Einungis einn her­foringi eftir í mið­stjórn kín­verska hersins

Á undanförnum þremur árum hefur Xi vísað öllum nema einum herforingja úr sjö manna miðstjórn kínverska hersins, sem stýrt er af Xi, og fjarlægt fjölda annarra háttsettra yfirmanna í herafla Kína, samkvæmt greiningu New York Times.

Hreinsanirnar hafa náð til allra anga herafla Kína en blaðamenn miðilsins segja umfang þeirra ekki eiga sér hliðstæðu í nútímasögu Kína.

Í byrjun árs 2023 var vitað um að minnsta kosti þrjátíu herforingja og aðmírála sem stýrðu herafla Kína að mestu leyti. Síðan þá hafa næstum því allir þeirra verið reknir eða virðast hreinlega horfnir. Það sama eigi einnig við marga af þeim herforingjum sem Xi hafi skipað til að leysa aðra af hólmi. Margir þeirra séu einnig horfnir af sjónarsviðinu í Kína.

Við greiningu blaðamanna NYT fundust sjö herforingjar af áðurnefndum þrjátíu, sem vitað er með vissu að eru enn í stöðum sínum.

Þeir síðustu sem hurfu á brott eru þeir Zhang Youxia og Liu Zhenli en þeim var vísað úr miðstjórn hersins í lok janúar og eru báðir til rannsóknar vegna meintrar spillingar. Þrír aðrir herforingjar hafa verið reknir úr stjórninni og rannsakaðir á svipuðum grunni.

Í samtali við BBC segir Lyle Morris, sérfræðingur í málefnum Kína hjá hugveitunni Asia society policy institute, að herafli Kína sé í basli vegna hreinsananna. Mikið tómarúm hafi skapast á toppnum þar.

Varðandi tilefni hreinsana Xi segir Morris að lítið sé vitað með vissu. Margir orðrómar séu á kreiki og tóku aðrir sérfræðingar undir það. Zhang Youxia var eini háttsetti kínverski herforinginn með reynslu af bardögum og gæti brotthvarf hans haft neikvæð áhrif á getu herafla Kína.

Ásakanir um spillingu notaðar sem sópur

Xi hefur í gegnum árin verið sagður nota ásakanir um spillingu til að sópa pólitískum andstæðingum á brott og hefur hann með þessum hætti tryggt sér nánast ótakmörkuð völd í Kína. Frá því Xi tók við embætti forseta árið 2012 hefur að minnsta kosti 200 þúsund embættismönnum verið refsað vegna ásakana um spillingu.

Sjá einnig: Xi festir sig í sessi og setur sig á stall með Mao og Deng

Eini herforinginn sem situr enn í miðstjórn hers Kína er Zhang Shengmin en hann hefur stýrt hreinsunum Xi innan hersins á undanförnum árum. Zhang hefur varið stórum hluta ferils síns í að rannsaka spillingu og tryggja hollystu yfirmanna í eldflaugahluta hers Kína, sem stýrir eldflaugum og kjarnorkuvopnum ríkisins.

Xi gerði Zhang í fyrra að aðstoðarformanni miðstjórnarinnar en Zhang Youxia var einnig aðstoðarformaður stjórnarinnar áður en honum var vísað úr henni í lok síðasta mánaðar.

Stefnir á fjórða kjörtímabilið

Xi Jinping er 72 ára gamall og þykir hann líklegur til að sækjast eftir fjórða kjörtímabili sínu sem forseti Kína á næsta ári. Það er kjörtímabil sem hann mun að öllum líkindum fá en hann varð árið 2021 fyrsti leiðtogi Kommúnistaflokks Kína til að tryggja sér þriðja kjörtímabilið.

Hann tók fyrst við embættinu árið 2013 en árið 2018 var stjórnarskrá Kína breytt og ákvæði um að forseti mætti ekki sitja lengur en tvö kjörtímabil afnumið.

Nú stendur Xi frammi fyrir því að fylla upp í raðirnar á efstu stigum herafla Kína og þarf hann bæði að finna menn sem eru honum hliðhollir og menn sem hafa getu til að stýra hernum. Eins og segir í grein BBC er þó spurning hvort háttsettir yfirmenn í hernum séu ólmir í að láta hækka sig í tign, með tilliti til þess hvað kom fyrir forvera þeirra og áðurnefndar hreinsanir.

Embættismenn í Bandaríkjunum hafa sagst hafa heimildir fyrir því að Xi hafi skipað yfirmönnum hers síns að vera tilbúnir til að ráðast á Taívan fyrir árið 2027. Það ár mun marka aldarafmæli kínverska hersins.

AP fréttaveitan segir greinendur þeirrar skoðunar að til skemmri tíma dragi hreinsanir Xi úr hættunni á innrás í Tavían. Til lengri tíma sé innrás þó líklegri, þar sem stjórnendur heraflans verði mögulega mun hlýðnari Xi en forverar þeirra.