Segir sjókvíaeldismenn með sína fulltrúa í ráðuneytinu

Yngvi Óttarsson verkfræðingur skrifar grein á Vísi um sjókvíaeldi og telur að þeir sem þar véla um á vegum ráðuneytisins séu bullandi hagsmunatengdir.

Í pistli hans segir meðal annars:

„Það er því ekki bara að Alþingi Íslendinga hafi framselt ákvörðunarvaldið til ráðherra, heldur hefur útfærslan væntanlega verið í höndum aðila tengdum sjókvíaeldisiðnaðinum. Er nema von að spurt sé hvort Íslands sé orðið að Namibíu norðursins,“ segir í lok greinar Yngva en hann gerir að umfjöllunarefni uppfærð lög um sjókvíaeldi. Þar er lagt til að fella niður fjarlægðarmörk eldisstarfsemi og nú megi staðsetja sjókvíaeldi allt upp undir ósa laxveiðiáa. „Með tilheyrandi stórhættu fyrir villta stofna laxfiska.“ En, miðað hefur verið við 5 kílómetra.

Yngvi segir að í millitíðinni hafi það gerst að til ráðuneytisins voru tveir nýir starfsmenn ráðnir.

„Það er annars vegar „sérfræðingur“ sem kom beint úr starfi hjá fyrirtæki Kjartans Ólafssonar stjórnarformanns Arnarlax, og hins vegar tengdadóttir Einars K. Guðfinnssonar, stjórnarformanns Landssambands fiskeldisstöðva frá 2016. Skyldu þau hafa setið við lyklaborðið þegar hin nýju reglugerðardrög voru samin?“

Iðnaður sem getur útrýmt villtum stofnum hratt og örugglega

Spurður hvernig það kom til að hann taldi vert að skrifa grein um þetta efni, þar sem svo alvarlegar ásakanir eru settar fram, að hagsmunatengdir aðilar komi beint að stjórnvaldsaðgerðum, segir Yngvi að honum ofbjóði hvernig stjórnkerfið virðist stöðugt draga taum þessa mengandi iðnaðar sem opið sjókvíaeldi er.

„Og mér ofbýður virðingarleysið fyrir náttúrunni og umgengni við hana. Það er margrannsakað að þessi iðnaður getur útrýmt villtum stofnum, hratt og örugglega ef lús leggst á sjógönguseiði, nú eða þá hægt en örugglega ef nægjanlega mikil erfðamengun verður um langan tíma.

Yngvi segir að þetta sé allt vel þekkt og hafi verið kortlagt til dæmis í Noregi.

„Ég hélt að mannkynið væri fyrir löngu búið að koma sér saman um að hætta ekki á að útrýma villtum dýrastofnum.“

Fólk ómeðvitað um þá vá sem fyrir dyrum stendur

En, átt þú sjálfur einhverra hagsmuna að gæta í málinu?

„Já, í fyrsta lagi er ég Íslendingur og eitt peð á þessari jörð. Og vil ekki að náttúrunni sé stefnt í voða - í þessu tilviki að ástæðulausu, því það eru ýmsar góðar leiðir til að stunda fiskeldi, landeldi, lokuð kerfi í sjó, nú eða þá jafnvel geldfiskur. Það virðist ekkert vera sjókvíaeldisfyrirtækjunum heilagt í augnablikinu.

Í öðru lagi er ég í stjórn Veiðifélags Laxár á Ásum þar sem ég á eignaraðild. Hef verið þar í stjórn frá árinu 2014. Ég er síðan líka veiðimaður og var leiðsögumaður ein átta sumur.“



Telur þú almennt fólk ómeðvitað um þá vá sem umhverfisverndarsinnar telja að stafi af þessum iðnaði?

„Já, það hefur verið svo. En með umræðu og fræðslu þá held ég að það sé að breytast. En það er ákveðinn vandi að sjókvíaeldisiðnaðurinn með sitt ótakmarkaða fjármagn neitar að horfast í augu við alvarlegar afleiðingar og kýs í staðinn að slá ryk í augu fólks og fullyrðir statt og stöðugt ranglega að þetta sé sérstaklega umhverfisvænn iðnaður.“

Yngvi segir að dæmi um vafasamar fullyrðingar um kolefnisspor og að vaxandi mannfjöldi þurfi aukna fæðu – hvernig gengur það upp ef notuð eru um 5 kíló af uppsjávarfiski í það fóður sem þarf í að framleiða 1 kíló af laxi í eldiskví.