Gömul viðhorf til leikskóla lifa enn Anna Margrét Ólafsdóttir skrifar 28. apríl 2026 07:15 Þegar ég hóf leikskólakennaranám haustið 1991 sagði hneykslaður karlkyns fjölskyldumeðlimur við mig: „Ætlarðu að fara í þriggja ára nám til að læra það sem konur hafa kunnað alla tíð“. Auðvitað hunsaði ég þessi viðbrögð enda ein besta ákvörðun lífs míns að verða leikskólakennari. Þessi orð komu þó upp í hugann þegar ég hlustaði á oddvita Sjálfstæðisflokksins tala um leikskólamál á Sprengisandi fyrir stuttu. Þessi unga og vel menntaða kona er í grunninn með nákvæmlega sömu viðhorf til leikskólastarfsins og sá sem hneykslaðist á mér fyrir 35 árum síðan. Frá því að ég hóf leikskólakennaranám hefur sem betur fer margt breyst og þróast til betri vegar. Því verður þó ekki neitað að það vantar fleiri leikskólakennara til starfa og þótt ég muni líklegast ekki lifa það að nóg verði af leikskólakennurum þarf að stefna þangað með fjölbreyttum leiðum. Það að stytta leikskólakennaranámið aftur er ekki ein af þeim leiðum sem á að fara, þessi hugmynd Hildar Björnsdóttur er galin, sýnir mikið virðingarleysi gagnvart leikskólakennurum og sýnir mikla vanþekkingu á því starfi sem fer þar fram. Það er líka ömurlegt að heyra Hildi tala um daggæsluúrræði í samvinnu við stærri vinnustaði. Af hverju talar hún ekki bara hreint út og talar um geymslu fyrir foreldrana á meðan þeir sinna sinni vinnu?. Leikskólinn er skv. lögum fyrsta skólastigið en eins ótrúlega og það hljómar þá er Ísland eitt Norðurlandanna þar sem réttur barna til leiskóladvalar er ekki lögfestur. Það er hreinlega gat á milli fæðingarorlofs og grunnskólagöngu og börn eiga í raun engan rétt á leikskólaplássi. Það er ekki einu sinni skylda sveitarfélaganna að reka leikskóla. Sem betur fer er sú staða ekki uppi að sveitarfélög kjósi að sleppa leikskólanum enda væri samfélagið lamað ef því væri þannig háttað. Það eiga að vera sameiginlegir hagsmunir ríkis og sveitarfélaga að reka góða leikskóla og því nauðsynlegt að vinna markvisst að því að þessu verði breytt. Það að taka samtal strax við ríkisvaldið um þá breytingu er góð byrjun. Þess vegna kýs ég Samfylkinguna. Til að tryggja börnum þá menntun sem þau eiga að fá í leikskólanum þarf mun fleiri leikskólakennara og eins og sagt er hér að ofan er lausnin ekki að stytta námið. Hugsum út fyrir boxið og finnum leiðir sem gætu fjölgað fagfólkinu. Hvetjum fleiri til að fara í námið t.d. með námsstyrkjum til þeirra sem nú þegar starfa í leikskóla og vilja afla sér menntunar. Horfum fram á veginn en ekki í baksýnisspegil íhaldsins. Þess vegna kýs ég Samfylkinguna. Það er mjög mikilvægt að systkini geti verið í sama leikskóla en eins og staðan er núna er það alls ekki tryggt. Það er fátt eins ömurlegt í mínu starfi og það að koma ekki yngra systkini inn í leikskólann þegar innritun á sér stað. Það er ekki einu sinni tryggt að yngra systkinið komist að í sama hverfi. Þetta er óþarfa álag á barnafjölskyldur og það þarf að tryggja forgang yngri systkina í sama leikskóla og það eldra er. Þess vegna kýs ég Samfylkinguna. Um síðustu mánaðamót tók Reykjavíkurleiðin svokallaða gildi í Reykjavík og hafa viðbrögð foreldra almennt verið góð þótt ég telji að við sjáum ekki hvort og hvernig hún virkar fyrr en í haust. Reykjavíkurleiðin felur í