Íhugar að leggja á sykurskatt Smári Jökull Jónsson skrifar 15. febrúar 2026 19:59 Starfshópi verður falið að skoða fýsileika þess að leggja sérstakan skatt á vörur sem teljast óhollar, samkvæmt drögum að þingsályktunartillögu. Jafnframt verður kannaður möguleikinn á að lækka álögur á holl matvæli. Heilbrigðisráðherra segir nauðsynlegt að líta til reynslu annarra landa af slíkri skattheimtu og hvort hún hafi skilað jákvæðum árangri. Drögin eru í samráðsgátt, en þar er meðal annars lagt til að skipaður verði þverfaglegur starfshópur með fulltrúum helstu hagaðila. Markmið hans verði að kanna hvort lægri álögur á grænmeti og ávexti og hækkun skatta á sérlega orkuríkar, næringarlitlar og gjörunnar matvörur, ásamt því að sporna við markaðssetningu óhollra matvæla gagnvart börnum, geti leitt til betri lýðheilsu landsmanna. „En það er ekkert nánar útfært þannig að þessi umræða bíður þessa tilvonandi starfshóps,“ segir Alma Möller heilbrigðisráðherra í viðtali í hádegisfréttum Bylgjunnar. Forræðishyggja en skynsöm leið Alþjóða heilbrigðisstofnunin hefur ítrekað lagt til að farin verði þessi leið og umræða um svonefndan sykurskatt hefur einnig margoft komið til tals hérlendis. Slíkur skattur var raunar lagður á árið 2013 en aflagður um tveimur árum síðar. Og sitt sýnist hverjum. Lýðheilsumarkmiðið er raunar óumdeilt, en sérstakur sykurskattur er hins vegar af mörgum talinn fela í sér forræðishyggju stjórnvalda frekar en skynsama leið til að draga úr neyslu sætinda og óhollra matvæla. Þeir hinir sömu telja að fræðsla og stuðningur við fólk sem vill breyta lifnaðarháttum eða lifa hollara og betra lífi, sé vænlegri leið til árangurs. Verð þarf að hækka um 20% til að sjá breytingar í neysluhegðun Alma segist ekki hafa skoðað nýjustu gögn sem fjalla um slíka skattheimtu, en hún muni fara eftir því sem vísindin segja að virki, verði ákvörðun þar um tekin í framtíðinni. Hins vegar hafi fyrri rannsóknir sýnt að neysla óhollustu minnki, hækki verðlag. „Alveg rétt og það þarf að hækka verðið um svona 20% til að sjá breytingar í neysluhegðun en það verður áhugavert fyrir þennan hóp að skoða hvað hefur gerst á liðnum árum. Ég veit að það er sykurskattur í ákveðnum löndum og bara að sjá hver árangurinn hefur verið. Það skiptir líka miklu máli hvernig útfærsla er,“ segir Alma Möller heilbrigðisráðherra. Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Heilbrigðismál Neytendur Skattar, tollar og gjöld Mest lesið „Fólk er bara slegið“ Innlent Fjöldi menntaskólanema sá myndskeið af árásinni Innlent „Ég er hræddur við þessa menn“ Innlent „Sleggja beint í höfuðið á almenningi og fyrirtækjum“ Innlent Þúsundir kalla eftir afsögn Þorgerðar: „Vandræðaleg tilraun“ Innlent Blása á gagnrýni og opna dagatalið Innlent „Viljið þið gjöra svo vel að fyrirgefa mér af öllu hjarta“ Innlent Biður Loga afsökunar „á dónaskapnum“ Innlent „Við fyrirgefum ráðherra þessa yfirsjón“ Innlent Leikskólakennarar slegnir yfir ummælum Ingu Innlent Fleiri fréttir Skora á yfirvöld að taka SÁÁ til skoðunar „Viljið þið gjöra svo vel að fyrirgefa mér af öllu hjarta“ „Við fyrirgefum ráðherra þessa yfirsjón“ Fleiri en einn yfirheyrður en enginn í haldi Segir afnám vaxtabóta bitna á tekjulágum heimilum Blása á gagnrýni og opna dagatalið „Fólk er bara slegið“ Þúsundir kalla eftir afsögn Þorgerðar: „Vandræðaleg tilraun“ Fjöldi menntaskólanema sá myndskeið af árásinni Leikskólakennarar slegnir yfir ummælum Ingu „Sleggja beint í höfuðið á almenningi og fyrirtækjum“ Breytingar á innanlandsflugi vegna bilunar Langflestir upplifðu sólmyrkvann Sumir framhaldsskólar líti fram hjá unglingadrykkju Kristrún flytur stefnuræðuna „Ég er hræddur við þessa menn“ Ekkert heitt vatn á Suðurnesjum í dag Stærðfræðin vefst fyrir íslenskum stúlkum Biður Loga afsökunar „á dónaskapnum“ Vanti ekki fjármagn eða hjálpargögn heldur þrýsting á Ísrael Sex gistu í fangageymslu í nótt Segir þörf á samheldni innan „evrópsku fjölskyldunnar“ Aðeins um 28 prósent innflytjenda með grunnfærni í lesskilningi „Það kostar peninga að afla peninga“ Ekki þurfi mikið til að EES-samningurinn rakni upp Íkveikja í miðborginni Rukka meira fyrir aksturinn og sérstaklega fyrir veginn Þjóðin eigi náttúrupassa skilið „Við getum verið að fara inn í alveg ískaldan vetur“ Ávarp Höllu: „Slíkur missir snertir okkur öll“ Sjá meira
