Ís­lensk heimili eigi að geta þolað sárs­aukann

Þetta er á meðal þess sem Daði Már Kristófersson fjármálaráðherra segir í ítarlegu sjónvarpsviðtali við fréttastofu.

Þrjár vikur eru síðan fjárlagafrumvarpið var kynnt og rúm vika í að frestur renni út til að segja kjarasamningum upp vegna forsendubrests. Verðbólga er mikil og stýrivextir háir. 

Ríkisstjórnin var mikið til kosin vegna efnahagsmála. Sleggju var lofað til að berja niður verðbólgu og vexti. Núna tæpum tveimur árum síðan er verðbólga meiri en hún var þegar ríkisstjórnin tók við og stýrivextir háir.

Hvað klikkaði?

„Þetta er flókið vandamál og Ísland hefur raunverulega allt frá því að við tókum stjórn á okkar eigin efnahagsmálum átt við háa verðbólgu að stríða. Að hluta til held ég að þetta skýrist af myntinni okkar sem að skapar svona ákveðnar væntingar um að hún muni gefa eftir og ef gengi verður hátt þá muni það gefa eftir. Það skapar verðbólguvæntingar.“

Hann segir að útbreidd notkun verðtryggingar eigi sinn þátt í stöðunni. Væntingar til verðbólgu hafi orðið háar eftir kórónuveirufaraldurinn og stríðsátök í Úkraínu og erfiðara sé að ná þeim niður en margir vonuðu.

„Við höfum þurft að stíga mjög fast inn og hluti af því er auðvitað þessi mikli agi í ríkisfjármálunum sem þessi ríkisstjórn hefur staðið fyrir.

En þetta sem þú nefnir, krónan og verðtryggingin, voru allt forsendur sem voru til staðar áður en þið tókuð við. Það hefur ekkert breyst en þið ætluðuð samt sem áður að vinna bug á þessum vanda?

„Já, en ef við skoðum nágrannalöndin þá hafa þau öll gengið í gegnum svipuð vandamál, ekki eins stór og Ísland, en svipuð vandamál. Lausnin þar hefur alltaf í sjálfu sér verið sú sama. Það hefur verið að ná tökum á ríkisfjármálunum og tryggja sjálfbærni í rekstri ríkissjóðs. Það er hins vegar bara þannig að þó að við séum að stíga skref í þessa átt þá trúa því kannski ekkert alveg allir strax að þetta sé komið til að vera og þess vegna hefur þetta tekið lengri tíma en ég hefði vonað.“

Hefði viljað sjá meiri árangur

Hann telur að þær ákvarðanir sem ríkisstjórnin hafi tekið sendi skýr skilaboð um að hún ætli að ná tökum á ríkisfjármálunum og byggja upp langtímastöðugleika.

„En að búa til trúverðugleika í kringum það tekur tíma.“

Þetta virðist samt ekki ná í gegn. Þið tönnlist á hallaleysi en markaðurinn bregst ekki við?

„Ekki ennþá. Ég viðurkenni fúslega að ég hefði viljað sjá meiri árangur. Þú áttar þig samt á því að ef til væri á þessu patentlausn væri löngu búið að beita henni. Það er ekki til nein patentlausn. Lausnin felst í aga og að byggja hér upp trúverðugleika á efnahagsstefnu. Það er mjög freistandi fyrir stjórnmálamenn þegar þeir horfa annars vegar til skammtímaábata af því að eyða meiri peningum og langtímaábatans af því að sýna aga að freistast til þess að eyða frekar peningum.“

Pínulítið vonsvikinn

Það sé bjargföst trú hans og raunar stefna ríkisstjórnarinnar að hún muni horfa til langtímahagsmuna.

„Og eins og staðan er núna þá er ég mjög vongóður um að þetta fari að skila árangri en ég skal algjörlega viðurkenna það að ég hefði viljað sjá meiri árangur.“

Ertu vonsvikinn? „Pínulítið.“

Ósáttur með sjálfan þig?