sér að 36 stundir barns í leikskóla eru gjaldfrjálsar og því einungis greitt fyrir fæði. Hógvær gjaldtaka er fyrir umframvistun og er hún tekjutengd. Rukkað er fyrir sérstaka skráningardaga og foreldrar eru hvattir til að sækja börnin sín fyrr á föstudögum. Þetta er allt liður í að bæta starfsaðstæður í leikskólum borgarinnar og koma til móts við þann mismun sem er á vinnutíma starfsfólks og dvalartíma barna. Þótt þessar aðgerðir hjálpi varðandi styttri vinnuviku starfsfólks duga þær ekki því stytting vinnuvikunnar kostar meira en þessar aðgerðir einar og sér og það veit Samfylkingin sem ætlar að setja 600 milljónir í leikskólana til að bæta manneklu og starfsaðstæður. Þess vegna kýs ég Samfylkinguna. Þann 16. maí munum við Reykvíkingar kjósa okkur nýja borgarstjórn. Það er mjög mikilvægt að hafa í huga hvert við viljum stefna. Viljum við minni menntun starfsmanna fyrir okkar yngstu og bestu þegna? Viljum við að stefna Sjálfstæðisflokksins verði ofan á þar sem litið er á leikskólann sem geymslustað á meðan foreldrarnir sinna vinnu eða viljum við metnaðarfulla leikskóla þar sem leikskólakennurum fjölgar jafnt og þétt á komandi árum með auknum gæðum í leikskólastarfi? Í mínum huga er valið auðvelt og þess vegna kýs ég Samfylkinguna. Höfundur er leikskólastjóri og í 16. sæti á lista Samfylkingarinnar í Reykjavík. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Leikskólar Samfylkingin Reykjavík Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Halldór 01.08.2026 Halldór Það sem Ísland mun berjast fyrir í samningaviðræðum við ESB Þórður Snær Júlíusson Skoðun Hvar eru góðu mennirnir? Olga Björt Þórðardóttir Skoðun Stór orð, lítil rök og ekkert dæmi um ranga tölu – Svar til Konráðs S. Guðjónssonar Gauti B. Eggertsson Skoðun Slagorð í stað gagna: Grein Snorra Mássonar um ESB-aðild Halldór Jörgen Olesen Skoðun Að neita að leita Kristrún Ágústsdóttir Skoðun „Nei“ er ekki lok málsins, - það er frestun þess Hjálmar Vilhjálmsson Skoðun Auðvaldinu best borgið í Brussel - ekki þjóðinni Ögmundur Jónasson Skoðun Hættulegasti tími ársins í umferðinni Ágúst Mogensen Skoðun Er hið gamla alltaf gott? Ebba Margrèt Magnúsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Þegar líðan stúlkna verður aukaatriði Lilja Benatov Hjartar skrifar Skoðun Evra eða króna? Grímur Grímsson skrifar Skoðun Auðvaldinu best borgið í Brussel - ekki þjóðinni Ögmundur Jónasson skrifar Skoðun Er hið gamla alltaf gott? Ebba Margrèt Magnúsdóttir skrifar Skoðun RKV- eða ESB-ranglætið? Benedikt V Warén skrifar Skoðun „Nei“ er ekki lok málsins, - það er frestun þess Hjálmar Vilhjálmsson skrifar Skoðun Hvernig varð gervigreindin til og hvernig virkar hún? Karl Thoroddsen skrifar Skoðun Af hverju er svona erfitt að vera heiðarlegur við sjálfan sig? Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Það sem Ísland mun berjast fyrir í samningaviðræðum við ESB Þórður Snær Júlíusson skrifar Skoðun Hvar eru góðu mennirnir? Olga Björt Þórðardóttir skrifar Skoðun Slagorð í stað gagna: Grein Snorra Mássonar um ESB-aðild Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Stór orð, lítil rök og ekkert dæmi um ranga tölu – Svar til Konráðs S. Guðjónssonar Gauti B. Eggertsson skrifar Skoðun Hættulegasti tími ársins í umferðinni Ágúst Mogensen skrifar