Atvinnulausum verkamönnum fjölgar um fjörutíu prósent Bjarki Sigurðsson skrifar 12. júlí 2026 12:53 Ingólfur Bender er aðalhagfræðingur Samtaka iðnaðarins. Vísir/Arnar Atvinnulausum í byggingariðnaði og mannvirkjagerð fjölgar um tæp fjörutíu prósent milli ára. Aðalhagfræðingur Samtaka iðnaðarins segir þetta mikið áhyggjuefni og að áform ríkisstjórnarinnar geri illt verra. Tæplega tólfhundruð einstaklingar í byggingariðnaði og mannvirkjagerð voru atvinnulausir í júní samkvæmt tölum Vinnumálastofnunar. Á sama tíma í fyrra voru þeir 860 sem gerir fjölgun upp á tæp fjörutíu prósent. Atvinnuleysi í greininni mælist 6,3 prósent. Samtök iðnaðarins hafa ítrekað vakið athygli á kulnun greinarinnar en Ingólfur Bender, aðalhagfræðingur samtakanna, segir tölurnar sýna svart á hvítu að eitthvað þurfi að breytast. „Þetta er alvarlegt. Greinin veltir um sjö hundruð milljörðum króna. Í henni starfa um tuttugu þúsund manns. Greinin er um átta prósent af hagkerfinu, skattsporið er um 190 milljarðar. Þar af áttatíu milljarðar í beinum sköttum. Um leið og það dregur úr finnur hagkerfið fyrir. Svo sinnir greinin mjög mikilvægum þáttum í uppbyggingu íbúðarhúsnæðis, atvinnuhúsnæðis og innviða. Við erum með mikla innviðaskuld,“ segir Ingólfur. Samdrátturinn sé mestur við uppbyggingu á íbúðarhúsnæði. Ýmsar skýringar séu á ástandinu en það þurfi að bregðast við. „Almennt er búið að hægja á hagkerfinu og hægur hagvöxtur. Því til viðbótar hefur verið mikil hækkun á opinberum gjöldum og sköttum, sem dregur úr vilja til að byggja íbúðir,“ segir Ingólfur. Þá séu ekki endilega bjartari tímar framundan. „Til þess að bæta gráu ofan á svart ætla stjórnvöld að gera það enn dýrara að byggja. Í fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar sem var lögð fram í sumar kemur fram að fyrirhugað sé að lækka enn frekar endurgreiðslu virðisaukaskatts vegna vinnu manna á verkstað. Ef menn fara niður í núllið eru þetta tvær og hálf til þrjár milljónir á hverja íbúð. Það leggst á annan kostnað við uppbyggingu íbúða. Það dregur enn frekar úr uppbyggingu og skapar samdrátt. Þetta eru mjög neikvæð tíðindi ofan í þessar fréttir af samdrætti í greininni,“ segir Ingólfur. Byggingariðnaður Vinnumarkaður Fasteignamarkaður Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Stjórnsýsla Mest lesið „Það er svona sem við stækkum þessa köku“ Viðskipti innlent Dauðbrá þegar hún beit óvænt í glerbrot Neytendur Jólin gengin í garð í verslunum Bónus Neytendur Bakarar í basli eftir bandarísk mistök Viðskipti innlent Stóð varla í lappirnar og fattaði að þau gætu ekki staðið í þessu lengur Viðskipti innlent Hagnaðist um 58 milljónir og greiddi 67 í arð Viðskipti innlent Stefnir í fjöldagjaldþrot: Bílaleigur fengu hundruð milljóna rukkun frá Skattinum Viðskipti innlent „Lán á bara að vera lán“ Viðskipti innlent Yfir sjö þúsund tóku þátt í Regluverðinum Viðskipti innlent Sveru dósirnar snúa aftur Neytendur Fleiri fréttir „Það er svona sem við stækkum þessa köku“ Bakarar í basli eftir bandarísk mistök Yfir sjö þúsund tóku þátt í Regluverðinum Stóð varla í lappirnar og fattaði að þau gætu ekki staðið í þessu lengur Hagnaðist um 58 milljónir og greiddi 67 í arð „Lán á bara að vera lán“ Komin með ný nöfn Jóhanna, Egill og dr. Tingting til Reykjavík Geothermal Malbiksmeistari stýrir Malbikstöðinni Svara ekki spurningum um mögulegar uppsagnir hjá NetApp Bankaskattar séu fimm sinnum hærri en í samanburðarlöndum Tómas einn vildi halda vöxtum óbreyttum Bláa lónið og Alfreð Gíslason verðlaunuð Skrifstofan á Íslandi lögð niður og óvissa um 75 störf Vísar ásökun um rógsherferð alfarið á bug Heiðar Guðjónsson um málshöfðun Gavia: „Það eru engin svik“ Skipta Citroën og Opel alfarið út fyrir Peugeot Tinna leiðir stefnumótun og viðskiptaþróun hjá Sjóvá Daði nýr framkvæmdastjóri hjá Coripharma Ráðinn framkvæmdastjóri BHM Gunnur Helgadóttir ráðin forstjóri Hrafnistu Eykur hlut sinn í Rafnari fyrir hálfan milljarð Arion hækkar vexti á ný Bensínverð hækkar aftur á morgun Gosdrykkjaframleiðsla Gosfélagsins hafin í Hafnarfirði Hagkerfið kólnar en er ekki í kreppu Ekki eftir neinu að slægjast í þrotabúi Slægingar Sjávarútvegurinn lækkar í kjölfar nei-sins Sýn leggur niður sjónvarpsfréttir Stefnir í fjöldagjaldþrot: Bílaleigur fengu hundruð milljóna rukkun frá Skattinum Sjá meira
