Ís­land sé með rauða spjaldið í náms­árangri barna

Inga kynnti niðurstöðurnar á blaðamannafundi í morgun. Inga sagði þar sumt af því sem kemur fram í niðurstöðunum jákvætt, jákvæðara en hún hafði þorað að vona, en annað sé það alls ekki. 

„Það má segja að við séum með rauða spjaldið þegar kemur að námsárangri barnanna okkar,“ sagði Inga á fundinum.

Hún segir ekki verkefnið að endurbyggja menntakerfið heldur sé þörf á að nýta þá styrkleika sem eru fyrir. Það sé þörf á að snúa skútunni við.

Það sé jákvætt hversu mikla elju og þrautseigju megi greina hjá börnum á Íslandi, þeim líði fleirum betur en öðrum börnum og flestum líði vel í skólanum.

„En það breytir ekki þeirri staðreynd að það eigi ekki við um alla,“ sagði Inga.

Ánægðari og ákafari

Á heildina litið séu börn á Íslandi ánægðari, ákafari og með meiri þrautseigju en megi sjá almennt í OECD-meðaltalinu.

„Unga fólkið skorar í félagslegum þáttum hærra og betur að meðaltali heldur en í OECD-löndunum okkar.“

Inga sagði að ekki væri hægt að horfa fram hjá öðru, eins og hvernig þeim gengur í skólanum og hvernig gengur að mennta þau. Að þau útskrifist með möguleika á því að halda áfram að mennta sig. Hún segir stjórnvöld ætla að bregðast við niðurstöðunum. Ef horft er til síðustu tíu ára hafi 78 prósent skilað grunnfærni í lesskilningi en í dag séu það 51 prósent hjá drengjum en um 60 prósent hjá stúlkum.

Dvelji ekki lengur á botninum

„Þetta er sárara en tárum taki,“ sagði Inga og það sé ljóst að það hafi verið sofið á verðinum. Ef við ætlum að halda áfram að stinga höfðinu í sandinn.

„Við erum komin á botninn, við ætlum ekki að dvelja þar lengur,“ sagði hún og að þau ætli að spyrna frá botninum og upp á yfirborðið.

Hún segir foreldra, kennarasamfélagið og alla þurfa að taka höndum saman til að bregðast við. Það eigi líka við um ráðuneyti hennar og enginn eigi að skorast undan ábyrgðinni.

„Það er verk að vinna,“ sagði hún og að það hafi verið ákveðið að grípa inn í af festu. Hún ætli að kalla alla sem betur þekkja en hún til að móta „alvöru menntastefnu“ sem nýtist börnunum.

Inga sagði Hildi Björnsdóttur borgarstjóri hafa ætlað að vera með á fundinum en forfallast. Hún sagði það sé kraftaverki líkast hversu mikið þær gangi í takt um framtíð menntamála. Þau séu tilbúin að ganga í takt og fylgja eftir áherslum hennar á breytingu í kerfinu og ætli að fylgja þeim í hvívetna.

„Við ætlum að ganga saman hönd í hönd í áttina að því að koma börnunum okkar til betra náms.“

Inga sagðist vera með alls konar punkta en hún vilji frekar tala frá hjartanu. Á hennar stutta tíma í ráðuneytinu hafi hún lært margt og hún hafi ekki séð annan eins áhuga og vilja til að snúa skútunni við. Fólk vilji hlaupa hraðar til að snúa þessari öfug

„Mín bjartasta von er að næsta PISA könnun verði ekki svona.“

Hún segir þetta samfélagslegt vandamál ef við ætlum ekki að gefa börnum kost á að mennta sig áfram. Íslenskt samfélag megi ekki við fleiri áföllum.

Hún segir jákvætt að ekki hafi verið farið jafn hratt niður og í síðustu könnun eða á öðrum Norðurlöndum en við séum samt að skrapa botninn og séum í neðsta sæti.

Rýna í kjarnafögin

Inga sagði að til að bregðast við þessari slæmu stöðu hefði verið rýnt í stöðuna í hennar ráðuneyti með samtali og samráði og með gögnum. Í fyrsta lagi verði stóraukin áhersla á grunnfærni kjarnagreina, íslensku, stærðfræði og vísindi, og endurskoðun námskrár með skýrari forgangsröðun.

„Við munum byggja upp nýja STEAM-braut,“ sagði hún og að þau ætli að efla raunvísindi og styðja börn betur í þessum greinum.

Þau ætli að gera miklar og samræmdar væntingar til allra barna og kenna færri viðfangsefni og leggja meiri áherslu á þau. Það er betra að nemendur nái grunnfærni í þessum fáu greinum en að það sé langur listi.

