Eftir­lits­menn komnir að kjarn­orku­verinu í Za­poriz­hzhia

Kjarnorkuverið í Zaporizhzhia í Donetsk héraði er það stærsta í Evrópu og á mörkum víglínu Rússa og Úkraínumanna í héraðinu. Rússar hafa komið hersveitum og hergögnum fyrir í verinu og átök í nágrenni þess hafa valdið leiðtogum annarra ríkja Evrópu miklum áhyggjum.

Einhvers konar samkomulag er í gildi milli stríðandi fylkinga um að hleypa eftirlitsmönnum Alþjóðakjarnorkustofnunarinnar að verinu. Rússar og Úkraínumenn hafa sakað hvor aðra um að ógna verinu með stórskotaliðs- og eldflaugaárásum á nágrenni þess.

Rafael Mariano Grossi forstjóri Alþjóðakjarnorkustofnunarinnar fer fyrir hópi eftirlitsmanna sem nú eru komnir að næsta nágrenni kjarnorkuversins. Hann segir þá meðvitaða um þá hættu sem þeir stefni sér í vegna átaka í nágrenni Zaporizhzhia.

„Það hafa átt sér stað aukin hernaðarumsvif, nú síðast í morgun, fyrir nokkrum mínútum. Yfirmaður úkraínska heraflans á svæðinu hefur upplýst mig um það og þá áhættu sem því fylgir," sagði Grossi í morgun. Eftir að hafa metið stöðuna væri eftirlitshópurinn hins vegar staðráðinn í að halda áfram. Hann væri nú á gráu svæði á mörkum víglínu herja Úkraínu og Rússlands.

„Verkefni okkar er mjög mikilvægt eins og þið vitið. Við munum hefja mat á öryggi kjarnorkuversins án tafar," sagði Grossi. Samstarf yrði haft við starfsmenn versins og hann væri að íhuga varanlega viðveru eftirlitsmanna Alþóðakjarnorkustofnunarinnar á staðnum. Það væri nauðsynlegt til að fá áræðanlegar og hlutlausar upplýsingar um ástandið frá degi til dags.

Kennsla hófst í grunnskólum Úkraínu í dag. Í héruðunum Chernihiv og Kyiv í nágrenni höfuðborgarinnar Kænugarðs fer kennslan fram í illa förnum skólum eftir sprengjuárásir Rússa á fyrstu vikum stríðsins. Rússar sprengdu rúmlega 130 skóla á svæðinu og gereyðilögðu tíu þeirra. Þannig að víða eru skörð í skólabyggingum þar sem heilu skólastofurnar eru horfnar, gluggar eru brotnir og kennslugögn og húsgögn ónýt.

Volodymyr Zelenskyy forseti Úkraínu sendi námsmönnum baráttukveðjur í tilefni upphafs skólaársins. Hann sagði daginn í dag vera dag þekkingarinnar,  hinn hundrað og nítugasta frá upphafi stríðsins. Það væru dagar sem drægju saman meiri þekkingu en þúsund ár í sögu Úkraínu. Börn Úkraínu hafi þurft að þroskast hratt í stríðinu.

„Börnin okkar studdu okkur, studdu ríkið. Þau stækkuðu mjög fljótt. Þau urðu ekki hrædd og þau hjálpuðu. Þau hjálpuðu í sprengjuskýlum, önnuðust foreldra sem særðust. Þau hafa fært hermönnum vatn og mat. Þau hafa safnað peningum fyrir sjálfboðaliða sem styðja við herinn. Við getur aðeins verið stolt af börnum Úkraínu," sagði forsetinn í ávarpi sínu.