Tæplega tólfhundruð einstaklingar í byggingariðnaði og mannvirkjagerð voru atvinnulausir í júní samkvæmt tölum Vinnumálastofnunar. Á sama tíma í fyrra voru þeir 860 sem gerir fjölgun upp á tæp fjörutíu prósent. Atvinnuleysi í greininni mælist 6,3 prósent. Samtök iðnaðarins hafa ítrekað vakið athygli á kulnun greinarinnar en Ingólfur Bender, aðalhagfræðingur samtakanna, segir tölurnar sýna svart á hvítu að eitthvað þurfi að breytast. „Þetta er alvarlegt. Greinin veltir um sjö hundruð milljörðum króna. Í henni starfa um tuttugu þúsund manns. Greinin er um átta prósent af hagkerfinu, skattsporið er um 190 milljarðar. Þar af áttatíu milljarðar í beinum sköttum. Um leið og það dregur úr finnur hagkerfið fyrir. Svo sinnir greinin mjög mikilvægum þáttum í uppbyggingu íbúðarhúsnæðis, atvinnuhúsnæðis og innviða. Við erum með mikla innviðaskuld,“ segir Ingólfur. Samdrátturinn sé mestur við uppbyggingu á íbúðarhúsnæði. Ýmsar skýringar séu á ástandinu en það þurfi að bregðast við. „Almennt er búið að hægja á hagkerfinu og hægur hagvöxtur. Því til viðbótar hefur verið mikil hækkun á opinberum gjöldum og sköttum, sem dregur úr vilja til að byggja íbúðir,“ segir Ingólfur. Þá séu ekki endilega bjartari tímar framundan. „Til þess að bæta gráu ofan á svart ætla stjórnvöld að gera það enn dýrara að byggja. Í fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar sem var lögð fram í sumar kemur fram að fyrirhugað sé að lækka enn frekar endurgreiðslu virðisaukaskatts vegna vinnu manna á verkstað. Ef menn fara niður í núllið eru þetta tvær og hálf til þrjár milljónir á hverja íbúð. Það leggst á annan kostnað við uppbyggingu íbúða. Það dregur enn frekar úr uppbyggingu og skapar samdrátt. Þetta eru mjög neikvæð tíðindi ofan í þessar fréttir af samdrætti í greininni,“ segir Ingólfur.
Byggingariðnaður Vinnumarkaður Fasteignamarkaður Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Stjórnsýsla Mest lesið „Það er svona sem við stækkum þessa köku“ Viðskipti innlent Dauðbrá þegar hún beit óvænt í glerbrot Neytendur Jólin gengin í garð í verslunum Bónus Neytendur Bakarar í basli eftir bandarísk mistök Viðskipti innlent Stóð varla í lappirnar og fattaði að þau gætu ekki staðið í þessu lengur Viðskipti innlent Hagnaðist um 58 milljónir og greiddi 67 í arð Viðskipti innlent Stefnir í fjöldagjaldþrot: Bílaleigur fengu hundruð milljóna rukkun frá Skattinum Viðskipti innlent „Lán á bara að vera lán“ Viðskipti innlent Yfir sjö þúsund tóku þátt í Regluverðinum Viðskipti innlent Sveru dósirnar snúa aftur Neytendur Fleiri fréttir „Það er svona sem við stækkum þessa köku“ Bakarar í basli eftir bandarísk mistök Yfir sjö þúsund tóku þátt í Regluverðinum Stóð varla í lappirnar og fattaði að þau gætu ekki staðið í þessu lengur Hagnaðist um 58 milljónir og greiddi 67 í arð „Lán á bara að vera lán“ Komin með ný nöfn Jóhanna, Egill og dr. Tingting til Reykjavík Geothermal Malbiksmeistari stýrir Malbikstöðinni Svara ekki spurningum um mögulegar uppsagnir hjá NetApp Bankaskattar séu fimm sinnum hærri en í samanburðarlöndum Tómas einn vildi halda vöxtum óbreyttum Bláa lónið og Alfreð Gíslason verðlaunuð Skrifstofan á Íslandi lögð niður og óvissa um 75 störf Vísar ásökun um rógsherferð alfarið á bug Heiðar Guðjónsson um málshöfðun Gavia: „Það eru engin svik“ Skipta Citroën og Opel alfarið út fyrir Peugeot Tinna leiðir stefnumótun og viðskiptaþróun hjá Sjóvá Daði nýr framkvæmdastjóri hjá Coripharma Ráðinn framkvæmdastjóri BHM Gunnur Helgadóttir ráðin forstjóri Hrafnistu Eykur hlut sinn í Rafnari fyrir hálfan milljarð Arion hækkar vexti á ný Bensínverð hækkar aftur á morgun Gosdrykkjaframleiðsla Gosfélagsins hafin í Hafnarfirði Hagkerfið kólnar en er ekki í kreppu Ekki eftir neinu að slægjast í þrotabúi Slægingar Sjávarútvegurinn lækkar í kjölfar nei-sins Sýn leggur niður sjónvarpsfréttir Stefnir í fjöldagjaldþrot: Bílaleigur fengu hundruð milljóna rukkun frá Skattinum Sjá meira
Stefnir í fjöldagjaldþrot: Bílaleigur fengu hundruð milljóna rukkun frá Skattinum Viðskipti innlent
Stefnir í fjöldagjaldþrot: Bílaleigur fengu hundruð milljóna rukkun frá Skattinum Viðskipti innlent