Viðskipti innlent

Klára náms­lánið eða greiða inn á húsnæðislánið?

Björn Berg skrifar
Björn Berg Gunnarsson svarar lesendum Vísis aðra hverja viku. Hægt er að senda honum spurningu í spurningaforminu hér fyrir neðan.
Björn Berg Gunnarsson svarar lesendum Vísis aðra hverja viku. Hægt er að senda honum spurningu í spurningaforminu hér fyrir neðan. Vísir/Vilhelm

33 ára karlmaður spyr: „Góðan daginn. Er með námslán og eftirstöðvar á því eru nú um 814.000 kr. Afborganir af því eru rúmar 29.000 á mánuði. Ég get borgað inn á það aukalega hátt upp í 200.000 á mánuði og gengið frá láninu innan árs. Hversu skynsamt er fyrir mig að reyna að borga það upp sem fyrst og geta nýtt þessa upphæð inn á húsnæðislánið mitt eða halda áfram að borga af því og reyna frekar að greiða aukalega inn á húsnæðislánið? Þetta eru einu tvö lánin sem ég er með. Er einnig með smá upphæð í fjárfestingar.“

Þetta er ekki óalgeng spurning, enda námslán algeng og oft snúið að forgangsraða niðurgreiðslu skulda. En hvað með að byrja á einfaldri spurningu?

Hvernig liði þér ef námslánið væri farið í október?

Burt með suðið

Óháð vaxtakjörum lánanna efast ég um að þú munir sjá eftir því að vera laus við lánið og geta einbeitt þér alfarið að húsnæðisláninu. Námslán geta vissulega fjármagnað gagnlegt nám en ég á enn eftir að sjá dæmi þess að gott sé að skulda þau, en hitt fjölmarga sem finna fyrir miklum létti þegar þau hafa verið gerð upp. Fjármálin okkar snúast nefnilega að svo miklu leyti um andlegu hliðina. Hangandi yfir þér býr námslánið til ákveðið suð sem fer kannski lítið fyrir í dag en verður augljóst þegar það þagnar.

Með 29.000 kr. greiðslubyrði og 200.000 kr. greiðslugetu til viðbótar getur þú gert námslánið að fullu upp á fjórum mánuðum. Ég er ekki að ráðleggja þér eindregið að greiða námslánið niður, enda hef ég ekki nægilegar upplýsingar um þína hagi, en gerðu það fyrir mig að líta örstutt upp úr útreikningunum og velta líka fyrir þér hvernig tilfinningin verður þegar þú getur af fullum krafti ráðist í niðurgreiðslu húsnæðislánsins og hækkað mánaðarlegar greiðslur þess um þessi 229.000 kr. á mánuði. Það mun gjörbreyta þinni fjárhagslegu framtíð, óháð því hver núverandi greiðslubyrði er og vaxtakjör lánsins.

Áður hefur verið rætt um niðurgreiðslu húsnæðislána hér:

Hvað ef námslánið væri stærra?

Eldri og stærri námslánum getur fylgt afskrift ef lánin eru að fullu greidd upp og getur þá stundum borgað sig að safna stærri fjárhæð og nýta afskriftina. Oft getur auk þess virst hagstæðara að geyma námslán þar til önnur og óhagstæðari lán hafa verið gerð upp, en það kemur þó að því að skuldina þarf að gera upp og við eigum að ganga út frá því að takast þurfi á við skuldina. Þá er gott að minna sig á að rétt eins og gildir með verðtryggð eða mjög löng húsnæðislán er greiðslubyrði margra námslána of lág til að almennilega takist að greiða lánið niður. Eftirstöðvar þess geta því aukist þrátt fyrir að reikningar séu greiddir samviskusamlega.

Hentug aðferðarfræði, þegar greitt er af lánum, er að greiða ekki það sem beðið er um. Við verðum að sjálfsögðu alltaf að sjá til þess að lán séu í skilum, en sú fjárhæð sem rukkuð er mánaðarlega samræmist ekki endilega okkar framtíðarmarkmiðum í fjármálum. Sé svigrúm til staðar, eins og í þínu tilfelli, er gott að ákveða fasta heildarfjárhæð sem greidd er af láninu í mánuði hverjum. Ekki fasta fjárhæð sem greidd er aukalega inn á lánið, heldur fasta heildarfjárhæð, að greiðslubyrði láns meðtalinni. Þetta getur krafist nokkurrar vinnu og fyrirhafnar, en einnig má stytta líftíma lánsins, sem hækkar sjálfkrafa mánaðarlega greiðslubyrði.

Að þyngja greiðslubyrðina

Leyfum okkur að líta á dæmi um þetta. Segjum sem svo að þú skuldir 40 milljónir króna, 35 ár séu eftir af lánstímanum og lánið beri 8,9% óverðtryggða vexti með jöfnum greiðslum. Greiðslubyrði lánsins er þá í dag um 311.000 kr. Getir þú bætt 229.000 kr. við greiðslubyrðina verður lánið að fullu greitt upp á 9 árum. Sé svigrúmið minna munar samt sem áður verulega um hærri greiðslubyrði. 50.000 kr. hækkun greiðslubyrði gerir þér kleift að stytta lánstímann úr 35 árum í 19 og hálft ár og trúðu mér, það munar um rúm 15 ár af lífi okkar.

Það hljómar sem svo að þú sért í góðri stöðu. Þú ert langt kominn með að greiða námslánið niður og átt hrós skilið fyrir það. Þegar þú klappar þér á bakið eftir síðustu greiðslu máttu bæta við einu klappi frá mér.


Tengdar fréttir

Hvernig safna ég fyrir húsnæðis­kaupum?

30 ára karlmaður spyr: „Blessaður Björn, við konan erum að flytja til Íslands frá Danmörku og viljum kaupa okkur hús, helst utan höfuðborgarsvæðisins. Við þurfum því að safna okkur töluverðum pening. Spurning mín til þín er því hvað þurfum við að hafa í huga? Eru einhver tips & trick fyrir fyrstu kaupendur? Eigum við að safna pening á sparnaðarreikning (sem í dag hefur góða vexti)? Allar hugmyndir vel þegnar. Bestu kveðjur.”

Hvar liggur jafn­vægið í eyðslu og sparnaði?

30 ára karl spyr: Hvernig finnur maður betur jafnvægið á milli eyðslu og sparnaðar? Ég hef haldið ítarlegt bókhald um öll föst útgjöld í excel og alla neyslu síðan ég keypti mína fyrstu íbúð 24 ára. Ég er almennt duglegur að spara og borga reglulega aukalega á lánið mitt. Hinsvegar á ég stundum erfitt með að „spreða“. Ég hugsa oft „ég ætti nú frekar að setja peninginn á lánið en að kaupa X“. Er þetta óhjákvæmileg afleiðing fjármálalæsis? Góð ráð þegin til að nota peninginn stundum í eitthvað gaman og „heimskulegt“.






Fleiri fréttir

Sjá meira


×