Ertu eldklár í sumarbústaðnum? Ágúst Mogensen skrifar 11. maí 2026 12:51 Sumarhús eru griðastaður til þess að slaka á í frístundum og þó margir nýti bústaðinn allt árið um kring er sumarið sá tími sem flestir dvelja þar lengst. Því eru vorin tilvalin til að kanna hvort öryggisatriðin séu á hreinu og sérstaklega eldvarnirnar þar sem húsin eru oft byggð úr timbri, frá veggjum út á verönd. Hér eru nokkur mikilvæg eldvarnarráð sem allir sumarbústaðaeigendur ættu að yfirfara reglulega. Reykskynjari, eldvarnarteppi, slökkvitæki og flóttaleið af svefnlofti eru lykilatriði inni i sumarhúsum. En einnig þarf að huga að ytri aðstæðum því sumarhús standa oft í gróðurfylltu umhverfi sem eykur hættuna á að verða fyrir gróðureldum sem geta breiðst hratt út við þurr veðurskilyrði. Er flóttaleið af svefnloftinu? Svefnloft eru mjög algeng í sumarhúsum enda góð nýting á rými. En ef stiginn upp á loftið er eina leiðin upp og niður þarf að bæta úr því. Gluggi á efri hæð þarf að opnast út og neyðarstigi utan á húsinu sem hægt er að klifra niður. Leiddu hugann að því næst þegar þú kemur í sumarhús hvernig þeir sem sofa á svefnloftinu eiga að komast út ef eldur kemur upp á neðri hæðinni. Slökkvitæki og reykskynjarar Komi upp eldur inni er grundvallaratriði að við verðum hans vör. Þess vegna er mikilvægt að hafa reykskynjara á öllum hæðum og inn í öllum herbergjum og muna prófa þá reglulega. Ef þú ert gestur eða með bústað á leigu, er góð regla að prófa reykskynjarana áður en farið er að sofa. Eldvarnarteppi á að vera í eldhúsi en það er sérlega gott ef kemur upp eldur í matarfitu við eldamennsku. Kerti, kamínur og gashellur þarf að fara gætilega með og góð forvörn að vera með gasskynjara í húsinu. Kamínur eiga helst að standa á steinefni, eða viðlíka efni sem þolir mikinn hita án þess að brenna. Öryggissvæði úti og eldklöppur Mikilvægt er að hafa autt svæði og án alls gróðurs sem getur orðið eldsmatur 1,5 metra umhverfis sumarhúsið, þetta er kallað öryggissvæði. Ef húsið stendur í brekku þarf öryggissvæðið að ná lengra niður brekkuna. Það getur skipt sköpum um útbreiðslu elds að hólfa lóðina með malarstígum eða skipta upp landinu á annan hátt með gróðurlausum beltum. Eldklöppur, einnig nefndar sinuklöppur, eru handverkfæri með spaða á endanum sem eru notaðar til að kæfa eld í sinu og ættu að vera við öll sumarhús. Almennt séð er góð regla að hirða gróður vel og grysja, því úr sér vaxinn gróður getur líka hindrað aðgengi slökkviliðs. Þá er gott er að hafa garðslöngu sem nær hringinn kringum húsið til að bleyta gróður eða slökkva elda. Útieldhúsið Að lokum er vert að tala um útieldhúsin. Sífellt fleiri kjósa að byggja sér skjólgóða eldunaraðstöðu úti sem er samtengd húsinu. Ef kviknar í útieldhúsinu þá á eldurinn greiða leið að húsinu. Gott er að hafa þetta í huga við hönnunina þar sem dæmi eru um slíka elda. Slökkvitæki, aðgangur að slökkvivatni og eldvarnarteppi eru besta vörnin svo ekki verði af litlum neista mikið bál. Ítarlegri upplýsingar um brunavarnir í frístundabyggð er t.d. að finna á heimasíðum Húsnæðis- og mannvirkjastofnunnar og Eldvarnarbandalagsins. F.h. Eldvarnarbandalagsins Ágúst Mogensen, sérfræðingur í forvörnum hjá Verði tryggingum. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Ágúst Mogensen Slysavarnir Mest lesið Líffræðileg fjölbreytni og sveitarfélög Rannveig Magnúsdóttir,Ragnhildur Guðmundsdóttir,Sæunn Júlía Sigurjónsdóttir,Skúli Skúlason Skoðun Hundrað milljarða loforð Dags Diljá Mist Einarsdóttir Skoðun Alræmdur faðir stígur fram Atli Heiðar Gunnlaugsson Skoðun Norður-Kórea, íslensk stjórnmál og raunveruleikinn Mía Marselína Alexa Guðmundsdóttir Skoðun Olía á eld átaka Hópur fólks í Íslenska náttúruverndarsjóðnum Skoðun Lýðræðislegt, sanngjarnt, gott Alex Leó Kristinsson Skoðun Fólkið fær að ráða för Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir Skoðun Stóreflum námsefnisgerð