Excel sér ekki barnið sem bíður Anna Kristín Jensdóttir skrifar 8. maí 2026 13:40 Það er auðvelt að lofa hagræðingu, en erfiðara að svara því hver missir þjónustuna. Sjálfstæðisflokkurinn mætir enn einu sinni til leiks með sömu gömlu setninguna, ,,Við ætlum að hagræða". Það hljómar saklaust. Jafnvel skynsamlega. Hver vill ekki fara vel með almannafé? En þegar betur er að gáð vantar alltaf það mikilvægasta, svarið við því hver á að borga reikninginn. Hvaða þjónusta verður skert? Hvaða barn bíður lengur eftir stuðningi? Hvaða fatlaði einstaklingur fær ekki þá þjónustu sem hann á rétt á? Hvaða fjölskylda verður skilin eftir? Sjálfstæðismenn tala um yfirbyggingu, rekstur og sparnað eins og velferðarþjónusta sé einhver aukahlutur í samfélaginu. En velferð er ekki yfirbygging. Hún er grunnstoð. Í öðrum bæjarfélgöum þar sem Sjálfstæðismenn búast við sigri heyrist talað um að byrja á hagræðingu í stjórnsýslu og rekstri. Í Reykjavík er tónninn sá sami, minna bákn, lægri gjöld, meiri sparnaður og auðvitað fleiri bílastæði. En Reykjavík þarf ekki stjórnmál sem mæla lífsgæði í fjölda bílastæða. Reykjavík þarf stjórnmál sem spyrja hvort börn fái þjónustu, hvort fatlað fólk geti lifað sjálfstæðu lífi, hvort eldra fólk búi við öryggi og hvort starfsfólk velferðarkerfisins hafi svigrúm til að sinna vinnunni sinni. Það er munurinn á hagræðingastjórn og mannlegri borg. Auðvitað á að fara vel með almannafé. Það á að einfalda kerfi, bæta innkaup, nýta tækni og tryggja að hver króna skili árangri. Þar eiga ábyrgur rekstur og öflug velferð að fara saman. En skilvirkni má aldrei verða dulnefni yfir niðurskurð. Þegar sparnaður bitnar á viðkvæmustu hópunum er hann ekki ábyrgð. Hann er tilfærsla á kostnaði , frá borginni yfir á fjölskyldur, aðstandendur og einstaklinga sem hafa minnst svigrúm til að bera hann. Það er gamla hægri leiðin. Hún lítur vel út í Excel-skjali en illa út í lífi fólks. Því léleg velferð er dýr. Hún kostar í kulnun starfsfólks, lengri biðlista, brotnu trausti og börnum sem fá hjálp of seint. Hún er kostnaður í fólki sem þarf að berjast við kerfið í stað þess að fá stuðning frá því. Miðflokkurinn býður svo upp á enn fátæklegri útgáfu, hávaða, reiði og slagorð. ,,Á móti Borgarlínu,,. ,,Á móti mannréttindastefnu". ..Á móti breytingum". En hvað á að koma í staðinn? Þar verður fátt um svör. Reykjavík þarf ekki meiri neikvæðni. Hún þarf lausnir. Hún þarf frjálslynda og félagslega sýn þar sem fólk er frjálsara vegna þess að þjónustan virkar. Þar sem börn fá stuðning snemma. Þar sem fatlað fólk er ekki aukaatriði í stjórnmálum. Þar sem eldra fólk býr við öryggi. Þar sem húsnæði, samgöngur og velferð eru ekki kostnaðarliðir heldur fjárfesting í lífsgæðum. Þegar Sjálfstæðisflokkurinn talar um sparnað eigum við alltaf að spyrja: Sparnað hjá hverjum? Hjá barninu sem bíður eftir stuðningi? Hjá fatlaða einstaklingnum sem bíður eftir þjónustu? Hjá eldra fólkinu sem þarf heimaþjónustu? Hjá starfsfólkinu sem á að hlaupa hraðar? Hjá fjölskyldunni sem hefur þegar beðið of lengi? Það er ekki framtíðarsýn að telja bílastæði á meðan fólk bíður eftir grunnþjónustu. Sparnaður er ekki stefna. Hagræðing er ekki hugsjón. Og borg er ekki fyrirtæki sem á að hámarka afgang. Borg er samfélag. Og prófsteinninn á gott samfélag er ekki hvernig það þjónar þeim sem þurfa minnst, heldur hvernig það stendur með þeim sem þurfa mest. Höfundur er fötluð kona sem hefur starfað í stjórnsýslunni. