Ríkis­stjórnin sek um ósann­gjarna mis­munun

Á næsta ári fellur út heimild hjóna og sambúðaraðila til að samnýta annað og þriðja tekjuskattþrepið, í þeim tilvikum þar sem annar aðilinn er með tekjuskattsstofn í þriðja þrepi en hinn ekki. Til þriðja tekjuskattsþrepsins teljast tekjur umfram 1.398.450 krónur á mánuði.

„Breyting þessi mun hafa meiri áhrif á sjómenn en aðra hópa launþega og felur þannig í sér ósanngjarna mismunun milli launþegahópa,“ segir í ályktun Sjómannafélags Íslands.

„Með þessari breytingu er ekkert tillit tekið til sérstöðu starfa sjómanna og fjölskylduaðstæðna þeirra þar sem það er sjómaðurinn í flestum tilvikum sem aflar meginhluta launatekna á heimilinu, enda hafa eiginkonur og sambýliskonur þeirra ekki sömu möguleika til öflunar launatekna sökum fjarveru sjómanna sökum vinnu sinnar,“ segir þar jafnframt.

Skoraði aðalfundurinn því á stjórnvöld að koma til móts við sjómenn og heimila áfram samsköttun þeirra og maka. Sjómannadeild Framsýnar, stéttarfélags Þingeyinga, ályktaði einnig gegn breytingunni á aðalfundi sínum í gær þar sem áformunum var harðlega mótmælt.

Samsköttun sögð mest nýtast tekjuhærri heimilum

Að sögn fjármála- og efnahagsráðuneytisins eykur samsköttun hjóna og sambúðarfólks í langflestum tilfellum ráðstöfunartekjur tekjuhærri heimila og hefur áhrif á innan við fimm prósent skattgreiðenda. Þá stuðli ráðstöfunin að kynjamisrétti. Jafnframt sagði í minnisblaði ráðuneytisins að 95% þeirra sem nýttu sér samsköttun væru í efstu tekjutíund og af þeim væri um að ræða karla í 82% tilvika.

Axel Hall, lektor við viðskipta- og hagfræðideild Háskólans í Reykjavík og formaður sérfræðihóps um endurskoðun á tekjuskattskerfinu í aðdraganda lífskjarasamninga árið 2019, sagði í vor að sambærileg ívilnun tíðkaðist almennt ekki annars staðar á Norðurlöndum.

„Í dag getur sambúðarfólk flutt á milli persónuafslátt annars vegar og síðan ef annar makinn er í efsta [skatt]þrepi og hinn makinn fullnýtir ekki næst efsta þrepið þá má tekjuhærri aðilinn nýta helming af ónýttum hluta næstefsta þrepsins.“ Ívilnunin hafi mest nýst tekjuháum karlmönnum yfir fertugu og renni ekki í ríkum mæli til barnafjölskyldna, að sögn Axels.

Þingmenn stjórnarandstöðunnar hafa gagnrýnt breytinguna á samsköttun harðlega og sagt hana fela í sér skattahækkun á heimili landsins.