Hver var Charli­e Kirk?

Kirk, sem var 31 árs gamall og tveggja barna faðir, var skotinn til bana á viðburði þar sem hann rökræddi við háskólanema í Utah í gær. Svo virðist sem að leyniskytta hafi skotið hann á færi. Morðingi hans gengur enn laus og ekki liggur fyrir hvað knúði hann áfram.

Kaldhæðni örlaganna hagaði því þannig að Kirk var að svara spurningum um tíðar skotárásir í Bandaríkjunum þegar hann var sjálfur skotinn. Ekki er langt síðan hann lýsti því yfir að nokkur dauðsföll af völdum skotvopna á hverju ári væru þess virði svo að fólk ætti rétt á að eiga byssu.

Þrátt fyrir ungan aldur var Kirk áhrifamikill á hægri væng bandarískra stjórnmála og innsti koppur í búri hjá Trump-fjölskyldunni. Trump kallaði Kirk „goðsögn“ þegar hann staðfesti dauða hans í gær. Enginn hefði skilið betur hjarta bandarískrar æsku.

Í gegnum viðburði samtaka sinna, vinsæla hlaðvarpsþætti og sem álitsgjafi á sjónvarpsstöðvum bandarískra hægrimanna tók Kirk þátt í að móta skoðanir milljóna Bandaríkjamanna. Ef marka má viðbrögð á íslenskum afkimum samfélagsmiðla eftir dauða hans virðast áhrifa Kirk hafa gætt langt utan landsteinanna.

Smalaði ungmennum til Trump og repúblikana

Viðburðurinn var á vegum Turning Point USA, samtaka sem Kirk stofnaði árið 2012 þegar hann var aðeins átján ára gamall. Markmið þeirra var á sínum tíma að berjast gegn meintri vinstri slagsíðu í bandarískum háskólum og tala fyrir ábyrgri stjórn ríkisfjármála, frjálsum markaði og afmörkuðu ríkisvaldi sem voru á þeim tíma helstu hjartans mál bandarískra repúblikana.

Þegar Trump tók yfir Repúblikanaflokkinn árið 2016 urðu samtök Kirk hans helstu klappstýrur og léku lykilhlutverk í að smala ungum kjósendum í flokkinn og á kjörstað. Samhliða því lögðu samtökin og Kirk sjálfur aukna áherslu á svonefnd menningarstríð íhaldsmanna og frjálslyndra umfram hefðbundna efnahagslega frjálshyggju.

Sérstaklega urðu Kirk og Donald Trump yngri, sonur forsetans, nánir vinir. Kirk var þannig í föruneyti Trump yngri í umdeildri heimsókn til Grænlands í óþökk grænlenskra og danskra stjórnvalda fyrr á þessu ári.

Rasísk samsæriskenning um innrás útlendinga

Þótt skoðanir Kirk séu orðnar að nokkuð hefðbundnum rétttrúnaði á hægri væng bandarískra stjórnmála þættu þær öfgafullar í íslensku samhengi. Kirk hefur ítrekað farið með ósannindi og dreift samsæriskenningum um forsetakosningarnar árið 2020 og kórónuveirufaraldurinn og bóluefni gegn veirunni. 

Þá endurómaði hann rasísku samsæriskenninguna sem hefur verið kennd við „útskiptin miklu“ (e. Great Replacement Theory) sem hann sagði ekki kenningu heldur veruleika. Í Bandaríkjunum gengur hún út á að frjálslyndi demókratar flytji markvisst inn útlendinga til landsins til þess að „skipta út“ hvítum og kristnum íhaldsmönnum. Í Evrópu eru það múslimar sem eru í hlutverki meints innrásarhers gegn vestrænni siðmenningu. 

Múslimar virtust ekki hátt skrifaðir hjá Kirk. Eftir að Zohran Mamdani sigraði í forvali demókrata fyrir borgarastjórakosningar í New York fyrr á þessu ári minntist Kirk hryðjuverkanna 11. september 2001 þegar hópur múslima hefði drepið þúsundir borgarbúa. „Nú stefnir í að sósíalískur múslimi stjórni New York,“ skrifaði hann á samfélagsmiðla.

„Það er ekki andúð á íslam að taka eftir því að múslimar vilja flytja inn gildi til vesturlanda sem reyna að veikja siðmenningu okkar,“ sagði Kirk sér til varnar.