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Reykjavík er að byrja á röngum enda Brynhildur Heiðar- og Ómarsdóttir Skoðun Þegar ,,ríkið” yfirgaf byggðina Ragnar Sigurðsson Skoðun Húsnæðispakkinn Magnea Gná Jóhannsdóttir Skoðun Meira afl fyrir orkuna Gunnar Guðni Tómasson Skoðun Tvær flugur í einu höggi: Einkavætt og réttarríkið vængstíft! Ögmundur Jónasson Skoðun Meira íslenskt grænmeti er velferðarmál Þórarinn Ingi Pétursson Skoðun „Biðlisti“ Rannveig Haraldsdóttir Skoðun Bruninn á Stuðlum, skýrsla HMS Ingibjörg Einarsdóttir Skoðun Varðskipið Þór: Frá samtakamætti til upphafs Landhelgisgæslu Íslands Íris Róbertsdóttir Skoðun Réttur barna til tvítyngis: íslenskt táknmál og íslenska Júlía Guðný Hreinsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Nágranninn Ingibjörg Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun Virðing fyrir menntun leikskólakennara er virðing fyrir börnum Ingibjörg Ósk Sigurðardóttir,Sara Margrét Ólafsdóttir skrifar Skoðun Er ESB að grafa undan eigin hagsmunum? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Landhelgisgæslan til taks - í heila öld Þorbjörg S. Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun Þegar ,,ríkið” yfirgaf byggðina Ragnar Sigurðsson skrifar Skoðun Húsnæðispakkinn Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Varðskipið Þór: Frá samtakamætti til upphafs Landhelgisgæslu Íslands Íris Róbertsdóttir skrifar Skoðun Lýðræðisveislan í ágúst - Upplýsingar, fullveldi og framtíðarsýn fullvalda þjóðar Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Meira íslenskt grænmeti er velferðarmál Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Skoðun „Biðlisti“ Rannveig Haraldsdóttir skrifar Skoðun Meira afl fyrir orkuna Gunnar Guðni Tómasson skrifar Skoðun Reykjavík er að byrja á röngum enda Brynhildur Heiðar- og Ómarsdóttir skrifar Skoðun Tvær flugur í einu höggi: Einkavætt og réttarríkið vængstíft! Ögmundur Jónasson skrifar Skoðun Hanna Katrín Friðriksson og hvalveiðar — Frelsi eða forræðishyggja? Hjörvar Sigurðsson skrifar Skoðun Nokkur orð um samkennd Ari Allansson skrifar Skoðun Bruninn á Stuðlum, skýrsla HMS Ingibjörg Einarsdóttir skrifar Skoðun Réttur barna til tvítyngis: íslenskt táknmál og íslenska Júlía Guðný Hreinsdóttir skrifar Skoðun Öruggt ferðasumar hefst með góðum brunavörnum Methúsalem Hilmarsson skrifar Skoðun Hvernig lesum við skoðanagreinar? Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Stjórnsýsla Íslands er ekki „allt of lítil“, hún er „lítil og skilvirk“ Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Vatnaskil í markaðssetningu Íslands Pétur Þ. Óskarsson skrifar Skoðun Af hverju hunsa Samfylkingin og Vinstrið umboðsmann barna? Þórður Halldórsson skrifar Skoðun Dómar sem eru ekkert annað en „one way ticket“ á Litla-Hrauni Davíð Bergmann skrifar Skoðun Spyrjum við áfram nýrra spurninga? Þorsteinn Siglaugsson skrifar Skoðun Sigurjón Þórðarson og sannleikurinn Sigurgeir B. Kristgeirsson skrifar Skoðun Er ekki kominn tími til að endurskoða áfengisgjaldið? Einar Bárðarson skrifar Skoðun Þegar dýravelferð víkur fyrir hagnaði Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Hver vill borða brauðið? Jón Óskar Hinriksson skrifar Skoðun Hvað varð um planið? Pétur Óskarsson skrifar Skoðun Íslensk stjórnvöld eiga að virða Árósasamninginn Árni Finnsson,Björg Eva Erlendsdóttir skrifar Sjá meira
Það er auðvelt að lofa hagræðingu, en erfiðara að svara því hver missir þjónustuna. Sjálfstæðisflokkurinn mætir enn einu sinni til leiks með sömu gömlu setninguna, ,,Við ætlum að hagræða". Það hljómar saklaust. Jafnvel skynsamlega. Hver vill ekki fara vel með almannafé? En þegar betur er að gáð vantar alltaf það mikilvægasta, svarið við því hver á að borga reikninginn. Hvaða þjónusta verður skert? Hvaða barn bíður lengur eftir stuðningi? Hvaða fatlaði einstaklingur fær ekki þá þjónustu sem hann á rétt á? Hvaða fjölskylda verður skilin