Excel sér ekki barnið sem bíður Anna Kristín Jensdóttir skrifar 8. maí 2026 13:40 Það er auðvelt að lofa hagræðingu, en erfiðara að svara því hver missir þjónustuna. Sjálfstæðisflokkurinn mætir enn einu sinni til leiks með sömu gömlu setninguna, ,,Við ætlum að hagræða". Það hljómar saklaust. Jafnvel skynsamlega. Hver vill ekki fara vel með almannafé? En þegar betur er að gáð vantar alltaf það mikilvægasta, svarið við því hver á að borga reikninginn. Hvaða þjónusta verður skert? Hvaða barn bíður lengur eftir stuðningi? Hvaða fatlaði einstaklingur fær ekki þá þjónustu sem hann á rétt á? Hvaða fjölskylda verður skilin eftir? Sjálfstæðismenn tala um yfirbyggingu, rekstur og sparnað eins og velferðarþjónusta sé einhver aukahlutur í samfélaginu. En velferð er ekki yfirbygging. Hún er grunnstoð. Í öðrum bæjarfélgöum þar sem Sjálfstæðismenn búast við sigri heyrist talað um að byrja á hagræðingu í stjórnsýslu og rekstri. Í Reykjavík er tónninn sá sami, minna bákn, lægri gjöld, meiri sparnaður og auðvitað fleiri bílastæði. En Reykjavík þarf ekki stjórnmál sem mæla lífsgæði í fjölda bílastæða. Reykjavík þarf stjórnmál sem spyrja hvort börn fái þjónustu, hvort fatlað fólk geti lifað sjálfstæðu lífi, hvort eldra fólk búi við öryggi og hvort starfsfólk velferðarkerfisins hafi svigrúm til að sinna vinnunni sinni. Það er munurinn á hagræðingastjórn og mannlegri borg. Auðvitað á að fara vel með almannafé. Það á að einfalda kerfi, bæta innkaup, nýta tækni og tryggja að hver króna skili árangri. Þar eiga ábyrgur rekstur og öflug velferð að fara saman. En skilvirkni má aldrei verða dulnefni yfir niðurskurð. Þegar sparnaður bitnar á viðkvæmustu hópunum er hann ekki ábyrgð. Hann er tilfærsla á kostnaði , frá borginni yfir á fjölskyldur, aðstandendur og einstaklinga sem hafa minnst svigrúm til að bera hann. Það er gamla hægri leiðin. Hún lítur vel út í Excel-skjali en illa út í lífi fólks. Því léleg velferð er dýr. Hún kostar í kulnun starfsfólks, lengri biðlista, brotnu trausti og börnum sem fá hjálp of seint. Hún er kostnaður í fólki sem þarf að berjast við kerfið í stað þess að fá stuðning frá því. Miðflokkurinn býður svo upp á enn fátæklegri útgáfu, hávaða, reiði og slagorð. ,,Á móti Borgarlínu,,. ,,Á móti mannréttindastefnu". ..Á móti breytingum". En hvað á að koma í staðinn? Þar verður fátt um svör. Reykjavík þarf ekki meiri neikvæðni. Hún þarf lausnir. Hún þarf frjálslynda og félagslega sýn þar sem fólk er frjálsara vegna þess að þjónustan virkar. Þar sem börn fá stuðning snemma. Þar sem fatlað fólk er ekki aukaatriði í stjórnmálum. Þar sem eldra fólk býr við öryggi. Þar sem húsnæði, samgöngur og velferð eru ekki kostnaðarliðir heldur fjárfesting í lífsgæðum. Þegar Sjálfstæðisflokkurinn talar um sparnað eigum við alltaf að spyrja: Sparnað hjá hverjum? Hjá barninu sem bíður eftir stuðningi? Hjá fatlaða einstaklingnum sem bíður eftir þjónustu? Hjá eldra fólkinu sem þarf heimaþjónustu? Hjá starfsfólkinu sem á að hlaupa hraðar? Hjá fjölskyldunni sem hefur þegar beðið of lengi? Það er ekki framtíðarsýn að telja bílastæði á meðan fólk bíður eftir grunnþjónustu. Sparnaður er ekki stefna. Hagræðing er ekki hugsjón. Og borg er ekki fyrirtæki sem á að hámarka afgang. Borg er samfélag. Og prófsteinninn á gott samfélag er ekki hvernig það þjónar þeim sem þurfa minnst, heldur hvernig það stendur með þeim sem þurfa mest. Höfundur er fötluð kona sem hefur starfað í stjórnsýslunni. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Sjáðu þig, því lífið liggur við Hlíf Steingrímsdóttir Skoðun Erum við tilbúin fyrir hálfs metra hækkun sjávar? Eyþór Eðvarðsson Skoðun Taktík Jens Garðar Helgason Skoðun „Er hún ekki bara á túr?” Karen Ösp Friðriks,Eydís Sara Óskarsdóttir,Ísabella Ögn Þorsteinsdóttir,Valgerður Þ. Snæbjarnardóttir,Emma Rivard Henriot Skoðun Ævilöng túlkaþjónusta á kostnað útsvarsgreiðenda Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir Skoðun Miklum afla landað utan kvóta Sigurjón Þórðarson Skoðun „Það er enn verið að drepa börn“ Hjálmtýr Heiðdal Skoðun September án niðurstöðu Halla Gunnarsdóttir,Óskar Hafnfjörð Gunnarsson,Gunnar Sigurðsson,Eiður Stefánsson,Andri Reyr Haraldsson,Jakob Tryggvason Skoðun Þvílíkar villigötur Ketill Guðmundsson Skoðun Einmanaleikinn tekur sér ekki