Drögin eru í samráðsgátt, en þar er meðal annars lagt til að skipaður verði þverfaglegur starfshópur með fulltrúum helstu hagaðila. Markmið hans verði að kanna hvort lægri álögur á grænmeti og ávexti og hækkun skatta á sérlega orkuríkar, næringarlitlar og gjörunnar matvörur, ásamt því að sporna við markaðssetningu óhollra matvæla gagnvart börnum, geti leitt til betri lýðheilsu landsmanna. „En það er ekkert nánar útfært þannig að þessi umræða bíður þessa tilvonandi starfshóps,“ segir Alma Möller heilbrigðisráðherra í viðtali í hádegisfréttum Bylgjunnar. Forræðishyggja en skynsöm leið Alþjóða heilbrigðisstofnunin hefur ítrekað lagt til að farin verði þessi leið og umræða um svonefndan sykurskatt hefur einnig margoft komið til tals hérlendis. Slíkur skattur var raunar lagður á árið 2013 en aflagður um tveimur árum síðar. Og sitt sýnist hverjum. Lýðheilsumarkmiðið er raunar óumdeilt, en sérstakur sykurskattur er hins vegar af mörgum talinn fela í sér forræðishyggju stjórnvalda frekar en skynsama leið til að draga úr neyslu sætinda og óhollra matvæla. Þeir hinir sömu telja að fræðsla og stuðningur við fólk sem vill breyta lifnaðarháttum eða lifa hollara og betra lífi, sé vænlegri leið til árangurs. Verð þarf að hækka um 20% til að sjá breytingar í neysluhegðun Alma segist ekki hafa skoðað nýjustu gögn sem fjalla um slíka skattheimtu, en hún muni fara eftir því sem vísindin segja að virki, verði ákvörðun þar um tekin í framtíðinni. Hins vegar hafi fyrri rannsóknir sýnt að neysla óhollustu minnki, hækki verðlag. „Alveg rétt og það þarf að hækka verðið um svona 20% til að sjá breytingar í neysluhegðun en það verður áhugavert fyrir þennan hóp að skoða hvað hefur gerst á liðnum árum. Ég veit að það er sykurskattur í ákveðnum löndum og bara að sjá hver árangurinn hefur verið. Það skiptir líka miklu máli hvernig útfærsla er,“ segir Alma Möller heilbrigðisráðherra.
Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Heilbrigðismál Neytendur Skattar, tollar og gjöld Mest lesið „Fólk er bara slegið“ Innlent Fjöldi menntaskólanema sá myndskeið af árásinni Innlent „Ég er hræddur við þessa menn“ Innlent „Sleggja beint í höfuðið á almenningi og fyrirtækjum“ Innlent Þúsundir kalla eftir afsögn Þorgerðar: „Vandræðaleg tilraun“ Innlent Blása á gagnrýni og opna dagatalið Innlent „Viljið þið gjöra svo vel að fyrirgefa mér af öllu hjarta“ Innlent Biður Loga afsökunar „á dónaskapnum“ Innlent „Við fyrirgefum ráðherra þessa yfirsjón“ Innlent Leikskólakennarar slegnir yfir ummælum Ingu Innlent Fleiri fréttir Skora á yfirvöld að taka SÁÁ til skoðunar „Viljið þið gjöra svo vel að fyrirgefa mér af öllu hjarta“ „Við fyrirgefum ráðherra þessa yfirsjón“ Fleiri en einn yfirheyrður en enginn í haldi Segir afnám vaxtabóta bitna á tekjulágum heimilum Blása á gagnrýni og opna dagatalið „Fólk er bara slegið“ Þúsundir kalla eftir afsögn Þorgerðar: „Vandræðaleg tilraun“ Fjöldi menntaskólanema sá myndskeið af árásinni Leikskólakennarar slegnir yfir ummælum Ingu „Sleggja beint í höfuðið á almenningi og fyrirtækjum“ Breytingar á innanlandsflugi vegna bilunar Langflestir upplifðu sólmyrkvann Sumir framhaldsskólar líti fram hjá unglingadrykkju Kristrún flytur stefnuræðuna „Ég er hræddur við þessa menn“ Ekkert heitt vatn á Suðurnesjum í dag Stærðfræðin vefst fyrir íslenskum stúlkum Biður Loga afsökunar „á dónaskapnum“ Vanti ekki fjármagn eða hjálpargögn heldur þrýsting á Ísrael Sex gistu í fangageymslu í nótt Segir þörf á samheldni innan „evrópsku fjölskyldunnar“ Aðeins um 28 prósent innflytjenda með grunnfærni í lesskilningi „Það kostar peninga að afla peninga“ Ekki þurfi mikið til að EES-samningurinn rakni upp Íkveikja í miðborginni Rukka meira fyrir aksturinn og sérstaklega fyrir veginn Þjóðin eigi náttúrupassa skilið „Við getum verið að fara inn í alveg ískaldan vetur“ Ávarp Höllu: „Slíkur missir snertir okkur öll“ Sjá meira