Skoðun Að neita að leita Kristrún Ágústsdóttir skrifar Skoðun ESB umræðan og gervigreindin Ólafur Hannesson skrifar Skoðun Vinnslustöðin rýrir afkomu sjómanna og landverkafólks – en til hvers? Gunnar Sigurðsson skrifar Skoðun Hver ber raunverulega ábyrgð á minkaslysinu? Anahita Sahar Babaei skrifar Skoðun Spænska knattspyrnuliðið sem héraðsmetafór fyrir Spán Jordi Oriola Folch skrifar Skoðun Gæði bygginga ráðast ekki ef reglugerðum einum saman Bergþóra Góa Kvaran skrifar Skoðun Ég hélt að þetta væri bara lítið hrúður Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Af hverju já? Reynir Böðvarsson skrifar Skoðun Ef lausnirnar eru til, af hverju eru þær ekki notaðar? Birgir Hrafn Birgisson skrifar Skoðun Óreiða á samviskunni Páll Rafnar Þorsteinsson skrifar Skoðun Fullveldi fyrir hvern? Hjálmar Vilhjálmsson skrifar Skoðun Viðræðurnar snúast um aðlögun Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Kristrún skýrði loksins hvað verður kosið um Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Ég þekki ekki lengur minn gamla Sjálfstæðisflokk Dagur Jónsson skrifar Skoðun Leggjum þá Náttúruverndarstofnun niður Svanur Guðmundsson skrifar Skoðun Meðferð ríkisvaldsins á máli lífslokalæknisins Eva Hauksdóttir skrifar Skoðun Hættum að pissa í skóinn í frostinu til að hlýja okkur – klæðum okkur í ullarsokka Grímur Atlason skrifar Sjá meira
Þegar ég hóf leikskólakennaranám haustið 1991 sagði hneykslaður karlkyns fjölskyldumeðlimur við mig: „Ætlarðu að fara í þriggja ára nám til að læra það sem konur hafa kunnað alla tíð“. Auðvitað hunsaði ég þessi viðbrögð enda ein besta ákvörðun lífs míns að verða leikskólakennari. Þessi orð komu þó upp í hugann þegar ég hlustaði á oddvita Sjálfstæðisflokksins tala um leikskólamál á Sprengisandi fyrir stuttu. Þessi unga og vel menntaða kona er í grunninn með nákvæmlega sömu viðhorf til leikskólastarfsins og sá sem hneykslaðist á mér fyrir 35 árum síðan. Frá því að ég hóf leikskólakennaranám hefur sem betur fer margt breyst og þróast til betri vegar. Því verður þó ekki neitað að það vantar fleiri leikskólakennara til starfa og þótt ég muni líklegast ekki lifa það að nóg verði af leikskólakennurum þarf að stefna þangað með fjölbreyttum leiðum. Það að stytta leikskólakennaranámið aftur er ekki ein af þeim leiðum sem á að fara, þessi hugmynd Hildar Björnsdóttur er galin, sýnir mikið virðingarleysi gagnvart leikskólakennurum og sýnir mikla vanþekkingu á því starfi sem fer þar fram. Það er líka ömurlegt að heyra Hildi tala um daggæsluúrræði í samvinnu við stærri vinnustaði. Af hverju talar hún ekki bara hreint út og talar um geymslu fyrir foreldrana á meðan þeir sinna sinni vinnu?. Leikskólinn er skv. lögum fyrsta skólastigið en eins ótrúlega og það hljómar þá er Ísland eitt Norðurlandanna þar sem réttur barna til leiskóladvalar er ekki lögfestur. Það er hreinlega gat á milli fæðingarorlofs og grunnskólagöngu og börn eiga í raun engan rétt á leikskólaplássi. Það er ekki einu sinni skylda sveitarfélaganna að reka leikskóla. Sem betur fer er sú staða ekki uppi að sveitarfélög kjósi að sleppa leikskólanum enda væri samfélagið lamað ef því væri þannig háttað. Það eiga að vera sameiginlegir hagsmunir ríkis og sveitarfélaga að reka góða leikskóla og því nauðsynlegt að vinna markvisst