Inga sagði að það þyrfti að byrja á byrjuninni, að þau geti lesið sér til gagns, áður en þau fara að gera nokkuð annað. Læsið sé grunnurinn og það sé á ábyrgð þeirra að tryggja grunnfærni í því.

Leggur tæpan hálfan milljarð í námsgagnaframleiðslu

Inga sagðist ætla að að hún muni kalla fjölda að borðinu og það sé í fyrsta sinn sem formaður stjórnmálaflokks gegni þessu embætti og það skipti máli. Inga sagði að til að bregðast við þessu ætti að leggja 455 milljónir í ný námsgögn og það ætti að ráðast í útgáfu nýrra námsgagna. Þannig fengju kennarar frið á kvöldin til að útbúa námsgögn.

Hún sagði kennara eiga að fá sín helgar- og kvöldfrí til að hlaða batteríin og að þeir myndu vinna saman að því að búa til besta námsefni sem völ er á.

„Þetta er stórkostlegt og það er ótrúlegt að fá að standa í þessu,“ sagði hún og að það verði bylting að fá gervigreind til að aðstoða við til dæmis þýðingar.

Inga sagði gott að finna fyrir samtakamættinum og að hún væri ástríðufull fyrir því að hlutirnir myndu breytast.

Inga sagði í þriðja lagi fátt gera mann jafn háðan og samfélagsmiðlar. Það væri nauðsynlegt að tryggja símafrið í skólum.

„Símafriðurinn sem við erum að veita börnunum okkar mun snúa líðan þeirra algjörlega við,“ sagði hún og að það væri hennar bjargfasta trú. Hún hafi til dæmis heyrt frá finnskum kollega hafi orðið stökkbreyting innan skjóla frá sex mánuðum frá því að símafrí hafi verið innleitt í finnska skóla.

Símafriðurinn eigi að skila betri niðurstöðu í matsferli

Börnum verði leyft að vera börn og þeim verði gefinn símafriður og þau losuð við áreiti og áhættuhegðun sem fylgi því að vera á samfélagsmiðlum.

Inga sagði að það verði að virkja foreldra og það verði að gefa þeim verkfæri. Þau verði að tala við börn sín, spyrja um daginn og verkefnin þeirra.

Í fjórða lagi talaði Inga um átak í starfsþróun kennara og að það þurfi að tryggja að starfsþróun hafi áhrif á kennsluna. Kennarar vilji taka þátt og nýta sér starfsþjálfun sem er í boði og þarna verði gert betur.

Í fimmta lagi ætli þau að auka faglegan stuðning við skólana og nemendur af erlendum uppruna. Það vanti fleiri kennara sem sérhæfi sig í íslenskukennslu sem annað tungumál.

Þá sagði Inga að þau ætluðu að auka sérhæfingu kennara og lyfta upp kennaranámi og það ætti að taka námið út í samráði við Loga Einarsson, ráðherra háskólamála. Kennaranemum eigi að veita meira svigrúm til að fara beint út í feltið í náminu á launum.

Nýr nemendagrunnur sem eigi að grípa nemendur fyrr til að draga úr brottfalli sem sé allt of mikið úr grunnskóla í framhaldsskóla. Inga sagði það stóra áskorun og að þau bindi miklar vonir við að í leiðinni verði hægt að taka utan um þennan hóp til að koma í veg fyrir brottfall.

Inga sagði nýjan matsferil í gangi en að það væri til skoðunar að koma gömlu samræmdu prófunum aftur á. Hún sagði niðurstöður komnar úr matsferli og að þau myndu birta þær næsta sumar. Hún vonast til að sjá breytingar þar og að símafriðurinn muni skipta þar máli.

Aðstoða þar sem þörfin er mest

Þá sagði Inga að það eigi að aðstoða þar sem þörfin er mest. Það séu skólar þar sem vandinn er meiri og meiri áskoranir og það sé þeirra ábyrgð að stíga fast inn til að aðstoða þá. Hún sagði kennaraskort hamla námi nemenda og það væri ekki vit í því að leikskólakennarar kenndu stærðfræði. Hún sagði einnig að á landsbyggðinni væri sérstakur skortur á sérhæfðum kennurum.

„Ég horfi björtum augum til framtíðar,“ sagði Inga og að hún ætli að leggja sig alla fram við að skýra hvaða færni eigi að vera nákvæmlega til staðar við lok hvers bekkjar.

„Við segjum börnin fyrst og svo allt hitt,“ sagði Inga og að hún voni að samfélagið allt taki þátt í því að spyrna frá botninum sem við höfum verið allt of lengi.