Spurði Xi hvort hann vildi kaupa banda­rísk vopn

Trump vildi með þessu meina að Bandaríkjamenn seldu vopn víða um heim og salan til Taívan væri ekki einstök.

Xi og aðrir ráðamenn í Kína hafa reynt að fá Bandaríkjamenn til að hætta við umfangsmikla vopnasölu til Taívan og minni aðstoðarpakka. Ríkisstjórn Trumps hefur staðið í vegi þessara tveggja sala og hefur það verið harðlega gagnrýnt af þingmönnum beggja flokka vestanhafs.

David Perdue, sendiherra Trumps gagnvart Kína, var í gær spurður í viðtali hjá Fox News hvort þessum töfum væri ætlað að friða Xi með einhverjum hætti. Hann svaraði með þeim hætti að Trump væri með gífurlega sterka afstöðu gagnvart Taívan og hefði selt mikið magn vopna til ríkisins.

Þá sagði Perdue að Trump segði að Bandaríkjamenn seldu vopn út um allan heim.

„Hann spurði meira að segja Xi hvort hann hefði áhuga á að kaupa bandarísk vopn á einhverjum tímapunkti,“ sagði Purdue.

Hvíta húsið hefur gefið út að ekki standi til að selja Kínverjum vopn. Utanríkisráðuneytið hefur einnig sagt að það sé bannað samkvæmt lögum. AP fréttaveitan segir að talsmaður utanríkisráðuneytis Kína hafi ekki staðfest að Trump hafi boðið Xi að kaupa vopn.

Líklegt til að auka áhyggjur bandamanna

Þó boðið eigi að hafa verið borið fram til að sýna fram á að vopnasala til Taívan sé frekar hefðbundin hafa ummæli sendiherrans vakið gífurlega athygli vestanhafs. Eins og segir í grein New York Times eru gífurlega margir embættis- og þingmenn vestanhafs, sama hvort þeir eru Demókratar eða Repúblikanar, sammála um að Kína sé helsti andstæðingur Bandaríkjanna um þessar mundir.

Herafli Kína hefur á undanförnum árum gengist gífurlega uppbyggingu og nútímavæðingu sem Bandaríkjamenn hafa haldið fram að byggi að miklu leyti á tækni sem Kínverjar hafi stolið frá Bandaríkjunum.

Sjá einnig: Einungis einn her­foringi eftir í mið­stjórn kín­verska hersins

Kínverjar hafa stutt klerkastjórnina í Íran og Rússa með hergagnasölu, sölu á íhlutum fyrir hergagnaframleiðslu og með veitingu upplýsinga, samkvæmt bandarískum embættismönnum.

Þá hafa ráðamenn í bæði Bandaríkjunum og Kína varað við því að mögulega gæti komið til átaka milli ríkjanna, og þá hvað helst vegna Taívan.

Ryan Hass, fyrrverandi erindreki og sérfræðingur í málefnum Asíu, segir að boðið muni vekja mikla ólgu meðal bandamanna Bandaríkjanna í Asíu.

Þetta er eftir að Trump hefur áður hrætt bandamenn Bandaríkjanna í Asíu með ummælum sínum og gjörðum, eins og til dæmis þegar hann tók afstöðu með Norður-Kóreu gegn Suður-Kóreu fyrr á árinu. Þá sigldu Bandaríkjamenn eina flugmóðurskipi þeirra í vesturhluta Kyrrahafsins til Mið-Austurlanda vegna stríðsins gegn Íran.

Má í raun ekki ræða vopnasöluna við Xi

Í stuttu máli sagt hafa Kínverjar lengi gert tilkall til Taívan sem hefur í raun verið sjálfstætt ríki frá árinu 1949. Þá flúðu meðlimir þjóðernissinna til eyjunnar undan kommúnistum í borgarastyrjöld landsins. Taívan hefur þó aldrei formlega lýst yfir sjálfstæði.

Xi hefur á undanförnum árum ítrekað gefið til kynna og sagt berum orðum að til greina komi að beita hervaldi til að taka stjórn á Taívan. Kínverjar hafa að undanförnu beitt Taívana sífellt meiri þrýstingi.

Bandaríkin slitu formlegum tengslum við Taívan árið 1979, að kröfu Kínverja, en hafa þrátt fyrir það haldið umfangsmiklum óformlegum tengslum við ríkið og útvega Taívan meðal annars vopn og eru helsta bandaríki eyríkisins.

Samkvæmt bandarískum lögum er ríkinu skylt að útvega Taívan vopn.

Sjá einnig: „Hann vill ekki sjá bar­áttu um sjálf­stæði“

Ríkisstjórn Trumps hefur þó staðið í vegi fyrir um fjórtán milljarða dala vopnasölu til Taívan og sömuleiðis um 1,3 milljarða dala aðstoð handa eyríkinu. Þing Bandaríkjanna hefur samþykkt bæði og hafa þingmenn beggja flokka þrýst á Trump og hans fólk að hleypa báðu í gegn.

Eftir fundi sína með Xi sagði Trump blaðamönnum að hann hefði átt ítarlegar samræður við Xi um vopnasöluna til Taívan. Slíkar umræður eru í raun brot á samþykkt frá 1982, þegar yfirvöld í Bandaríkjunum samþykktu að auka stuðning sinn við Taívan og einnig að ræða hergagnasölur til ríkisins aldrei við ráðamenn í Kína.

Trump hefur áður sagt að það að sitja á vopnasölunni komi sér vel fyrir hann, þar sem hann geti notað það í viðræðum við Xi.