Gömul viðhorf til leikskóla lifa enn Anna Margrét Ólafsdóttir skrifar 28. apríl 2026 07:15 Þegar ég hóf leikskólakennaranám haustið 1991 sagði hneykslaður karlkyns fjölskyldumeðlimur við mig: „Ætlarðu að fara í þriggja ára nám til að læra það sem konur hafa kunnað alla tíð“. Auðvitað hunsaði ég þessi viðbrögð enda ein besta ákvörðun lífs míns að verða leikskólakennari. Þessi orð komu þó upp í hugann þegar ég hlustaði á oddvita Sjálfstæðisflokksins tala um leikskólamál á Sprengisandi fyrir stuttu. Þessi unga og vel menntaða kona er í grunninn með nákvæmlega sömu viðhorf til leikskólastarfsins og sá sem hneykslaðist á mér fyrir 35 árum síðan. Frá því að ég hóf leikskólakennaranám hefur sem betur fer margt breyst og þróast til betri vegar. Því verður þó ekki neitað að það vantar fleiri leikskólakennara til starfa og þótt ég muni líklegast ekki lifa það að nóg verði af leikskólakennurum þarf að stefna þangað með fjölbreyttum leiðum. Það að stytta leikskólakennaranámið aftur er ekki ein af þeim leiðum sem á að fara, þessi hugmynd Hildar Björnsdóttur er galin, sýnir mikið virðingarleysi gagnvart leikskólakennurum og sýnir mikla vanþekkingu á því starfi sem fer þar fram. Það er líka ömurlegt að heyra Hildi tala um daggæsluúrræði í samvinnu við stærri vinnustaði. Af hverju talar hún ekki bara hreint út og talar um geymslu fyrir foreldrana á meðan þeir sinna sinni vinnu?. Leikskólinn er skv. lögum fyrsta skólastigið en eins ótrúlega og það hljómar þá er Ísland eitt Norðurlandanna þar sem réttur barna til leiskóladvalar er ekki lögfestur. Það er hreinlega gat á milli fæðingarorlofs og grunnskólagöngu og börn eiga í raun engan rétt á leikskólaplássi. Það er ekki einu sinni skylda sveitarfélaganna að reka leikskóla. Sem betur fer er sú staða ekki uppi að sveitarfélög kjósi að sleppa leikskólanum enda væri samfélagið lamað ef því væri þannig háttað. Það eiga að vera sameiginlegir hagsmunir ríkis og sveitarfélaga að reka góða leikskóla og því nauðsynlegt að vinna markvisst að því að þessu verði breytt. Það að taka samtal strax við ríkisvaldið um þá breytingu er góð byrjun. Þess vegna kýs ég Samfylkinguna. Til að tryggja börnum þá menntun sem þau eiga að fá í leikskólanum þarf mun fleiri leikskólakennara og eins og sagt er hér að ofan er lausnin ekki að stytta námið. Hugsum út fyrir boxið og finnum leiðir sem gætu fjölgað fagfólkinu. Hvetjum fleiri til að fara í námið t.d. með námsstyrkjum til þeirra sem nú þegar starfa í leikskóla og vilja afla sér menntunar. Horfum fram á veginn en ekki í baksýnisspegil íhaldsins. Þess vegna kýs ég Samfylkinguna. Það er mjög mikilvægt að systkini geti verið í sama leikskóla en eins og staðan er núna er það alls ekki tryggt. Það er fátt eins ömurlegt í mínu starfi og það að koma ekki yngra systkini inn í leikskólann þegar innritun á sér stað. Það er ekki einu sinni tryggt að yngra systkinið komist að í sama hverfi. Þetta er óþarfa álag á barnafjölskyldur og það þarf að tryggja forgang yngri systkina í sama leikskóla og það eldra er. Þess vegna kýs ég Samfylkinguna. Um síðustu mánaðamót tók Reykjavíkurleiðin svokallaða gildi í Reykjavík og hafa viðbrögð foreldra almennt verið góð þótt ég telji að við sjáum ekki hvort og hvernig hún virkar fyrr en í haust. Reykjavíkurleiðin felur