Nándarmörk samsæri gegn kristinni trú

Í kórónuveirufaraldrinum amaðist Kirk gegn bóluefnum og sóttvarnaraðgerðum á sama tíma og hann talaði upp lyf gegn veirunni sem hafði enga raunverulega virkni gegn henni líkt og Trump forseti gerði ítrekað. 

Lýsti Kirk meðal annars nándartakmörkunum vegna Covid í kirkjum sem hluta af ráðabruggi demókrata gegn kristinni trú. Þá laug hann því að fylgjendum sínum að Joe Biden forseti hefði sent leiguþý sitt til þess að ganga í hús og þvinga fólk til þess að láta bólusetja sig.

Sendi ungmenni í rútum 6. janúar

Eftir að Trump tapaði forsetakosningunum árið 2020 fyrir Joe Biden tók Kirk undir stoðlausar ásaknir repúblikana um að stórfelld kosningasvik hefðu átt sér stað. Stýrði Kirk meðal annars mótmælum við talningu atkvæða í Arizona undir merkjum „Stöðvið stuldinn“.

Þegar stuðningsmenn Trump komu saman í Washington-borg 6. janúar 2021, daginn sem átti að staðfesta kosningaúrslitin, sendi Kirk rútur með hundruð háskólanema til þess að taka þátt.  

Spáði Kirk því á Twitter að viðburðurinn yrði einn sá stærsti og afdrifaríkasti í sögu Bandaríkjanna. Dagurinn endaði á því að æstur múgur réðst inn í þinghúsið og börðu lögregluþjóna. Kirk eyddi færslunni í kjölfarið.

Kirk bar vitni fyrir þingnefnd sem rannsakaði árásina á þinghúsið en bar þar fyrir sig rétt sinn til þess að bendla ekki sjálfan sig við glæp.

Efaðist um hæfni blökkumanna

Líkt og fleiri bandarískir íhaldsmenn hamaðist Kirk gegn stefnu fyrirtækja og stofnana um að auka fjölbreytni og jafnrétti þar sem hún beindist gegn hvítu fólki að þeirra mati. 

Þegar hrina flugóhappa hófst í Bandaríkjunum eftir að ný ríkisstjórn Trump gerði stórtækar breytingar á opinberri flugmálastofnun dró Kirk hæfni svartra flugmanna í efa.

„Ef ég sé svartan flugmann á ég eftir að vera: „maður minn, ég vona að hann sé hæfur“,“ sagði Kirk.

Upphaflega sagðist Kirk aðdáandi Martins Luther King yngri en í seinni tíð fór hann að lýsa blökkumannaleiðtoganum nafntogaða sem vondum manni á sama tíma og hann gagnrýndi lög sem voru sett um miðja 20. öldina til þess að stöðva aðskilnað kynþátta í gömlu suðurríkjunum. Lýsti hann King sem „heilagri kú“ sem ekki mætti gagnrýna.

Þegar nafn George Floyd var á allra vörum eftir að lögreglumenn í Minneapolis drápu hann dreifði Kirk lygum um að hann hefði raunverulega látist af of stórum skammti af vímuefnum.

Fordæma ofbeldið

Þótt ekkert sé enn vitað um hver banaði Kirk né hvað honum gekk til með því hafa Trump og bandamenn hans í fjölmiðlum slegið því föstu að róttækir vinstrimenn beri ábyrgð á dauða hans.

Helstu leiðtogar demókrataflokksins, þar á meðal Biden, Barack Obama, Bill Clinton, Kamala Harris og Bernie Sanders, hafa fordæmt drápið á Kirk og sagt að pólitísk hefndarverk megi ekki líðast í Bandaríkjunum.

Engu að síður er ljóst að Kirk hefur átt sér marga gagnrýnendur á vinstri vængnum, en einnig á hægri vængnum.

Á fyrra kjörtímabili Trump átti Kirk þannig í erjum við Nick Fuentes, leiðtoga enn öfgafyllri hóps ungra hægrimanna, sem hleypti ítrekað upp viðburðum á vegum Turning Point USA. Taldi Fuentes og svokallaður „Groyper“-her hans að Kirk og félagar gengju ekki nógu langt í íhaldsátt og að þeir hefðu þannig „svikið“ Trump forseta.

Fuentes harmaði engu að síður dauða Kirk á samfélagsmiðlinu X í gær.