í íslenska skólakerfinu Magnús Þór Jónsson,Steinn Jóhannsson Skoðun Nokkur orð um einföldun eftirlits Ásmundur E. Þorkelsson,Hörður Þorsteinsson,Sigrún Guðmundsdóttir Skoðun Nei, ég vil ekki vinna með þér! Björn Leví Gunnarsson Skoðun Skoðun Skoðun Norður-Kórea, íslensk stjórnmál og raunveruleikinn Mía Marselína Alexa Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Stóreflum námsefnisgerð í íslenska skólakerfinu Magnús Þór Jónsson,Steinn Jóhannsson skrifar Skoðun Hundrað milljarða loforð Dags Diljá Mist Einarsdóttir skrifar Skoðun Líffræðileg fjölbreytni og sveitarfélög Rannveig Magnúsdóttir,Ragnhildur Guðmundsdóttir,Sæunn Júlía Sigurjónsdóttir,Skúli Skúlason skrifar Skoðun Nokkur orð um einföldun eftirlits Ásmundur E. Þorkelsson,Hörður Þorsteinsson,Sigrún Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Fólkið fær að ráða för Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Alræmdur faðir stígur fram Atli Heiðar Gunnlaugsson skrifar Skoðun Lýðræðislegt, sanngjarnt, gott Alex Leó Kristinsson skrifar Skoðun Nei, ég vil ekki vinna með þér! Björn Leví Gunnarsson skrifar Skoðun Þrefölda svipa verðtryggingar á Íslandi Guðmundur Ari Sigurjónsson skrifar Skoðun Hver borgar brúsann? Ásmundur E. Þorkelsson,Hörður Þorsteinsson,Sigrún Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Hvaða áhrif hefði ESB-aðild á verðbólguna? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Er aithingi.is hættulegt lýðræðinu? Kristján Logason skrifar Skoðun Rafbyssugríman er fallin Þórhildur Sunna Ævarsdóttir skrifar Skoðun Af hverju upplifa sumir kjósendur fjarlægð frá Samfylkingunni? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Launastefna Seðlabankans: Hverjir sitja eftir? Ingvar Freyr Ingvarsson,Sigrún Brynjarsdóttir skrifar Skoðun Ár í eldlínunni Einar Bárðarson skrifar Skoðun Íslenskir hermenn? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun „Er pláss fyrir sjálfstæða sjónvarpsmiðla á Íslandi?“ Hólmgeir Baldursson skrifar Skoðun Húsnæði á Íslandi er helmingi minna á færi okkar en það var fyrir tuttugu árum Arnar Kjartansson skrifar Skoðun „Einsdæmi um réttindamissi“ Halldór Gunnarsson skrifar Skoðun Ekki loka á okkur Kristín María Birgisdóttir skrifar Skoðun Ykkur er óhætt að treysta okkur Jón Steindór Valdimarsson skrifar Skoðun Fallegu Dalirnir við þjóðveg 60 Þórunn Magnea Jónsdóttir skrifar Skoðun Stýrivextir hækka og allir eru að græða – nema þú Halla Gunnarsdóttir,Jakob Tryggvason,Andri Reyr Haraldsson,Eiður Stefánsson,Gunnar Sigurðsson,Óskar Hafnfjörð Gunnarsson skrifar Skoðun Áskorun um opnun þjónustu- og þekkingarmiðstöðvar um einhverfu Telma Sigtryggsdóttir skrifar Skoðun Bæn grunnskólakennara – opið bréf til nýs meirihluta í Reykjavík um menntamál Rakel Linda Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Er það glæpur að vilja stunda ábyrgar fiskveiðar? Þórólfur Júlían Dagsson skrifar Skoðun Að slá gras á umferðareyjum er það mikilvægara en geðheilsa barna? Grímur Atlason skrifar Skoðun Hvar er Ísland kynnt sem umsóknarríki? Erna Bjarnadóttir skrifar Sjá meira
Sumarhús eru griðastaður til þess að slaka á í frístundum og þó margir nýti bústaðinn allt árið um kring er sumarið sá tími sem flestir dvelja þar lengst. Því eru vorin tilvalin til að kanna hvort öryggisatriðin séu á hreinu og sérstaklega eldvarnirnar þar sem húsin eru oft byggð úr timbri, frá veggjum út á verönd. Hér eru nokkur mikilvæg eldvarnarráð sem allir sumarbústaðaeigendur ættu að yfirfara reglulega. Reykskynjari, eldvarnarteppi, slökkvitæki og flóttaleið af svefnlofti eru lykilatriði inni i sumarhúsum. En einnig þarf að huga að ytri aðstæðum því sumarhús standa oft í gróðurfylltu umhverfi sem eykur hættuna á að verða fyrir gróðureldum sem geta breiðst hratt út við þurr veðurskilyrði. Er flóttaleið af svefnloftinu? Svefnloft eru mjög algeng í sumarhúsum enda góð nýting á rými. En ef stiginn upp á loftið