Opið bréf til dómsmálaráðherra

Opið bréf til dómsmálaráðherra

Sæl Áslaug, ég freista þess að skrifa þér og hvetja þig til hverfa frá áformum um að loka fangelsinu á Akureyri.

Í fyrsta lagi hefur fangelsið þótt gott og starfsfólkið rómað fyrir vinnu sína; hér er því um að ræða mikilvægt betrunarúrræði.

Í öðru lagi er þetta skerðing á réttindum fanga sem þurfa nú frekar að afplána fjarri fjölskyldum sínum, þeim og ástvinum þeirra til tjóns.

Í þriðja lagi á ég erfitt að sjá að ákvörðunin samrýmist stefnu ríkisstjórnarinnar um fjölgun starfa utan höfuðborgarsvæðisins.

Í fjórða lagi er ég fullviss um að þetta veikir löggæslu á svæðinu, ef ekki kemur aukið fé til hennar. Í ljósi þessa velti ég því fyrir mér hvort horft hefur verið nógu heildstætt á rekstarleg áhrif ríkissjóðs af þessari breytingu. Slíka skerðingu á mikilvægum samfélagslegum innviðum svæðisins munu íbúar þess ekki sætta sig við.

Hér að neðan er örlítið dæmi um hvað þessi breyting mun hafa í för með sér strax um næstu mánaðarmót.

Samkvæmt mínum upplýsingum eru, fyrir utan þá 10 fanga sem afplána í fangelsinu á Akureyri, að meðaltali hátt í 300 vistanir á ári, t.d. vegna handtöku við rannsóknir mála eða fólk sem þarf að sofa úr sér. Sumir í mjög slæmu ástandi. Í þessari tölu eru ekki gæsluvarðhaldsfangar.

Samlegðaráhrifin eru augljós. Hingað til hefur það verið þannig að tveir fangaverðir á dagvakt hafa sinnt fangavörslu, og þá líka fyrir lögregluna, en næturvakt hefur verið sinnt af einum fangaverði sem hefur stuðning eins lögreglumanns.

Ef fangelsinu verður lokað munu tveir af fimm lögregluþjónum á vakt á Akureyri hverju sinni verða fastir við fangavörslu u.þ.b. 300 daga á ári. Og aðeins þrír lögreglumenn sinna öllu eftirliti og útkallslöggæslu á þessu svæði en lögreglan á Akureyri sinnir líka Grenivík, Svalbarðseyri, Eyjafjarðarsveit, Hörgársveit og sveitunum og þjóðveginum þar í kring. Þá verður starfsstöðin á Akureyri orðin vanmáttug til að styðja við aðrar starfsstöðvar í embættinu.

Loks mun þurfa að flytja gæsluvarðhaldsfanga til Reykjavíkur, ef fangelsinu verður lokað, stundum nokkra í einu í sama máli. Tveir lögreglumenn þurfa að fylgja hverjum þeirra og þá versnar staðan enn, auk þess sem það flækir, tefur og eykur kostnað við rannsókn mála að hafa gæsluvarðhaldsfangana í Reykjavík. Í því samhengi má minna á að það þótti brýnt að byggja gæsluvarðhaldsfangelsi á höfuðborgarsvæðinu því vistun gæsluvarðhaldsfanga á Litla-Hrauni hefði svo mikinn kostnað og óhagræði í för með sér.

Ég ítreka, þetta ástand mun skapast strax um næstu mánaðamót ef ákvörðunin verður ekki endurskoðuð.

Þá er gagnrýnivert að svona ákvörðun, sem setur löggæslu á jafn stóru svæði og Norðurlandi eystra í uppnám, sé tekin án nokkurs samráðs við embættið á Akureyri, án almennrar umfjöllunar og kynnt með svo litlum fyrirvara.

Þess má geta að samstarf lögreglunnar og Fangelsismálatofnunar um rekstur fangelsisins á Akureyri hefur varað í meira en 40 ár.

Uppsagnirnar komu fangavörðum algerlega í opna skjöldu og þeir kannast ekki við að hafa verið boðinn flutningur í sambærileg störf á Suðvesturhorninu, eins og þó hefur verið fullyrt í fréttum.

Þó það sé líklega óþarft minna minna þig á það jákvæða samfélagslega hlutverk sem góð og stöðug löggæsla gegnir og mikilvægi góðra betrunarúrræða í siðuðu samfélagi, geri ég það til vonar og vara.

Að lokum hvet ég þig til að horfa á heildaráhrif þessarar ákvörðunar og falla frá henni. Einhenda þér frekar í uppbyggilegri verkefni eins og að semja við lögreglumenn sem hafa nú verið samningslausir í 15 mánuði.

Ég óska þér góðs gengis í störfum þínum,

með fullri vinsemd, Logi Einarsson, þingmaður og formaður Samfylkingarinnar.