í sér að 36 stundir barns í leikskóla eru gjaldfrjálsar og því einungis greitt fyrir fæði. Hógvær gjaldtaka er fyrir umframvistun og er hún tekjutengd. Rukkað er fyrir sérstaka skráningardaga og foreldrar eru hvattir til að sækja börnin sín fyrr á föstudögum. Þetta er allt liður í að bæta starfsaðstæður í leikskólum borgarinnar og koma til móts við þann mismun sem er á vinnutíma starfsfólks og dvalartíma barna. Þótt þessar aðgerðir hjálpi varðandi styttri vinnuviku starfsfólks duga þær ekki því stytting vinnuvikunnar kostar meira en þessar aðgerðir einar og sér og það veit Samfylkingin sem ætlar að setja 600 milljónir í leikskólana til að bæta manneklu og starfsaðstæður. Þess vegna kýs ég Samfylkinguna. Þann 16. maí munum við Reykvíkingar kjósa okkur nýja borgarstjórn. Það er mjög mikilvægt að hafa í huga hvert við viljum stefna. Viljum við minni menntun starfsmanna fyrir okkar yngstu og bestu þegna? Viljum við að stefna Sjálfstæðisflokksins verði ofan á þar sem litið er á leikskólann sem geymslustað á meðan foreldrarnir sinna vinnu eða viljum við metnaðarfulla leikskóla þar sem leikskólakennurum fjölgar jafnt og þétt á komandi árum með auknum gæðum í leikskólastarfi? Í mínum huga er valið auðvelt og þess vegna kýs ég Samfylkinguna. Höfundur er leikskólastjóri og í 16. sæti á lista Samfylkingarinnar í Reykjavík. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Leikskólar Samfylkingin Reykjavík Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Til hamingju, Runólfur! Ragnar Freyr Ingvarsson Skoðun Viðskiptaráð og Láki jarðálfur Andri Snær Magnason Skoðun Burt með bölvað ofstækið Hjörtur Magni Jóhannsson Skoðun Ráðherra innviða tók af skarið: Reglugerð um vanhæfismörk við stjórn ökutækis loks gefin út Vilhjálmur Hjálmarsson Skoðun Hagræðing Hildar á sannleikanum Kári Sigurðsson,Sonja Ýr Þorbergsdóttir Skoðun Við skorum á ríkisstjórnina að standa við fyrirheitin og tryggja framtíð Skipholts 37 Hópur listafólks Skoðun Keðjusagarstjórnmál Atli Bollason Skoðun Þjóðarátak í uppbyggingu hjúkrunarheimila Jónína Björk Óskarsdóttir Skoðun Ríkið ákveður – sveitarfélögin borga – skólarnir framkvæma Sævar Helgason Skoðun Til kall Drífa Snædal Skoðun Skoðun Skoðun Má manneskja skipta um trú — og halda lífi? Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Tilkoma gervigreindar – kötturinn í Undralandi? Ólafur Aron Sveinsson skrifar Skoðun Veistu hvaða netvíti á að varast? Vilhjálmur Alvar Þórarinsson skrifar Skoðun Borgarnesréttlætið – saga úr umferðinni Guðmundur H Guðjónsson skrifar Skoðun Viðskiptaráð og Láki jarðálfur Andri Snær Magnason skrifar Skoðun Fertugt félag sem ætlar ekki að setjast í helgan stein Guðrún Barbara Tryggvadóttir skrifar Skoðun Ráðherra innviða tók af skarið: Reglugerð um vanhæfismörk við stjórn ökutækis loks gefin út Vilhjálmur Hjálmarsson skrifar Skoðun Um fóbíu og hatur á Íslam Sverrir Agnarsson skrifar Skoðun Gerast enn kraftaverk á Íslandi? