Fjár­laga­frum­varpið „köld kveðja til launa­fólks“

Í ályktun lýsir stjórn VR þungum áhyggjum af fjárlagafrumvarpi ríkisstjórnarinnar fyrir 2027 og segir það að óbreyttu draga úr líkum á að kjarasamningar á almennum vinnumarkaði geti haldið gildi sínu.

„Stjórnin krefst þess að ríkisstjórnin og Alþingi endurskoði frumvarpið með hagsmuni launafólks að leiðarljósi, dragi úr fyrirhuguðum álögum á heimilin, frysti opinberar gjaldskrár og leggi fram raunverulegar aðgerðir til að ná niður verðbólgu og vöxtum,“ segir í ályktuninni.

Þar er sömuleiðis bent á að við undirritun síðustu kjarasamninga hafi ríki og sveitarfélög skuldbundið sig til að stilla gjaldskrárhækkunum í hóf og gera gangskör í húsnæðismálum. Stjórn VR segir að við það hafi ekki verið staðið og það, auk verðhækkana hjá fyrirtækjum, hafi leitt til þess að forsendur kjarasamninga séu nú brostnar þar sem verðbólga mælist nú yfir viðmiði samninganna.

VR, sem er stærsta stéttarfélag landsins, segist hafa kallað eftir því að stjórnvöld snúi af braut og virði skuldbindingar sínar gagnvart kjarasamningum, ekki síst með því að frysta gjaldskrár og hækka þær ekki umfram verðbólgumarkmið Seðlabankans.

„Í fjárlagafrumvarpinu er hins vegar gert ráð fyrir að hækka gjaldskrár í takti við verðbólgu, sem getur viðhaldið spíral verðbólgu og hárra stýrivaxta,“ skrifar stjórnin.

Enn fremur krefst VR þess að verðþak á olíu verði leitt í lög að nýju og vari eins lengi og olíukrísan, en brentolíuverð er tekið að hækka verulega á ný og er í kvöld komið í um tæplega 108 Bandaríkjadali á tunnu, samkvæmt oilprice.com.

Þá snarhækkaði olíuverð á Íslandi um mánaðamótin þegar tímabundin virðisaukaskattslækkun á bensíni féll úr gildi og stjórn VR telur það sæta furðu að sú aðgerð sem ríkisstjórnin réðst í fyrr á árinu sé látin renna út í sandinn án umræðu. Þetta muni valda hækkun á verðbólgu sem, líkt og gjaldskrárhækkanir, skili sér inn í aukinn verðbólguþrýsting og þar með inn í húsnæðiskostnað fólks.

VR telur því þörf á að ríkisstjórnin grípi til „afgerandi aðgerða í húsnæðismálum“. Stjórnin styður boðaða leigubremsu og bætt réttindi leigjenda, en telur að stjórnvöld verði að grípa til raunhæfra aðgerða sem stuðli að stöðugleika á húsnæðismarkaði til framtíðar.

„Eins og staðan er núna er ekkert sem eykur bjartsýni á að svo megi verða,“ ályktar stjórnin og tekur fram að til standi að draga úr stofnframlögum til almenna íbúðakerfisins og lækka endurgreiðslu virðisaukaskatts vegna íbúðarhúsnæðis. Þá verði húsnæðis- og barnabótum áfram leyft að rýrna þótt þær séu „meðal markvissustu leiða til að styðja við heimili í viðkvæmri stöðu“. Einnig muni breytingar á útreikningi persónuafsláttar auka á skattbyrði launafólks.

„Samandregið er fjárlagafrumvarp ríkisstjórnarinnar köld kveðja til launafólks sem þarf nú að takast á við forsendubrest kjarasamninga, vantraust gagnvart stjórnvöldum og fyrirtækjum og afleiðingar af fjögurra ára hávaxtastefnu,“ segir í niðurlagi ályktunarinnar.