„Nei, af því að það er á endanum bara ein leið til að gera þetta og þá get ég nú kannski ekki verið ósáttur við annað heldur en að hugsanlega hefði mátt stíga stærri skref. En það er líka þannig að við höfum frá því eftir hrun verið með svona veika bletti. Við höfum ekki náð vopnum okkar í því til dæmis að fjárfesta í innviðum. Það er orðið að miklu vandamáli. Við höfum lagt áherslu á að snúa þeirri þróun við og það að bíða með það er erfitt. Það tekur langan tíma að koma þeim verkefnum mörgum af stað.“

Nefnir hann einnig vandamál á borð við öldrun þjóðarinnar sem fylgi óumflýjanlega kostnaður inn í heilbrigðiskerfið. Vega og meta þurfi skammtíma- og langtímahagsmunina af því að fresta slíkum útgjöldum á móti aganum.

VR og Samtök atvinnulífsins hafa sagt fjárlagafrumvarpið erfiða sendingu inn í viðræður um hvort unnt sé að halda kjarasamningum vegna forsendubrests vegna þeirra skatta- og gjaldahækkana sem frumvarpið boðar.

Gekkstu of langt þegar kemur að gjalda- og skattahækkunum?

„Ég held ekki og ég held að þarna séu aðilar sem að raunar hafa alveg sömu hagsmuni og þrýsta á stjórnmálin, það er að segja að vilja frekar einhvers konar skammtímaábata fyrir sig en langtímaábata fyrir samfélagið allt og ég skil það bara mjög vel. Ég held ekki að við höfum gengið of langt. Ég held að þetta sé algjörlega óumflýjanlegt og mjög mikilvægt.“

Reynslan af kjarasamningunum frá 2024 sé að sú kenning að verðbólga á Íslandi sé til komin vegna agaleysis á vinnumarkaði standi ekki eins sterk og hún gerði í aðdraganda þeirra samninga.

„Þar voru gerðir mjög hóflegir samningar. Við höfum samt ekki náð niður verðbólgunni. Þannig að það þarf fleira til. Ég hef farið yfir það núna með þér að ég held að ríkisfjármálin skipi þar algjörlega lykilsess og þar af leiðandi held ég að þetta séu réttar ákvarðanir.“

Fjárlagafrumvarpið boðar að krónutölugjöld ríkisins hækki um 5,2%.

Hvers vegna gangið þið svona langt? Af hverju miðið þið ekki við 2,5% verðbólgumarkmið Seðlabankans?

„Reglan er sem sagt sú að gjöld hins opinbera hækka að jafnaði um verðbólgu ársins á undan og þetta er bara verðbólgan sem var. Ef þau gera það ekki þá rýrna þau að raunvirði og þá erum við raunverulega að ákveða að lækka skatta. Þannig að ég stend í sjálfu sér alveg við það.“

„Þetta er auðvitað alls ekki rétt“

Arna Lára Jónsdóttir formaður efnahags- og viðskiptanefndar sagði á Sprengisandi um helgina að 5,2% hækkun gjalda í fjárlagafrumvarpinu hefði verið taktík til að fá aðra aðila að borðinu, svo hefði átt að lækka hækkunina síðar.

Er þetta rétt? „Nei, þetta er auðvitað alls ekki rétt.“

Af hverju segir hún þetta þá?

„Ég veit það ekki. Þú verður að spyrja hann um það. Ég er búinn að fara yfir það hvers vegna þessi ákvörðun er tekin. Það er hins vegar þannig að við höfum átt mjög uppbyggilegt samtal við aðila vinnumarkaðarins frá því í vor og það að við komum með eitthvað að því borði er sjálfsagt. Hið eðlilega er að við höldum okkur við það að gjöldin fylgi verðlagi.“

„Það er þess vegna óeðlilegt að víkja frá og það myndum við ekki gera nema af einhverri góðri ástæðu. Til dæmis vegna þess að við værum að liðka fyrir kjarasamningum. Það hefur legið fyrir, bæði ég og forsætisráðherra höfum verið alveg skýr með það, að ríkið hefur verið tilbúið að fara í þessa vegferð en þá einungis að það náist samningar þannig að taktík er þetta ekki.“

Þannig það kemur til greina að lækka þessa hækkun?

„Algjörlega. Og við höfum verið líka alveg skýr með það og skýr með það við verkalýðshreyfinguna allan tímann. Ef hins vegar nást ekki samningar þá er hitt hin eðlilega ákvörðun.“

Hann segist halda að það sé skilningur á þessu hjá verkalýðshreyfingunni.

Mér finnst ríkisstjórnin alltaf vera að biðla til fyrirtækja um að halda að sér höndum og hækka ekki verð, og biðla til sveitarfélaga um að hækka ekki gjaldskrár. Er hægt að ætlast til þess þegar ríkissjóður hækkar sín gjöld og álögur á fólk? Þurfið þið ekki að ganga fram með góðu fordæmi?