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Viðey – perla í dvala Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Er öryggi barna sökkvandi skip? Alfa Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Brjóstaskimun enn mikilvæg? Anna Kristín Höskuldsdóttir,Helga Tryggvadóttir,Inga Reynisdóttir,Ólöf Kristjana Bjarnadóttir,Þórður Tryggvason skrifar Skoðun Það sem allir vilja hafa – en enginn vill sjá S. Hjörtur Guðjónsson skrifar Skoðun Burt með bölvað ofstækið Hjörtur Magni Jóhannsson skrifar Skoðun Tíu ár af skattfrjálsri ráðstöfun Daði Már Kristófersson skrifar Skoðun Farsælt ferðalag fólks og villts fisks Ingvi Örn Þorsteinsson skrifar Skoðun Til hamingju, Runólfur! Ragnar Freyr Ingvarsson skrifar Skoðun Heilsugæslan miðaldra Hildur Svavarsdóttir skrifar Skoðun Afföll í laxeldi Kristján Ingimarsson skrifar Skoðun Peptíð og íþróttir Birgir Sverrisson skrifar Skoðun Stórsókn eða stór orð? Álfhildur Leifsdóttir,Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Skógrækt er þjóðaröryggismál Auður Elva Kjartansdóttir skrifar Skoðun Hægrisveiflan hættulega Samúel Guðmundsson skrifar Skoðun Á ykkar vakt! Hjálmtýr Heiðdal skrifar Skoðun Tímamót fyrir notendur – samningur SÍ og SÁÁ Kristín I. Pálsdóttir skrifar Skoðun Ólafur, gæsin og gulleggin Kjartan Björgvinsson skrifar Skoðun Eftirlit, útvistun og ábyrgð í velferðarþjónustu Þórhallur Guðmundsson skrifar Skoðun Það hefðu allir gott af því að greiða sín eigin laun Geir Kristinsson skrifar Skoðun Tjáningarfrelsið við Bústaðaveg Þorvaldur Víðisson skrifar Skoðun Nokkur orð um röflritun Kristján Logason skrifar Sjá meira
Þegar ég hóf leikskólakennaranám haustið 1991 sagði hneykslaður karlkyns fjölskyldumeðlimur við mig: „Ætlarðu að fara í þriggja ára nám til að læra það sem konur hafa kunnað alla tíð“. Auðvitað hunsaði ég þessi viðbrögð enda ein besta ákvörðun lífs míns að verða leikskólakennari. Þessi orð komu þó upp í hugann þegar ég hlustaði á oddvita Sjálfstæðisflokksins tala um leikskólamál á Sprengisandi fyrir stuttu. Þessi unga og vel menntaða kona er í grunninn með nákvæmlega sömu viðhorf til leikskólastarfsins og sá sem hneykslaðist á mér fyrir 35 árum síðan. Frá því að ég hóf leikskólakennaranám hefur sem betur fer margt breyst og þróast til betri vegar. Því verður þó ekki neitað að það vantar fleiri leikskólakennara til starfa og þótt ég muni líklegast ekki lifa það að nóg verði af leikskólakennurum þarf að stefna þangað með fjölbreyttum leiðum. Það að stytta leikskólakennaranámið aftur er ekki ein af þeim leiðum sem á að fara, þessi hugmynd Hildar Björnsdóttur er galin, sýnir mikið virðingarleysi gagnvart leikskólakennurum og sýnir mikla vanþekkingu á því starfi sem fer þar fram. Það er líka ömurlegt að heyra Hildi tala um daggæsluúrræði í samvinnu við stærri vinnustaði. Af hverju talar hún ekki bara hreint út og talar um geymslu fyrir foreldrana á meðan þeir sinna sinni vinnu?. Leikskólinn er skv. lögum fyrsta skólastigið en eins ótrúlega og það hljómar þá er Ísland eitt Norðurlandanna þar sem réttur barna til leiskóladvalar er ekki lögfestur. Það er hreinlega gat á milli fæðingarorlofs og grunnskólagöngu og börn eiga í raun engan rétt á leikskólaplássi. Það er ekki einu sinni skylda sveitarfélaganna að reka leikskóla. Sem betur fer er sú staða ekki uppi að sveitarfélög kjósi að sleppa leikskólanum enda væri samfélagið lamað ef því væri þannig háttað. Það eiga að vera sameiginlegir hagsmunir ríkis og sveitarfélaga að reka góða leikskóla og því nauðsynlegt að vinna markvisst að því að þessu verði breytt. Það að taka samtal strax við ríkisvaldið um þá breytingu