Búa sig undir á­hlaup um borð í skuggaskip

Heimildarmaður The Times í varnarmálaráðuneyti Bretlands segir þetta góða leið til að auka efnahagslegan þrýsting á Rússa. Miðillinn segir að sérsveitarmenn meðal konunglegra landgönguliða breska flotans breska flotanum séu líklegir til að leiða aðgerðirnar gegn skipunum, verði ákvörðun tekin um að leggja hald á skip undan ströndum Bretlands.

Aðrir breskir miðlar hafa einnig sagt frá því að mögulegt sé að nota sérsveitarmenn til að taka stjórn á skipum úr skuggaflotanum undan ströndum Bretlands.

Sérsveitir þessar kallast á ensku Special Boat Service (SBS) og eru hliðstæða hinna frægu sveita sem kallast Special Air Service, eða SAS.

Mörgum skipum siglt um svæðið

Ekki liggur fyrir hvenær ákvörðun um að taka yfir skip, eða ekki, á að vera tekin en skipum úr skuggaflotanum sem hafa verið beitt refsiaðgerðum eða eru ólögleg samkvæmt alþjóðasamþykktum er reglulega siglt bæði vestur og austur af Bretlandseyjum.

Ríkisútvarp Finnlands sagði frá því í gær að ríkisstjórnin þar, í samvinnu við Svía, ætlaði að leggja til hertar þvinganir og refsiaðgerðir gegn Rússlandi. Meðal annars yrði rússneskum skipum sem bera olíu, gas eða kol alfarið meinaður aðgangur að höfnum Evrópusambandsins og innflutningur á áburði frá Rússlandi yrði bannaður.

Áburðarsala er þriðja stærsta tekjulind rússneska ríkisins á eftir sölu málma og sölu olíu og jarðgass.

Þetta fylgir allt á hæla þess að Bandaríkjamenn hafa verið að stöðva og leggja hald á skip sem tengjast Venesúela og í mörgum tilfellum tilheyra skuggaflotanum. Það gerðu Bandaríkjamenn til að mynda með aðstoð Breta undan ströndum Íslands í síðustu viku. Þá tóku þeir skip úr skuggaflotanum sem hafði verið skráð í Rússlandi og sigldi undir fána Rússlands.

Vladimír Pútín, forseti Rússlands, hafði þar að auki sent herskip til móts við flutningaskipið en Bandaríkjamenn tóku skipið þrátt fyrir það.

Stærðarinnar skuggafloti

Skuggaflotinn svokallaði er skipaður hundruðum skipa sem eru í flestum tilfellum gömul og í slæmu ástandi. Þeim er reglulega siglt án þess að þau sendi út staðsetningarupplýsingar eða sendar eru út falskar upplýsingar um staðsetningu þeirra.

Sérfræðingar hafa áætlað að skuggaflotinn hafi í fyrra flutt um 3,7 milljarða tunna af olíu, sem samsvarar um sex til sjö prósentum af heildarmarkaði ársins.

Samkvæmt alþjóðasamþykktum um skipaflutninga eiga skip að vera skráð í tilteknum ríkjum og bera fána þeirra. Skip eru þá bundin reglum og lögum þeirra ríkja þar sem þau eru skráð. Kerfið var þróað til að tryggja að flutningaskip séu tryggð og að komið sé vel fram við áhafnarmeðlimi.

Svokölluð skuggaskip notast oft við fána fátækra smáríkja og í mörgum tilfellum í skiptum fyrir greiðslur til þessara ríkja.

Skipin skipta reglulega um eigendur og er í flestum tilfellum notast við skúffufélög skráð þar sem reglur þykja léttvægar, eins og í Dúbaí, Hong Kong og Marshalleyjum. Er þetta gert til að fela raunverulega eigendur skipanna.

Fleiri skip skráð í Rússlandi

Ríki Evrópu hafa hingað til gert lítið til að stöðva skip skuggaflotans eða leggja hald á þau en eins og fram hefur komið hér að ofan gæti það verið að breytast.

Wall Street Journal sagði frá því á dögunum að á undanförnum vikum hefði skráningu að minnsta kosti 25 skipa úr skuggaflotanum verið breytt og þau skráð í Rússlandi. Flestum skráningunum var breytt eftir að Bandaríkjamenn tóku yfir fyrsta skipið undan ströndum Venesúela.

Hvort það sé yfir höfuð löglegt að breyta skráningu skipa á miðri siglingu er óljóst, samkvæmt sérfræðingum sem blaðamenn ræddu við.

Þetta þykir þó til marks um það að eigendur og stjórnendur skipanna telji minni líkur á því að Bandaríkjamenn, eða aðrir, stöðvi skipin og leggi hald á þau ef þeim er siglt undir fána Rússlands.

Það stöðvaði ekki Bandaríkjamenn í áðurnefndu tilviki undan ströndum Íslands þegar skipið sem gekk þá undir nafninu Marinera var stöðvað og tekið. Áður kallaðist skipið Bella 1 en á meðan Bandaríkjamenn eltu það, var nafni skipsins breytt og rússneski fáninn málaður á hlið þess.

Áhöfn skipsins var í samskiptum við rússnesku herskipin sem verið var að sigla til móts við olíuflutningaskipið, samkvæmt heimildarmönnum WSJ, en þeir hörfuðu þegar Bandaríkjamenn tóku skipið.

Rússneskir sjóliðar eru sagðir hafa sent skilaboð til höfuðstöðva norðurflota Rússlands í Múrmansk um að þeir óttuðust að lenda í skotbardaga við Bandaríkjamenn.