Kalla eftir skýrari stefnu um ETS

Ályktun þess efnis var send umhverfis-, orku- og loftslagsráðuneytinu, fjármálaráðuneytinu, utanríkisráðuneytinu, atvinnuvegaráðuneytinu og innviðaráðuneytinu í morgun.

Undir ályktunina skrifa átján forstjórar og stjórnendur úr hópi Loftslagsleiðtoga Festu, miðstöðvar um sjálfbærni, auk framkvæmdastjóra Samtaka atvinnulífsins og stjórnarformanns Festu. Þar á meðal eru forsvarsmenn Icelandair, Eimskips, Landsvirkjunar, Marel, Festi, Arion banka, Íslandsbanka, Landsbankans, Orkuveitunnar, HS Orku, Haga og fleiri stórra fyrirtækja.

Í ályktuninni segir að árangursrík innleiðing og framkvæmd ETS-kerfisins á Íslandi snúist ekki aðeins um að draga úr losun, heldur einnig um að tryggja að umbreytingin styrki samkeppnishæfni, nýsköpun og verðmætasköpun til framtíðar.

ETS-kerfið hefur verið mikið til umræðu hér á landi síðustu mánuði. Kerfið er eitt helsta stjórntæki Evrópusambandsins til að draga úr losun frá þeim geirum sem undir það heyra, meðal annars flugi, skipaflutningum og iðnaði. Þessar greinar skipta íslenskt samfélag miklu máli og undirritendur segja því brýnt að umsýsla, hagsmunagæsla, upplýsingagjöf og ráðstöfun opinberra tekna sem tengjast kerfinu sé skýrari en nú er.

Í ályktuninni eru þrjú atriði sögð þurfa að móta næstu skref.

Í fyrsta lagi kalla undirritendur eftir aukinni hagsmunagæslu Íslands á evrópskum vettvangi. Íslensk stjórnvöld og atvinnulíf þurfi að vinna betur saman að því að tryggja að íslensk sjónarmið, aðstæður og styrkleikar hafi áhrif á þróun ETS-kerfisins.

Í öðru lagi leggja þau áherslu á að leitað verði varanlegra úrbóta á reglum kerfisins í stað skammtíma sérlausna eða tímabundinna undanþága. Þar er sérstaklega vísað til sérstöðu Íslands, svo sem landfræðilegrar legu, fjarlægðar frá mörkuðum og takmarkaðra valkosta í orkuskiptum í ákveðnum atvinnugreinum.

Í ályktuninni segir að íslenskt atvinnulíf leggi áfram áherslu á metnaðarfullar loftslagsaðgerðir en að fyrirtæki hér á landi verði á sama tíma að geta keppt á alþjóðamörkuðum við raunhæf og sjálfbær samkeppnisskilyrði.

Í þriðja lagi kalla undirritendur eftir auknu gagnsæi um tekjur ríkisins af ETS-losunarheimildum og hvernig þeim fjármunum er ráðstafað. Þau segja mikilvægt að almenningur og atvinnulífið hafi skýrari upplýsingar um hvernig tekjurnar nýtast í loftslagsverkefni.

Þá vilja þau að aukin áhersla verði lögð á markvissar fjárfestingar í verkefnum sem styðji fyrirtæki innan ETS-kerfisins við að ná losunarmarkmiðum sínum og stuðli um leið að því að Ísland standi við skuldbindingar sínar í loftslagsmálum. Einnig sé mikilvægt að kynna betur fyrir íslensku atvinnulífi þau tækifæri sem felast í Nýsköpunarsjóði Evrópusambandsins.

Loftslagsleiðtogar Festu eru hópur forstjóra og stjórnenda stórra fyrirtækja sem vilja, samkvæmt Festu, sýna fordæmi í loftslagsmálum og kalla eftir auknu samtali við stjórnvöld um leiðina að settum markmiðum.

Í tilkynningu Festu segir að hópurinn hafi sammælst um ályktunina í kjölfar fundar þar sem fjallað var um ETS-kerfið og áhrif þess á íslenskt atvinnulíf.

„Við erum tilbúin í samtalið,“ segir í lok ályktunarinnar.

Undir ályktunina skrifa meðal annars Bogi Nils Bogason, forstjóri Icelandair, Vilhelm Már Þorsteinsson, forstjóri Eimskips, Hörður Arnarson, forstjóri Landsvirkjunar, Árni Sigurðsson hjá JBT Marel, Ásta Sigríður Fjeldsted, forstjóri Festi, Finnur Oddsson, forstjóri Haga, Sævar Freyr Þráinsson, forstjóri Orkuveitunnar, Tómas Már Sigurðsson, forstjóri HS Orku, og stjórnendur bankanna þriggja, Arion banka, Íslandsbanka og Landsbankans.