Geisp Þorgerður María Þorbjarnardóttir skrifar 26. júní 2026 12:30 Nýlega kom til samráðs aðgerðaáætlun stjórnvalda til verndar líffræðilegrar fjölbreytni. Aðgerðaáætlunin er stutt og hnitmiðuð að sögn höfunda og því fær grasrótin þrjár vikur til þess að skrifa athugasemdir. Náttúruverndarsamtök hafa ekki haft neina aðkomu að mótun aðgerðaráætlunarinnar fyrr en nú og eiga að láta sér nægja þessar þrjár vikur í júní. Ráðherra umhverfis- orku-, og loftslagsmála státar sig iðulega af því að setja fram þessa aðgerðaáætlun, að hafa afgreitt 6 svæði á náttúruminjaskrá og margt annað sem eru vissulega góð mál en blikna í samanburði við lagabreytingar sem sami ráðherra flytur með bros á vör og segist ryðja úr vegi hindrunum til meiri nýtingar. Á sama tíma talar hann um hina vandasömu jafnvægislist milli hagvaxtar og náttúruverndar. Mér hefur þótt málaflokkur náttúruverndar vega létt í þessari umtöluðu jafnvægislist. Á sama tíma og frumvörp eru lögð fram um að ávallt verði að taka tillit til orkunýtingarvilja stjórnvalda við ákvarðanir og hindrunum er rutt úr vegi fáum við í hendurnar aðgerðaáætlun sem hljóma að miklu leyti eins og hálfkláraðar hugsanir. Aðgerðin felur í sér að kortleggja vænlegar leiðir til að… Gerð verði greining á því regluverki sem atvinnulífinu ber að fylgja… Aðgerðin felur í sér að meta umfang… Þróuð verða verkfæri, verklag og dæmi um góðar lausnir til að styðja sveitarfélög… Aðgerðin felur í sér að ákvarða vegvísi fyrir vinnu íslenskra stjórnvalda… Aðgerðin felur í sér að greiða úr óvissu um hvaða svæði á Íslandi geta fallið undir skilgreiningu… Sett verði af stað samráð við að móta tillögur að fyrirkomulagi… Það er vissulega mikilvægt og gott að greina stöðuna og athuga ýmsa físileika áður en farið er í markvissar aðgerðir en eitt og sér er lítið í það varið og alltaf hætta á að slík vinna endi ofan í skúffu. Svo eru til gögn um ýmislegt og til dæmis hefur Hafró nú þegar lagt til að stór svæði suður af Íslandi verði friðuð í hafi. Upplýsingarnar liggja fyrir og lagagrundvöllurinn til staðar í náttúruverndarlögum. Fyrirstaðan er engin. KOMASVO! Þó að einhverjar aðgerðir eins og endurheimt votlendis á ríkisjörðum og aðgerð sem byggir á reglugerð um um hvata- og stuðningsverkefni í landgræðslu og skógrækt séu vissulega til góða, þá eiga þær það sameiginlegt að hafa þegar komið fram og eru nú þegar í öðrum áætlunum. Nýlundan í þessari aðgerðaáætlun er þess vegna eins og hver annar geispi og kaffibolli á mánudagsmorgni. Ég velti fyrir mér hvort að stórir hagaðilar myndu sætta sig við álíka fyrirslátt í þeim málaflokkum sem koma þeim beint við. Sett verður af stað samráð við að móta tillögur að fyrirkomulagi að því að auka ferðaþjónustu á Íslandi. Aðgerðin felur í sér að ákvarða vegvísi fyrir vinnu íslenskra stjórnvalda við að bæta ferli við aukna orkuöflun. Ég er viss um að atvinnulífið myndi ekki láta bjóða sér slíkar aðgerðir einar og sér sem einhverskonar loforð um að unnið sé hörðum höndum að því að bæta stöðu þeirra. Einhverra hluta vegna hafa stjórnmálamenn það í sér að halda slíkum aðgerðum um almannahagsmuni eins og náttúruvernd hátt á lofti eins og um gífurlega metnaðarfulla áætlun sé að ræða. Við sjáum vel að svo er ekki og ef þið lesið umsagnir við aðgerðaáætlunina sjáið þið að fagstofnanir okkar eru sammála þessu. Höfundur er formaður Landverndar. