Hvetur til var­úðar með gervi­greind í að­draganda kosninga

Áhrif samfélagsmiðla og gervigreindar á lýðræðislega umræðu og ferla er umfjöllunarefni Höllu Tómasdóttur forseta í aðsendri grein sem birtist á Vísi í dag. Hún segir að gervigreindartæknibylting sem nú stendur yfir kalli á ígrundun.

Reynslan sýni að afleiðingarnar geti orðið allt aðrar en steft en er að þegar ný tækni er þróuð án ábyrgðar og samtals.

„Þar nægir að nefna þróun samfélagsmiðla, sem áttu að efla tengsl milli fólks og jafnvel lýðræðislega þátttöku, en hafa jafnframt haft ýmis neikvæð áhrif á andlega líðan almennings, ekki síst barna og unglinga, traust í samfélaginu og opinbera umræðu,“ skrifar forsetinn.

Fólk virðist fyrir vikið eiga erfiðara með að eiga yfirvegað samtal um flókin málefni. Umræðan eigi sér að mestu stað á vef- og samfélagsmiðlum. Hún verði iðulega hvöss og persónuleg enda sé þátttakendum umbunað fyrir upphrópanir frekar en ígrundun.

„Gervigreindin hefur burði til að magna þessi neikvæðu áhrif enn frekar. Hún getur á andartaki framleitt efni sem virðist trúverðugt en er villandi, dreift óstaðfestum upplýsingum með ógnarhraða og haft áhrif á skoðanir okkar og líðan með hætti sem við gerum okkur ekki alltaf grein fyrir.“

Kosningar kalli á yfirvegaða og heiðarlega umræðu

Halla setur þetta í samhengi við sveitarstjórnarkosningar sem fara fram í næsta mánuði og þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald viðræðna við Evrópusambandið sem stefnt er á að fari fram í ágúst. Þær mikilvægur ákvarðanir kalli á yfirvegaða og heiðarlega umræðu.

„Það er brýnt að við séum meðvituð um áhrif tækninnar á lýðræðislega ferla og skoðanamyndun og setjum henni skýran ramma þar sem við á,“ skrifar forsetinn en bendir jafnframt á að hægt sé að beisla tæknina til bættrar þjónustu og aukinnar þekkingar.

Brýnt sé að samfélagið móti sér skýra stefnu um ábyrga og gagnlega notkun gervigreindar. Hún þurfi að ná til menntakerifisins, hugverkaréttar og hagnýtingar á verkum skapandi einstaklinga.

„Slík stefna þarf einnig að standa vörð um persónuvernd og mannréttindi og síðast en ekki síst að tryggja varðveislu lýðræðisins,“ skrifar Halla.