„Eins og ég segi aftur, þarna er munur. Vegna þess að ákvarðanir ríkisins, og svo sem sveitarfélaganna að einhverju leyti líka, þessar ákvarðanir styðja frekar við það sem Seðlabankinn er að reyna að gera, þ.e.a.s. að kæla hagkerfið. Ég hef að vísu ekki farið út með neitt ákall um neitt slíkt.“

„Mín skoðun og ég held, greining sýnir að það sem þarf er að ráðast að rótum vandans, ekki einkennum hans. Verðhækkunin er einkenni á vandamáli, ekki rót vandans. Rót vandans liggur í væntingum um að verðbólga muni verða há um mjög langan tíma og það er það sem við þurfum að breyta.“

Þú segir að þú hafir sjálfur ekki farið fram með svona skilaboð, finnst þér þú ekki geta það vegna þess að þú ert sjálfur að hækka gjöld?

„Nei, það er raunverulega vegna þess sem ég var að segja við þig. Við þurfum að ráðast að rótum vandans, ekki einkennum hans.“

„Mér þykir það mjög leitt“

Þú segir langtímaplan, en fólk lítur á veskið sitt og hugsar bara dag frá degi. Hækkun á t.d. kílómetragjaldi endar í veski landsmanna. Það er auðvelt að segja: Þetta er langtímaplan, verið þolinmóð, en veski landsmanna er undir á meðan?

„Nei, það er einmitt ótrúlega erfitt að sitja hérna og segja: Þetta er langtímaplan. Og það sem ég var að segja við þig áðan er einmitt að vandamálið er að stjórnmálin, vegna þess að þar er skipt um stjórnendur á fjögurra ára fresti, eiga mjög erfitt með að taka langtímahagsmuni umfram skammtímahagsmuni.“

„Þannig að öfugt við það sem þú ert að segja þá myndi ég segja: „Það er sérstaklega erfitt að sitja hérna og segja: Nei, þetta verður að gera. Mér þykir það mjög leitt.“

Ert þú fylgjandi skattahækkunum? „Nei.“

En nú lofuðu bæði Viðreisn og Samfylking að hækka ekki skatta á venjulegt vinnandi fólk. Hvers vegna sögðuð þið það?

„Tekjuskattur hefur ekki verið hækkaður, hvorki á almenning né fyrirtæki.“

Nei, en ég held að fólk hugsi ekki um hagfræðilega skilgreiningu á hugtakinu skattur. Fólk horfir á veskið og hugsar: Gjöld eru að hækka?

„Já, en það að ná sjálfbærum rekstri ríkisins er mjög mikilvægt og það sem mér gremst í þessari umræðu allri er að Alþingi, allavega stjórnarandstaðan, sem gagnrýnir nú mjög þetta fjárlagafrumvarp, tók á sínum tíma ákvörðun um að eyða 800 milljörðum sem voru ekki til. Það eru engin ríkisútgjöld sem enda öðruvísi en krafa á almenning.“

Lenti í því vanþakkláta hlutverki

„Þetta eru einu tekjur ríkisins, skatttekjur. Ef þú eyðir peningum sem eru ekki til þá endar það sem krafa á framtíðina. Þú ert að senda börnunum reikning. Þetta er reikningur sem ég sendi ekki. Ég bara því miður lendi í því vanþakkláta hlutverki að skila honum.“

Hann segir að það verði að snúa þessari þróun við.

En þessi staða sem þú berð fyrir þig lá alveg fyrir í kosningabaráttunni. Samt lofuðuð þið að hækka ekki skatta. Af hverju standið þið ekki við þau loforð eða segið stolt: Já, við erum að hækka skatta því það er nauðsynlegt?

„Það má samt ekki gleyma því að í fyrsta lagi hefur sem sagt heildarumfang skatttekna ríkisins ekki hækkað á tíma þessarar ríkisstjórnar. Hún hefur breyst.“

En þið hækkið útvarpsgjald, kílómetragjald, bankaskattinn...?