er eina leiðin upp og niður þarf að bæta úr því. Gluggi á efri hæð þarf að opnast út og neyðarstigi utan á húsinu sem hægt er að klifra niður. Leiddu hugann að því næst þegar þú kemur í sumarhús hvernig þeir sem sofa á svefnloftinu eiga að komast út ef eldur kemur upp á neðri hæðinni. Slökkvitæki og reykskynjarar Komi upp eldur inni er grundvallaratriði að við verðum hans vör. Þess vegna er mikilvægt að hafa reykskynjara á öllum hæðum og inn í öllum herbergjum og muna prófa þá reglulega. Ef þú ert gestur eða með bústað á leigu, er góð regla að prófa reykskynjarana áður en farið er að sofa. Eldvarnarteppi á að vera í eldhúsi en það er sérlega gott ef kemur upp eldur í matarfitu við eldamennsku. Kerti, kamínur og gashellur þarf að fara gætilega með og góð forvörn að vera með gasskynjara í húsinu. Kamínur eiga helst að standa á steinefni, eða viðlíka efni sem þolir mikinn hita án þess að brenna. Öryggissvæði úti og eldklöppur Mikilvægt er að hafa autt svæði og án alls gróðurs sem getur orðið eldsmatur 1,5 metra umhverfis sumarhúsið, þetta er kallað öryggissvæði. Ef húsið stendur í brekku þarf öryggissvæðið að ná lengra niður brekkuna. Það getur skipt sköpum um útbreiðslu elds að hólfa lóðina með malarstígum eða skipta upp landinu á annan hátt með gróðurlausum beltum. Eldklöppur, einnig nefndar sinuklöppur, eru handverkfæri með spaða á endanum sem eru notaðar til að kæfa eld í sinu og ættu að vera við öll sumarhús. Almennt séð er góð regla að hirða gróður vel og grysja, því úr sér vaxinn gróður getur líka hindrað aðgengi slökkviliðs. Þá er gott er að hafa garðslöngu sem nær hringinn kringum húsið til að bleyta gróður eða slökkva elda. Útieldhúsið Að lokum er vert að tala um útieldhúsin. Sífellt fleiri kjósa að byggja sér skjólgóða eldunaraðstöðu úti sem er samtengd húsinu. Ef kviknar í útieldhúsinu þá á eldurinn greiða leið að húsinu. Gott er að hafa þetta í huga við hönnunina þar sem dæmi eru um slíka elda. Slökkvitæki, aðgangur að slökkvivatni og eldvarnarteppi eru besta vörnin svo ekki verði af litlum neista mikið bál. Ítarlegri upplýsingar um brunavarnir í frístundabyggð er t.d. að finna á heimasíðum Húsnæðis- og mannvirkjastofnunnar og Eldvarnarbandalagsins. F.h. Eldvarnarbandalagsins Ágúst Mogensen, sérfræðingur í forvörnum hjá Verði tryggingum.
Líffræðileg fjölbreytni og sveitarfélög Rannveig Magnúsdóttir,Ragnhildur Guðmundsdóttir,Sæunn Júlía Sigurjónsdóttir,Skúli Skúlason Skoðun
Nokkur orð um einföldun eftirlits Ásmundur E. Þorkelsson,Hörður Þorsteinsson,Sigrún Guðmundsdóttir Skoðun
Skoðun Norður-Kórea, íslensk stjórnmál og raunveruleikinn Mía Marselína Alexa Guðmundsdóttir skrifar
Skoðun Stóreflum námsefnisgerð í íslenska skólakerfinu Magnús Þór Jónsson,Steinn Jóhannsson skrifar
Skoðun Líffræðileg fjölbreytni og sveitarfélög Rannveig Magnúsdóttir,Ragnhildur Guðmundsdóttir,Sæunn Júlía Sigurjónsdóttir,Skúli Skúlason skrifar
Skoðun Nokkur orð um einföldun eftirlits Ásmundur E. Þorkelsson,Hörður Þorsteinsson,Sigrún Guðmundsdóttir skrifar
Skoðun Launastefna Seðlabankans: Hverjir sitja eftir? Ingvar Freyr Ingvarsson,Sigrún Brynjarsdóttir skrifar
Skoðun Húsnæði á Íslandi er helmingi minna á færi okkar en það var fyrir tuttugu árum Arnar Kjartansson skrifar
Skoðun Stýrivextir hækka og allir eru að græða – nema þú Halla Gunnarsdóttir,Jakob Tryggvason,Andri Reyr Haraldsson,Eiður Stefánsson,Gunnar Sigurðsson,Óskar Hafnfjörð Gunnarsson skrifar
Skoðun Áskorun um opnun þjónustu- og þekkingarmiðstöðvar um einhverfu Telma Sigtryggsdóttir skrifar
Skoðun Bæn grunnskólakennara – opið bréf til nýs meirihluta í Reykjavík um menntamál Rakel Linda Kristjánsdóttir skrifar
Líffræðileg fjölbreytni og sveitarfélög Rannveig Magnúsdóttir,Ragnhildur Guðmundsdóttir,Sæunn Júlía Sigurjónsdóttir,Skúli Skúlason Skoðun
Nokkur orð um einföldun eftirlits Ásmundur E. Þorkelsson,Hörður Þorsteinsson,Sigrún Guðmundsdóttir Skoðun