Út­lit fyrir fyrstu fjar­hægri­stjórnina frá enda­lokum nas­ismans

AfD fékk tæp 44 prósent atkvæða í Saxlandi-Anholt í gamla Þýska alþýðulýðveldinu. Flokkinn vantaði því þrjú sæti upp á að ná hreinum meirihluta á sambandslandsþinginu.

Sigurinn er sögulegur en þetta er í fyrsta skipti sem AfD eygir raunhæfan möguleika á að komast til valda í Þýskalandi. Ulrich Siegmund, oddviti flokksins í Saxlandi-Anholt sagði flokkinn hafa skráð sig í sögubækurnar.

„Við erum að endurheimta landið okkar. Þetta byrjar hér í Saxlandi-Anholt,“ sagði Siegmund í sigurræðu sinni og endurómaði orðræðu Donalds Trump Bandaríkjaforseta.

Andstaða gegn innflytjendum og hælisleitendum er meginstefið í stefnu AfD en fulltrúar flokksins hafa meðal annars talað fyrir því að vísa fólki af erlendum uppruna úr landi, jafnvel þótt það sé þýskir ríkisborgarar. Þá er flokkurinn hallur undir Rússland og er á móti stuðningi við varnir Úkraínu.

Þýska leyniþjónustan skilgreinir nokkrar undirdeildir AfD sem öfgasamtök sem hún hefur sérstakar gætur á. Hún hugðist fella flokkinn á landsvísu undir sömu skilgreiningu en leiðtogum AfD tókst að fá því hnekkt fyrir dómi.

Ekki er öruggt að sigurinn tryggi AfD völdin í Saxlandi-Anholt. Aðrir flokkar hafa sögulega útilokað samstarf við AfD vegna öfgahyggju flokksins. Afar erfitt gæti þó reynst að mynda starfhæfan meirihluta úr tvístruðum andstæðingum AfD.

Evrópska blaðið Politico segir að AfD þurfi líklega að reiða sig á að flokkurinn komist að samkomulagi við BSW, flokk vinstripopúlista sem fyrrverandi félagar í austurþýska kommúnistaflokknum stofnuðu eða að þingmenn annarra hægriflokka svíki lit.

Kristilegi demókrataflokkur Friedrich Merz kanslara galt afhroð í kosningunum. Hann hlaut innan við átján prósent atkvæða en hann fékk 37,1 prósent í kosningum í sambandslandinu árið 2021.