„Já, já, en samt hefur hún ekki hækkað. Og í öðru lagi þarf að taka tillit til þess að við höfum farið fram með miklu umfangsmeiri aðhaldsaðgerðir, miklu umfangsmeiri heldur en skattahækkanirnar. Raunar er það þannig að gróflega séð fyrir hverja krónu sem hefur verið sótt að þá hafa tvær verið sparaðar. Þetta er heljarinnar mikið verkefni og stærra aðhaldsverkefni heldur en við höfum séð mjög lengi.“

„Sérstakt að tala um þetta sem skattahækkun“

Hann segir aðhaldið ekki einungis í fjárlögum heldur einnig í eftirfylgni þeirra. Ríkisstofnanir geti ekki eytt meiru en Alþingi úthlutar þeim í fjárlögum.

„Þetta hefur líka verið mjög stórt verkefni og er svona langvarandi vandamál á Íslandi og það er þá annað merki um þetta agaleysi sem ég nefndi áðan.“

Persónuafsláttur og skattþrep hækka minna á næsta ári en núgildandi reglur segja til um. Það á að skila 3,1 milljarði í aukinn tekjuskatt og hefur verið rökstutt af ráðuneytinu með því að framleiðsla á hvern starfandi hafi aukist minna vegna styttingar vinnutíma.

Hvers vegna á fólk sem fékk enga styttingu vinnuvikunnar að greiða hærri skatt af þeim sökum?

„Þetta með styttingu vinnuvikunnar er bara ein af ástæðunum en eitt af því sem er raunverulega grundvallarvandamál á Íslandi er að framleiðni hefur vaxið mjög hægt. Fyrir því eru örugglega mjög margar ástæður. Atvinnustefna ríkisstjórnarinnar er beinlínis ætluð til þess að snúa þeirri þróun við.“

„Þegar samið var um þetta á sínum tíma var fullkomin sátt um það að þessi mörk myndu fylgja vísitölu neysluverðs og síðan yrði tekið tillit til framleiðniaukningar ef hún ætti sér stað. Hún átti sér ekki stað.“

Þetta sé afleiðing af þróun sem hefur orðið í samfélaginu.

„Og ég held að það sé mjög sérstakt að tala um þetta sem skattahækkun í ljósi þess að viðmiðunarmörkin fylgja áfram vísitölu neysluverðs. Og sá sem er með sömu tekjur á næsta ári og þessu ári borgar ekki meiri skatta á næsta ári, hann borgar minni skatta á næsta ári.“

Segir ekki rétt að launafólk hafi það verra

Þú segir að það sé óeðlilegt að tala um þetta sem skattahækkun...

„Þetta er stjórnarandstöðuleg framsetning, af því að það er það ekki.“

Ég held að grundvallarmálið sé að fólki var lofað að það yrðu ekki skattahækkanir og þá er fólk ekki að hugsa um hagfræðilega skilgreiningu á hugtakinu skattar. Fólk hugsar: Ég er að greiða meira og hef það verra?

„Það er nefnilega ekki rétt hjá þér.“

En verkalýðshreyfingin talar um það. Hvers vegna segir verkalýðshreyfingin það þá?

„Ég hef ekki hugmynd um það. Og það sem er nefnilega athyglisvert er að frá því í vor höfum við setið með verkalýðshreyfingunni og unnið greiningu á því hvernig kaupmáttur hefur verið að þróast á Íslandi. Og þú áttar þig á því að við þetta borð sátu ríkið, Alþýðusambandið, SA og sveitarfélögin. Við greindum þróun á ráðstöfunartekjum allra mögulegra tekjuhópa. Það var gert eftir aldri og það var gert eftir uppruna tekna og það var gert eftir kyni og það var gert eftir búsetu og alls konar öðru, stöðu og húsnæðismarkaði.“

„Það fannst enginn hópur sem ekki hafði upplifað kaupmáttaraukningu á þessum þremur tímabilum sem voru metin, þ.e.a.s. objektíft séð fundum við ekki neinn sem hafði dregið stutta stráið. Ég ætla ekki að útiloka og það eru að sjálfsögðu til einhverjir einstaklingar sem hafa upplifað það en almennt séð hefur það ekki verið þróunin og að verkalýðshreyfingin haldi því fram í andstöðu við gögnin sem hún var með í að vinna, tja, ég get eiginlega ekkert annað en bara vísað þér á þá til að útskýra það.“

Ekki of bjartsýnn

Þið standið fast á hallalausum fjárlögum og meira að segja fimm milljarða afgangi. Það er auðvitað ekkert mál að ná fram hallaleysi ef maður skattleggur nógu mikið, hækkar gjöld og annað slíkt. Þetta kostar allt og gagnrýnin hefur verið sú að þetta sé of dýrt fyrir heimilin?

