Hvað var afaðlagað?

Einu sinni var draugur. Hann varð til, eins og svo margir draugar, þegar einhver óþekkt manneskja missti hausinn. Þessi manneskja sem missti hausinn, missti hausinn alveg árið sem Ísland sótti um aðild að Evrópusambandinu 2009. Draugurinn fékk nafnið Aðlögunarvofan. Hún var þá álitin óhemju hættuleg vofa og gerði margt fólk dauðhrætt.

Þess vegna var þjóðvarnarlið Íslands, þjóðvarnarlið Morgunblaðsins, kallað út til að kveða hana niður. Röktu þeir slóð Aðlögunarvofunnar, þ.e. aðlögunarferilinn, inn í Alþingi, inn í Stjórnarráðshúsið og jafnvel inn í skrifstofur ASÍ þar sem vofan átti greinilega marga vini. Vofu þessari var lýst sem skuggalegustu vofu í sögu Íslands og hún kæmi líkt og Sandvíkur-Glæsir í fínum fötum með pípuhatt en tæki ofan höfuðið þegar hún heilsaði.

Þjóðvarnarliðið sakaði vini Aðlögunarvofunnar um að þeir væru saman í leynilegum viðræðum um að svíkja Ísland „inn í brennandi ríki Evrópusambandsins“ og að þeir væru að „ljúga til um gang og eðli viðræðanna“ við sambandið, að viðræðurnar byggðu á „sögulegustu svikum íslenskrar stjórnmálasögu“ og kostuðu ógrynni fjár sem þjóðin mátti ekki missa. Aðlögunarvofan átti að hafa „gjörsamlega lamað íslenska stjórnkerfið“ á örlagatímum og í bígerð væri að umbreyta samfélaginu algjörlega án samþykkis þjóðarinnar.

Aðrir sögðu að Aðlögunarvofan væri bara draugasaga til að hræða fólk frá því að gera eins og milljarðamæringarnir og flytja til Hollands eða Portúgal. Sumir þeirra voru svo óíslenskir að þeir trúðu ekki á drauga. Þeir sögðu að enska orðið „accession“ þýddi aðild en ekki aðlögun og því gæti Aðlögunarvofan ekki verið til.

Ef orðunum aðild og aðlögun yrði varanlega snúið við á Íslandi þá gætu hér orðið mikil vandræði. Ímyndið ykkur börn á leikskólum sem færu ekki lengur í aðlögun og samtal við leikskólakennara heldur stæðu í alls konar stappi við að fá samþykkta aðildarumsókn í eins konar aðildarviðræðum. Þau gætu farið að ítreka sjálfstæði sitt, mótmæla þvingandi tilraunum til að koma þeim á leikskóla og gætu farið að líta á leikskólastjórann sem svikara, vegna þess að þau áttu aðeins að fá kakósúpu og mauksoðið pasta í staðinn fyrir harðfisk og hangikjöt.

Það yrði víða gubb og gaman, þess vegna er bara best að halda sig við merkingu hugtakanna og rifja kannski upp hvað vísindamenn sögðu um aðlögunarvofuna á sínum tíma (á Vísindavefnum): „... óumdeilt er að ekki er þörf á neinni aðlögun ... náðu íslensk stjórnvöld og ESB saman um að Ísland myndi hvorki ráðast í breytingar á opinberum stofnunum né lagabreytingar, sem af aðild leiddu, fyrr en að afstaðinni þjóðaratkvæðagreiðslu.“ Því miður hafði þetta lítil áhrif því þjóðvarnarlið Morgunblaðsins trúir ekki að vísindi séu til, loftlagsbreytingarnar í Evrópu telja þeir líklega stafa af skattahækkunum.

En ef einhver trúir enn á Aðlögunarvofuna ætti hann að spyrja sig einnar spurningar: Ef Aðlögunarvofan og vinir hennar voru í leyni að breyta Íslandi í Evrópusambandið með hókus pókus aðferðum, hvaða töframaður breytti þá Íslandi aftur í Ísland eins og það er?

Með öðrum orðum: Ef mikil og stórhættuleg, leynileg aðlögun átti sér stað, hvað var þá seinna afaðlagað á Íslandi? Annað en sannleikurinn?

Höfundur er heimspekingur.