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Þorgerður María Þorbjarnardóttir Mest lesið Þegar íslenskir embættismenn auglýsa ísraelskt njósnafyrirtæki Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Magnús Magnússon Skoðun Viðreisn gengur í verkin Róbert Ragnarsson Skoðun Mannréttindi í Reykjavík í hættu Eldur Smári Kristinsson Skoðun Lifandi hvalir skapa líka verðmæti Rannveig Grétarsdóttir Skoðun Geisp Þorgerður María Þorbjarnardóttir Skoðun How to ruin a university system with one law Colin Fisher Skoðun Nei Íslandsbanki ég er ekki 6 ára Kristján Logason Skoðun Líffræðileg fjölbreytni á undanþágu? Maren Davíðsdóttir Skoðun Dánaraðstoð fyrir deyjandi fólk: Á ótti við framtíðina að ráða úrslitum? Svanur Sigurbjörnsson Skoðun Heilbrigðisráðherra slær eigið heimsmet Vilhjálmur Hjálmarsson Skoðun Skoðun Skoðun Brexit og fyrirhuguð þjóðaratkvæðagreiðsla hér á landi Meyvant Þórólfsson skrifar Skoðun How to ruin a university system with one law Colin Fisher skrifar Skoðun Upplýst umræða og framsal ríkisvalds Margrét Einarsdóttir skrifar Skoðun Skólinn er alltaf vandinn Íris E. Gísladóttir skrifar Skoðun Geisp Þorgerður María Þorbjarnardóttir skrifar Skoðun Dánaraðstoð fyrir deyjandi fólk: Á ótti við framtíðina að ráða úrslitum? Svanur Sigurbjörnsson skrifar Skoðun Það sem kynslóðir byggðu – og okkar ábyrgð að varðveita Sveinn Kristjánsson skrifar Skoðun Handan óttans: Hvers konar Ísland viljum við byggja? Bjarndís Helena Mitchell skrifar Skoðun Lifandi hvalir skapa líka verðmæti Rannveig Grétarsdóttir skrifar Skoðun Þegar íslenskir embættismenn auglýsa ísraelskt njósnafyrirtæki Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Magnús Magnússon skrifar Skoðun Hangið frammi á gangi í von um fréttir Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Viðreisn gengur í verkin Róbert Ragnarsson skrifar Skoðun Mannréttindi í Reykjavík í hættu Eldur Smári Kristinsson skrifar Skoðun Hvernig líður fjölskyldunni? Auður Axelsdóttir skrifar Skoðun Heilbrigðisráðherra slær eigið heimsmet Vilhjálmur Hjálmarsson skrifar Skoðun Borgarlínan og Línuborg Soria Þórður Már Sigfússon skrifar Skoðun Hvaða börn koma fyrst? Lúðvík Júlíusson skrifar Skoðun Lífeyririnn okkar má ekki týnast Sandra B. Franks skrifar Skoðun Aldrei fleiri Ljón á Íslandi Selma Rut Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Mikilvægur áfangi fyrir eldri ökumenn Björn Snæbjörnsson skrifar Skoðun Nei Íslandsbanki ég er ekki 6 ára Kristján Logason skrifar Skoðun Er gervigreind örlög eða stefna? Hanna Kristín Skaftadóttir skrifar Skoðun Menningarsjá og hlutverk hennar Anna Hildur Hildibrandsdóttir ,Erna Kaaber skrifar Skoðun Líffræðileg fjölbreytni á undanþágu? Maren Davíðsdóttir skrifar Skoðun Minna fólk – aðrar þarfir Bozena Raczkowska skrifar Skoðun Fullveldi og almannaheill Ingólfur Sverrisson skrifar Skoðun Börnin fyrst, kerfið svo Inga Sæland skrifar Skoðun Hvar mega okkar minnstu bræður borða? Ebba Margrét Magnúsdóttir skrifar Skoðun Núverandi heilbrigðiskerfi er ekki sjálfbært – aukið einkaframtak er hluti af lausninni Sævar Þór Jónsson skrifar Skoðun Valdatafl og viðskiptapólitík í lagareldi Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar Sjá meira
Nýlega kom til samráðs aðgerðaáætlun stjórnvalda til verndar líffræðilegrar fjölbreytni. Aðgerðaáætlunin er stutt og hnitmiðuð að sögn höfunda og því fær grasrótin þrjár vikur til þess að skrifa athugasemdir. Náttúruverndarsamtök hafa ekki haft neina aðkomu að mótun aðgerðaráætlunarinnar fyrr en nú og eiga að láta sér nægja þessar þrjár vikur í júní. Ráðherra umhverfis- orku-, og loftslagsmála státar sig iðulega af því að setja fram þessa aðgerðaáætlun, að hafa afgreitt 6 svæði á náttúruminjaskrá og margt annað sem eru vissulega góð mál en blikna í samanburði við