Repúblikanar vinna orrustu í kjördæmastríðinu

Málaferlin sem hæstiréttur hefur úrskurðað í sneru að kjördæmi í Louisiana. Meirihluti dómara, þeir dómarar sem skipaðir voru af forseta úr Repúblikanaflokknum, sögðu að of mikil áhersla hefði verið lögð á kynþátt kjósenda þegar kjördæmið var teiknað.

Samuel Alito, skrifaði fyrir hönd sex dómara meirihlutans að kjördæmið færi gegn stjórnarskrá Bandaríkjanna.

Úrskurðurinn veikir verulega lög frá 1965 sem ætlað var að verja minnihlutahópa gegn því að kjördæmum sé breytt til að draga úr vægi atkvæða þeirra. Samkvæmt AP fréttaveitunni er áætlað að úrskurðurinn gæti leitt til breytinga í nærri því sjötíu kjördæmum Bandaríkjanna, af 435.

Elena Kagan skrifaði fyrir hönd þeirra þriggja dómara sem skipaðir voru af forseta úr Demókrataflokknum að úrskurðurinn myndi hafa umfangsmiklar og alvarlegar afleiðingar. Áðurnefnd lög frá 1965 væru svo gott sem ekki lengur í gildi.

Óljóst er hvort að ráðamenn í ríkjum þar sem umrædd kjördæmi eru hafi tíma til að teina ný kjördæmi fyrir kosningarnar í nóvember.

Repúblikanar hafa á undanförnum mánuðum lagt mikla áherslu á það að reyna að breyta kjördæmum í mörgum af þeim ríkjum sem þeir stjórna, að kröfu Donalds Trump, forseta, og með því yfirlýsta markmiði að reyna að fækka þingmönnum Demókrataflokksins og viðhalda naumum meirihluta þeirra í fulltrúadeild þingsins.

Það að breyta kjördæmum með þessum hætti, í þágu annars flokksins í Bandaríkjunum, kallast „Gerrymandering“ á ensku. Í einföldu máli sagt er þetta gert með því að þjappa mörgum kjósendum eins flokks í fá kjördæmi og þynna út atkvæði annarra.

Þetta hefur lengi verið stundað í Bandaríkjunum og þess vegna eru í raun tiltölulega fá þingsæti þar í landi sem raunverulega er barist um í kosningum. Úrskurður hæstaréttar frá 2019 gaf í raun ráðamönnum í ríkjum Bandaríkjanna að miklu leyti frjálsar hendur i að teikna upp ný kjördæmi eftir óskum flokkanna, þar sem það er leyfilegt.

Í þó nokkrum ríkjum hefur þetta verið bannað.

Mikið í húfi í kjördæmastríðinu

Kannanir hafa bent til þess að Repúblikanar eigi erfiðar kosningar í vændum.

Í kjölfar þess að Repúblikanar hófu að breyta kjördæmum að áeggjan Trumps byrjuðu Demókratar að gera það einnig í ríkjum þar sem þeir eru við stjórnvölinn. Þetta hefur gengið vel hjá Demókrötum en eftir að kjósendur í Virginíu samþykktu ný kjördæmi þar náðist nánast jafntefli í þessu kjördæmastríði, eins og það hefur verið kallað.

Hæstiréttur Virginíu er með til skoðunar hvort nýju kjördæmin séu lögleg. Þá er hæstiréttur Flórída með sambærilegar breytingar, Repúblikönum í vil, til skoðunar.

Repúblikanar og Trump hafa miklar áhyggjur af því að Demókratar muni ná meirihluta í fulltrúadeildinni í kosningunum í nóvember. Minni líkur eru taldar á því að þeir muni einnig ná meirihluta í öldungadeildinni.

Það að hafa meirihluta í fulltrúadeildinni yrði þó mikill sigur fyrir Demókrata sem gætu beitt þinginu til að reyna að koma einhverjum böndum á Trump. Meðal annars gætu þeir rannsakað störf forsetans og meðlima ríkisstjórnar hans, krafist ýmissa gagna og jafnvel ákært hann fyrir embættisbrot í þriðja sinn.

Nái Demókratar einnig meirihluta í öldungadeildinni gætu þeir komið í veg fyrir að Trump geti skipað fólk í ýmis embætti á seinni helmingi kjörtímabilsins.