að því að þessu verði breytt. Það að taka samtal strax við ríkisvaldið um þá breytingu er góð byrjun. Þess vegna kýs ég Samfylkinguna. Til að tryggja börnum þá menntun sem þau eiga að fá í leikskólanum þarf mun fleiri leikskólakennara og eins og sagt er hér að ofan er lausnin ekki að stytta námið. Hugsum út fyrir boxið og finnum leiðir sem gætu fjölgað fagfólkinu. Hvetjum fleiri til að fara í námið t.d. með námsstyrkjum til þeirra sem nú þegar starfa í leikskóla og vilja afla sér menntunar. Horfum fram á veginn en ekki í baksýnisspegil íhaldsins. Þess vegna kýs ég Samfylkinguna. Það er mjög mikilvægt að systkini geti verið í sama leikskóla en eins og staðan er núna er það alls ekki tryggt. Það er fátt eins ömurlegt í mínu starfi og það að koma ekki yngra systkini inn í leikskólann þegar innritun á sér stað. Það er ekki einu sinni tryggt að yngra systkinið komist að í sama hverfi. Þetta er óþarfa álag á barnafjölskyldur og það þarf að tryggja forgang yngri systkina í sama leikskóla og það eldra er. Þess vegna kýs ég Samfylkinguna. Um síðustu mánaðamót tók Reykjavíkurleiðin svokallaða gildi í Reykjavík og hafa viðbrögð foreldra almennt verið góð þótt ég telji að við sjáum ekki hvort og hvernig hún virkar fyrr en í haust. Reykjavíkurleiðin felur í sér að 36 stundir barns í leikskóla eru gjaldfrjálsar og því einungis greitt fyrir fæði. Hógvær gjaldtaka er fyrir umframvistun og er hún tekjutengd. Rukkað er fyrir sérstaka skráningardaga og foreldrar eru hvattir til að sækja börnin sín fyrr á föstudögum. Þetta er allt liður í að bæta starfsaðstæður í leikskólum borgarinnar og koma til móts við þann mismun sem er á vinnutíma starfsfólks og dvalartíma barna. Þótt þessar aðgerðir hjálpi varðandi styttri vinnuviku starfsfólks duga þær ekki því stytting vinnuvikunnar kostar meira en þessar aðgerðir einar og sér og það veit Samfylkingin sem ætlar að setja 600 milljónir í leikskólana til að bæta manneklu og starfsaðstæður. Þess vegna kýs ég Samfylkinguna. Þann 16. maí munum við Reykvíkingar kjósa okkur nýja borgarstjórn. Það er mjög mikilvægt að hafa í huga hvert við viljum stefna. Viljum við minni menntun starfsmanna fyrir okkar yngstu og bestu þegna? Viljum við að stefna Sjálfstæðisflokksins verði ofan á þar sem litið er á leikskólann sem geymslustað á meðan foreldrarnir sinna vinnu eða viljum við metnaðarfulla leikskóla þar sem leikskólakennurum fjölgar jafnt og þétt á komandi árum með auknum gæðum í leikskólastarfi? Í mínum huga er valið auðvelt og þess vegna kýs ég Samfylkinguna. Höfundur er leikskólastjóri og í 16. sæti á lista Samfylkingarinnar í Reykjavík.
Stór orð, lítil rök og ekkert dæmi um ranga tölu – Svar til Konráðs S. Guðjónssonar Gauti B. Eggertsson Skoðun
Skoðun Af hverju er svona erfitt að vera heiðarlegur við sjálfan sig? Sigurður Árni Reynisson skrifar
Skoðun Stór orð, lítil rök og ekkert dæmi um ranga tölu – Svar til Konráðs S. Guðjónssonar Gauti B. Eggertsson skrifar
Skoðun Vinnslustöðin rýrir afkomu sjómanna og landverkafólks – en til hvers? Gunnar Sigurðsson skrifar
Skoðun Hættum að pissa í skóinn í frostinu til að hlýja okkur – klæðum okkur í ullarsokka Grímur Atlason skrifar
Stór orð, lítil rök og ekkert dæmi um ranga tölu – Svar til Konráðs S. Guðjónssonar Gauti B. Eggertsson Skoðun