eftir? Sjálfstæðismenn tala um yfirbyggingu, rekstur og sparnað eins og velferðarþjónusta sé einhver aukahlutur í samfélaginu. En velferð er ekki yfirbygging. Hún er grunnstoð. Í öðrum bæjarfélgöum þar sem Sjálfstæðismenn búast við sigri heyrist talað um að byrja á hagræðingu í stjórnsýslu og rekstri. Í Reykjavík er tónninn sá sami, minna bákn, lægri gjöld, meiri sparnaður og auðvitað fleiri bílastæði. En Reykjavík þarf ekki stjórnmál sem mæla lífsgæði í fjölda bílastæða. Reykjavík þarf stjórnmál sem spyrja hvort börn fái þjónustu, hvort fatlað fólk geti lifað sjálfstæðu lífi, hvort eldra fólk búi við öryggi og hvort starfsfólk velferðarkerfisins hafi svigrúm til að sinna vinnunni sinni. Það er munurinn á hagræðingastjórn og mannlegri borg. Auðvitað á að fara vel með almannafé. Það á að einfalda kerfi, bæta innkaup, nýta tækni og tryggja að hver króna skili árangri. Þar eiga ábyrgur rekstur og öflug velferð að fara saman. En skilvirkni má aldrei verða dulnefni yfir niðurskurð. Þegar sparnaður bitnar á viðkvæmustu hópunum er hann ekki ábyrgð. Hann er tilfærsla á kostnaði , frá borginni yfir á fjölskyldur, aðstandendur og einstaklinga sem hafa minnst svigrúm til að bera hann. Það er gamla hægri leiðin. Hún lítur vel út í Excel-skjali en illa út í lífi fólks. Því léleg velferð er dýr. Hún kostar í kulnun starfsfólks, lengri biðlista, brotnu trausti og börnum sem fá hjálp of seint. Hún er kostnaður í fólki sem þarf að berjast við kerfið í stað þess að fá stuðning frá því. Miðflokkurinn býður svo upp á enn fátæklegri útgáfu, hávaða, reiði og slagorð. ,,Á móti Borgarlínu,,. ,,Á móti mannréttindastefnu". ..Á móti breytingum". En hvað á að koma í staðinn? Þar verður fátt um svör. Reykjavík þarf ekki meiri neikvæðni. Hún þarf lausnir. Hún þarf frjálslynda og félagslega sýn þar sem fólk er frjálsara vegna þess að þjónustan virkar. Þar sem börn fá stuðning snemma. Þar sem fatlað fólk er ekki aukaatriði í stjórnmálum. Þar sem eldra fólk býr við öryggi. Þar sem húsnæði, samgöngur og velferð eru ekki kostnaðarliðir heldur fjárfesting í lífsgæðum. Þegar Sjálfstæðisflokkurinn talar um sparnað eigum við alltaf að spyrja: Sparnað hjá hverjum? Hjá barninu sem bíður eftir stuðningi? Hjá fatlaða einstaklingnum sem bíður eftir þjónustu? Hjá eldra fólkinu sem þarf heimaþjónustu? Hjá starfsfólkinu sem á að hlaupa hraðar? Hjá fjölskyldunni sem hefur þegar beðið of lengi? Það er ekki framtíðarsýn að telja bílastæði á meðan fólk bíður eftir grunnþjónustu. Sparnaður er ekki stefna. Hagræðing er ekki hugsjón. Og borg er ekki fyrirtæki sem á að hámarka afgang. Borg er samfélag. Og prófsteinninn á gott samfélag er ekki hvernig það þjónar þeim sem þurfa minnst, heldur hvernig það stendur með þeim sem þurfa mest. Höfundur er fötluð kona sem hefur starfað í stjórnsýslunni.
Varðskipið Þór: Frá samtakamætti til upphafs Landhelgisgæslu Íslands Íris Róbertsdóttir Skoðun
Skoðun Virðing fyrir menntun leikskólakennara er virðing fyrir börnum Ingibjörg Ósk Sigurðardóttir,Sara Margrét Ólafsdóttir skrifar
Skoðun Varðskipið Þór: Frá samtakamætti til upphafs Landhelgisgæslu Íslands Íris Róbertsdóttir skrifar
Skoðun Lýðræðisveislan í ágúst - Upplýsingar, fullveldi og framtíðarsýn fullvalda þjóðar Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Hanna Katrín Friðriksson og hvalveiðar — Frelsi eða forræðishyggja? Hjörvar Sigurðsson skrifar
Skoðun Stjórnsýsla Íslands er ekki „allt of lítil“, hún er „lítil og skilvirk“ Halldór Jörgen Olesen skrifar
Skoðun Íslensk stjórnvöld eiga að virða Árósasamninginn Árni Finnsson,Björg Eva Erlendsdóttir skrifar
Varðskipið Þór: Frá samtakamætti til upphafs Landhelgisgæslu Íslands Íris Róbertsdóttir Skoðun