er góð byrjun. Þess vegna kýs ég Samfylkinguna. Til að tryggja börnum þá menntun sem þau eiga að fá í leikskólanum þarf mun fleiri leikskólakennara og eins og sagt er hér að ofan er lausnin ekki að stytta námið. Hugsum út fyrir boxið og finnum leiðir sem gætu fjölgað fagfólkinu. Hvetjum fleiri til að fara í námið t.d. með námsstyrkjum til þeirra sem nú þegar starfa í leikskóla og vilja afla sér menntunar. Horfum fram á veginn en ekki í baksýnisspegil íhaldsins. Þess vegna kýs ég Samfylkinguna. Það er mjög mikilvægt að systkini geti verið í sama leikskóla en eins og staðan er núna er það alls ekki tryggt. Það er fátt eins ömurlegt í mínu starfi og það að koma ekki yngra systkini inn í leikskólann þegar innritun á sér stað. Það er ekki einu sinni tryggt að yngra systkinið komist að í sama hverfi. Þetta er óþarfa álag á barnafjölskyldur og það þarf að tryggja forgang yngri systkina í sama leikskóla og það eldra er. Þess vegna kýs ég Samfylkinguna. Um síðustu mánaðamót tók Reykjavíkurleiðin svokallaða gildi í Reykjavík og hafa viðbrögð foreldra almennt verið góð þótt ég telji að við sjáum ekki hvort og hvernig hún virkar fyrr en í haust. Reykjavíkurleiðin felur í sér að 36 stundir barns í leikskóla eru gjaldfrjálsar og því einungis greitt fyrir fæði. Hógvær gjaldtaka er fyrir umframvistun og er hún tekjutengd. Rukkað er fyrir sérstaka skráningardaga og foreldrar eru hvattir til að sækja börnin sín fyrr á föstudögum. Þetta er allt liður í að bæta starfsaðstæður í leikskólum borgarinnar og koma til móts við þann mismun sem er á vinnutíma starfsfólks og dvalartíma barna. Þótt þessar aðgerðir hjálpi varðandi styttri vinnuviku starfsfólks duga þær ekki því stytting vinnuvikunnar kostar meira en þessar aðgerðir einar og sér og það veit Samfylkingin sem ætlar að setja 600 milljónir í leikskólana til að bæta manneklu og starfsaðstæður. Þess vegna kýs ég Samfylkinguna. Þann 16. maí munum við Reykvíkingar kjósa okkur nýja borgarstjórn. Það er mjög mikilvægt að hafa í huga hvert við viljum stefna. Viljum við minni menntun starfsmanna fyrir okkar yngstu og bestu þegna? Viljum við að stefna Sjálfstæðisflokksins verði ofan á þar sem litið er á leikskólann sem geymslustað á meðan foreldrarnir sinna vinnu eða viljum við metnaðarfulla leikskóla þar sem leikskólakennurum fjölgar jafnt og þétt á komandi árum með auknum gæðum í leikskólastarfi? Í mínum huga er valið auðvelt og þess vegna kýs ég Samfylkinguna. Höfundur er leikskólastjóri og í 16. sæti á lista Samfylkingarinnar í Reykjavík.
Ráðherra innviða tók af skarið: Reglugerð um vanhæfismörk við stjórn ökutækis loks gefin út Vilhjálmur Hjálmarsson Skoðun
Við skorum á ríkisstjórnina að standa við fyrirheitin og tryggja framtíð Skipholts 37 Hópur listafólks Skoðun
Skoðun Ráðherra innviða tók af skarið: Reglugerð um vanhæfismörk við stjórn ökutækis loks gefin út Vilhjálmur Hjálmarsson skrifar
Skoðun Brjóstaskimun enn mikilvæg? Anna Kristín Höskuldsdóttir,Helga Tryggvadóttir,Inga Reynisdóttir,Ólöf Kristjana Bjarnadóttir,Þórður Tryggvason skrifar
Ráðherra innviða tók af skarið: Reglugerð um vanhæfismörk við stjórn ökutækis loks gefin út Vilhjálmur Hjálmarsson Skoðun
Við skorum á ríkisstjórnina að standa við fyrirheitin og tryggja framtíð Skipholts 37 Hópur listafólks Skoðun