess í stað kæmu tollar ESB ef sambandið hefði ekki gert samning við viðkomandi land.“