lagabreytingar sem sami ráðherra flytur með bros á vör og segist ryðja úr vegi hindrunum til meiri nýtingar. Á sama tíma talar hann um hina vandasömu jafnvægislist milli hagvaxtar og náttúruverndar. Mér hefur þótt málaflokkur náttúruverndar vega létt í þessari umtöluðu jafnvægislist. Á sama tíma og frumvörp eru lögð fram um að ávallt verði að taka tillit til orkunýtingarvilja stjórnvalda við ákvarðanir og hindrunum er rutt úr vegi fáum við í hendurnar aðgerðaáætlun sem hljóma að miklu leyti eins og hálfkláraðar hugsanir. Aðgerðin felur í sér að kortleggja vænlegar leiðir til að… Gerð verði greining á því regluverki sem atvinnulífinu ber að fylgja… Aðgerðin felur í sér að meta umfang… Þróuð verða verkfæri, verklag og dæmi um góðar lausnir til að styðja sveitarfélög… Aðgerðin felur í sér að ákvarða vegvísi fyrir vinnu íslenskra stjórnvalda… Aðgerðin felur í sér að greiða úr óvissu um hvaða svæði á Íslandi geta fallið undir skilgreiningu… Sett verði af stað samráð við að móta tillögur að fyrirkomulagi… Það er vissulega mikilvægt og gott að greina stöðuna og athuga ýmsa físileika áður en farið er í markvissar aðgerðir en eitt og sér er lítið í það varið og alltaf hætta á að slík vinna endi ofan í skúffu. Svo eru til gögn um ýmislegt og til dæmis hefur Hafró nú þegar lagt til að stór svæði suður af Íslandi verði friðuð í hafi. Upplýsingarnar liggja fyrir og lagagrundvöllurinn til staðar í náttúruverndarlögum. Fyrirstaðan er engin. KOMASVO! Þó að einhverjar aðgerðir eins og endurheimt votlendis á ríkisjörðum og aðgerð sem byggir á reglugerð um um hvata- og stuðningsverkefni í landgræðslu og skógrækt séu vissulega til góða, þá eiga þær það sameiginlegt að hafa þegar komið fram og eru nú þegar í öðrum áætlunum. Nýlundan í þessari aðgerðaáætlun er þess vegna eins og hver annar geispi og kaffibolli á mánudagsmorgni. Ég velti fyrir mér hvort að stórir hagaðilar myndu sætta sig við álíka fyrirslátt í þeim málaflokkum sem koma þeim beint við. Sett verður af stað samráð við að móta tillögur að fyrirkomulagi að því að auka ferðaþjónustu á Íslandi. Aðgerðin felur í sér að ákvarða vegvísi fyrir vinnu íslenskra stjórnvalda við að bæta ferli við aukna orkuöflun. Ég er viss um að atvinnulífið myndi ekki láta bjóða sér slíkar aðgerðir einar og sér sem einhverskonar loforð um að unnið sé hörðum höndum að því að bæta stöðu þeirra. Einhverra hluta vegna hafa stjórnmálamenn það í sér að halda slíkum aðgerðum um almannahagsmuni eins og náttúruvernd hátt á lofti eins og um gífurlega metnaðarfulla áætlun sé að ræða. Við sjáum vel að svo er ekki og ef þið lesið umsagnir við aðgerðaáætlunina sjáið þið að fagstofnanir okkar eru sammála þessu. Höfundur er formaður Landverndar.
Þegar íslenskir embættismenn auglýsa ísraelskt njósnafyrirtæki Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Magnús Magnússon Skoðun
Dánaraðstoð fyrir deyjandi fólk: Á ótti við framtíðina að ráða úrslitum? Svanur Sigurbjörnsson Skoðun
Skoðun Dánaraðstoð fyrir deyjandi fólk: Á ótti við framtíðina að ráða úrslitum? Svanur Sigurbjörnsson skrifar
Skoðun Þegar íslenskir embættismenn auglýsa ísraelskt njósnafyrirtæki Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Magnús Magnússon skrifar
Skoðun Núverandi heilbrigðiskerfi er ekki sjálfbært – aukið einkaframtak er hluti af lausninni Sævar Þór Jónsson skrifar
Þegar íslenskir embættismenn auglýsa ísraelskt njósnafyrirtæki Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Magnús Magnússon Skoðun
Dánaraðstoð fyrir deyjandi fólk: Á ótti við framtíðina að ráða úrslitum? Svanur Sigurbjörnsson Skoðun