„Þetta verður ekki gert og hefur hvergi verið gert án þess að þú sýnir þennan aga. Og agann geturðu bara sýnt með því að ná jafnvægi á milli tekna og gjalda. Og þegar við höfum ráðist í þetta verkefni þá höfum við gert það um það bil eftir uppskriftinni: Tvær krónur í sparnað, ein í tekjur. Það er auðvitað bara einhvers konar svona strik í sandinn. Hefðum við átt að gera þetta bara með niðurskurði? Tja, þá hefðum við ekki ráðist í fjárfestingar.“

Og nefnir Daði fjárfestingar í vegakerfinu, heilbrigðiskerfinu og löggæslumálum.

„Þetta er auðvitað hið stóra vandamál stjórnmálanna, að finna leiðir til þess að ná þarna jafnvægi. Of hratt eða of hægt? Þú gagnrýndir mig í upphafi fyrir að hafa ekki náð niður verðbólgunni. Svarið þá hefði verið of hægt. Núna ertu að gagnrýna mig fyrir hallalausu fjárlögin og að þau séu of dýr.“

Ég er bara að spyrja þig...

„Já, nei, nei, þú ert að koma hér með ákveðið sjónarmið og ég er að svara. Og þá er svarið of hratt. Meðaltalið er: Ég veit það ekki, en ég held að reynslan á þessu fyrsta ári sýni að ef þú ætlar að ná að byggja hér upp trúverðugleika þá þýðir ekki að vera með mikinn lufsugang í þessu. Það verður einfaldlega að taka vandamálið alvarlega, taka alvarlega ákallið eftir verðlagsstöðugleika og þá þarf sársauka.“

Heimilin í landinu þoli sársaukann

Það er sem sagt þitt mat og þín gögn sýna að heimilin munu þola þetta?

„Heimilin standa mjög vel og raunar er það þannig að eignastaða heimilanna er með því besta sem við höfum séð í sögunni, vanskil eru þau lægstu sem við höfum séð í sögunni. Kaupmáttur hefur aldrei verið meiri hvort sem hann er metinn á Íslandi eða í alþjóðlegu samhengi.“

Ísland stendur vel að sögn Daða. Lífeyriskerfi okkar sé fullfjármagnað, kaupmáttur er mikill og jöfnuður sömuleiðis.

„Hitt er annað mál. Við erum að díla við verðbólgu og lausnin þar verður alltaf pínu sársaukafull. En ef til er ríki í heiminum sem ætti að geta þolað pínu sársauka þá er það Ísland.“

Ertu of bjartsýnn? Þið lögðuð fram fjárlagafrumvarp í fyrra með halla upp á 15 milljarða, hann tvöfaldaðist og stefnir í rétt um 70 milljarða núna. Hvað fær þig til að halda að þetta myndi takast núna?

„Eitt af því sem ég hef lagt áherslu á frá því ég tók við er að ná tökum á því sem kallað er framkvæmd fjárlaga, það er að það sé farið raunverulega eftir fjárlögum. Það hefur verið mikill lausungarbragur á því og við höfum náð árangri. Þessi frávik okkar eru minni heldur en þau voru áður. Þetta er hins vegar alls ekki gott.“

Og þetta mun ganga?

„Meðan ég er hérna og ég hef stuðning við þetta þá mun það ganga.“

Ríkið ekki leiðandi í launakjörum

Hvað með launaþróun í landinu, finnst þér eðlilegt að ríkið sé leiðandi í launakjörum?

„Ríkið er ekki leiðandi og þetta er saga, það eru til gögn sem sýna að þetta er á endanum alltaf höfrungahlaup og ríkið hefur ekki leitt þróunina.“

En það hafa verið hækkanir?

„Það hafa verið hækkanir núna í kjölfar hækkana sem urðu annars staðar. Ég á svolítið erfitt með að tjá mig eða verja kjarasamninga sem ég kom ekki að því að gera en í síðustu samningum ríkisins við opinbera starfsmenn var samið um það að ef það yrði launaskriða á almennum markaði þá myndu verða sambærilegar hækkanir hjá opinberum starfsmönnum.“

„Þannig að þær hækkanir sem þú ert að vitna til og kalla leiðandi eru raunverulega, það er hægt að sanna að þær eru ekki leiðandi. Þær eru afleiðing af launaskriðu á almennum markaði og þess vegna fer þetta alltaf eftir tímabilinu sem er undir, þú veist, hvort þetta líti út fyrir að vera leiðandi eða ekki.“

Skynsamlegt að breyta vinnumarkaðsmódelinu

En það er alltaf þessi hringrás? „Já, það er hins vegar vandamál.“

Hvernig ætlarðu að breyta því?

„Samtök atvinnulífsins, eða Bjarni Benediktsson, hafa núna verið að fara hringferð um landið að tala um sem sagt að Ísland þurfi að endurskoða vinnumarkaðslíkanið. Ég held að það væri mjög skynsamlegt að stíga skref í þá átt. Þetta er auðvitað viðkvæmt, ég skil það, og þetta er pínu svona samhæfingarvandamál. Allir halda að þeirra hagur sé betur varinn í núverandi kerfi. En svo þegar við skoðum löng tímabil þá kemur í ljós að launaþróun á Íslandi víkur ekkert sérstaklega frá nágrannalöndunum sem eru með miklu agaðri módel á sínum vinnumarkaði.“

Aðspurður hverju þurfi að breyta segir Daði Már að í nágrannalöndunum séu samningarnir víðtækari og aðferðafræðin við samningsgerð önnur.

Hvað þarf að gera? Hvaða breyting þarf að eiga sér stað?

„Það eru þá einhverjar viðmiðunarstéttir, iðulega í útflutningsatvinnugreinum, þar sem menn meta einfaldlega hver framleiðniþróunin hefur verið. Út frá því er metið hvað er raunhæft að hækka laun mikið af því að við getum, ef við höldum áfram að hækka laun meira heldur en framleiðni hækkar þá endar það á því að laun verða, þú veist, að taka yfir alla þjóðarkökuna og meira en það. Það er bara ekki hægt og ómögulegt.“

Þar með væri kominn skýr rammi sem menn gætu unnið út frá.

„Hafandi sagt þetta þá vil ég samt segja að það er fleira sem veldur vandræðum á Íslandi. Ef þú berð saman hækkanir í kjarasamningum á Íslandi og í nágrannalöndunum þá erum við ekkert mikið úr takti. Það er fyrst og fremst launaskriðið, sem eru þá hækkanir umfram kjarasamninga, þar sem einstaklingar eða minni hópar gera samninga við sinn vinnuveitanda, prívat, um það að hækka eigin laun. Það er miklu meira heldur á Íslandi heldur en í nágrannalöndunum.“

Stjórnarandstaðan fari ekki í taugarnar á sér

Það vakti athygli þegar Daði snöggreiddist á fundi SFF um daginn og kallaði þingmenn stjórnarandstöðunnar „þetta lið“.

Fer stjórnarandstaðan í taugarnar á þér? „Nei, alls ekki.“

Hvers vegna varstu svona reiður?

„Það ergir mig stundum þegar stjórnmálaumræðan losnar algjörlega úr tengslum við raunveruleikann. Ef þú ákveður að reka ríkissjóð með halla þá ertu alltaf, undantekningarlaust, að búa til kröfu á einhvern skattgreiðanda í framtíðinni, annaðhvort um minni þjónustu eða hærri skatta.“

„Og að láta eins og þú getir rekið ríkissjóð með halla samfellt frá 2019 og að það muni aldrei leiða til afleiðinga finnst mér ekki bara barnalegt heldur raunverulega benda til þess að þú bara sért ekki jarðtengdur.“

En þingmaðurinn sem spjótin beindust að vill meina að hún hafi ekkert haldið þessu fram?

„Já, það er úr nokkru samhengi við það sem sagt er í þingsal þannig að hafi menn áhuga á því hvað þingmenn segja þá er þetta allt saman tekið upp og spilað. Þannig að þótt ég skipti sjaldan skapi þá hef ég skap og mér fannst þarna ástæða til þess að undirstrika orð mín sérstaklega í ljósi þess að við vorum ekki í þingsal. Það er til lítils að ergja sig þar, sem ég geri heldur ekki, og benda á fáránleika röksemdarfærslunnar.“

En að segja: Hvar að þessu liði?... Er það sæmandi ráðherra?

„Mér finnst þetta nú ekki, miðað við það sem sagt er í þingsal, vera sérstaklega djúpt í árinni tekið.“