helgarfrí Jóhanna Erla Guðjónsdóttir,Valdimar Víðisson Skoðun Skoðun Skoðun Það þarf heilt þorp Björg Magnúsdóttir,Sandra Hlín Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Getur Gufunesið talist skapandi hverfi ef Listhúsið lokar? Narfi Þorsteinsson skrifar Skoðun Huldufólkið Rannveig Haraldsdóttir skrifar Skoðun September án niðurstöðu Halla Gunnarsdóttir,Óskar Hafnfjörð Gunnarsson,Gunnar Sigurðsson,Eiður Stefánsson,Andri Reyr Haraldsson,Jakob Tryggvason skrifar Skoðun Sjáðu þig, því lífið liggur við Hlíf Steingrímsdóttir skrifar Skoðun Taktík Jens Garðar Helgason skrifar Skoðun Hvar værum við stödd ef rafbílavæðingin hefði ekki átt sér stað? Kristín Björk Bjarnadóttir skrifar Skoðun Heilarotnun og hugræktarstöðvar á tímum gervigreindar Þórhallur Magnússon skrifar Skoðun Pitsuostur, alþjóðaviðskipti og almannahagur Ólafur Stephensen skrifar Skoðun „Það er enn verið að drepa börn“ Hjálmtýr Heiðdal skrifar Skoðun Miklum afla landað utan kvóta Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Dánaraðstoð: sjálfræði, mannréttindi og mörk samfélagsins Steinar Harðarson skrifar Skoðun Erum við tilbúin fyrir hálfs metra hækkun sjávar? Eyþór Eðvarðsson skrifar Skoðun Við erum öll orðin verkkaupar Anna Kristín Hálfdánardóttir skrifar Skoðun „Er hún ekki bara á túr?” Karen Ösp Friðriks,Eydís Sara Óskarsdóttir,Ísabella Ögn Þorsteinsdóttir,Valgerður Þ. Snæbjarnardóttir,Emma Rivard Henriot skrifar Skoðun Ævilöng túlkaþjónusta á kostnað útsvarsgreiðenda Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir skrifar Skoðun Einmanaleikinn tekur sér ekki helgarfrí Jóhanna Erla Guðjónsdóttir,Valdimar Víðisson skrifar Skoðun Beislið sem hnýtir sig sjálft Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Nýtt tímabil í skipulagsmálum Reykjavíkur Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Kynheilbrigði ungmenna með öðruvísi taugaþroska María Jónsdóttir skrifar Skoðun Þvílíkar villigötur Ketill Guðmundsson skrifar Skoðun Bókasöfnin okkar Hrönn Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Skildi hugmynd Trumps vera “sleggjan” sem allir eru að leita af. Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Opið bréf til Húnboga Þórs Árnasonar Margrét Rut Eddudóttir skrifar Skoðun Hvar eru þingmenn NV-kjördæmis? Sigurður Páll Jónsson skrifar Skoðun Noregur styrkir EES – Ísland verður að fylgja Rögnvaldur Guðmundsson skrifar Skoðun Landsleikar RÚV! Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Við erum ekki jafn ömurleg og við höldum Þorsteinn Tjörvi Sigurðsson skrifar Skoðun Bjórinn sem slapp við suðurferðina Elís Pétur Elísson skrifar Skoðun Í hvaða vitleysu erum við stödd? Ragnheiður Stephensen skrifar Sjá meira
Það er auðvelt að lofa hagræðingu, en erfiðara að svara því hver missir þjónustuna. Sjálfstæðisflokkurinn mætir enn einu sinni til leiks með sömu gömlu setninguna, ,,Við ætlum að hagræða". Það hljómar saklaust. Jafnvel skynsamlega. Hver vill ekki fara vel með almannafé? En þegar betur er að gáð vantar alltaf það mikilvægasta, svarið við því hver á að borga reikninginn. Hvaða þjónusta verður skert? Hvaða barn bíður lengur eftir stuðningi? Hvaða fatlaði einstaklingur fær ekki þá þjónustu sem hann á rétt á? Hvaða fjölskylda verður skilin eftir? Sjálfstæðismenn tala um yfirbyggingu, rekstur og sparnað eins og velferðarþjónusta sé einhver aukahlutur í samfélaginu. En velferð er ekki yfirbygging. Hún er grunnstoð. Í öðrum bæjarfélgöum þar sem Sjálfstæðismenn búast við sigri heyrist talað um að byrja á hagræðingu í stjórnsýslu og rekstri. Í Reykjavík er tónninn sá sami, minna bákn, lægri gjöld, meiri sparnaður og auðvitað fleiri bílastæði. En Reykjavík þarf ekki stjórnmál sem mæla lífsgæði í fjölda bílastæða. Reykjavík þarf stjórnmál sem spyrja hvort börn fái þjónustu, hvort fatlað fólk geti lifað sjálfstæðu lífi, hvort eldra fólk búi við öryggi og hvort starfsfólk velferðarkerfisins hafi svigrúm til að sinna vinnunni sinni. Það er munurinn á hagræðingastjórn og mannlegri borg. Auðvitað á að fara vel með almannafé. Það á að einfalda kerfi, bæta innkaup, nýta tækni og tryggja að hver króna skili árangri. Þar eiga ábyrgur rekstur og öflug velferð að fara saman. En skilvirkni má aldrei verða dulnefni yfir niðurskurð. Þegar sparnaður bitnar á viðkvæmustu hópunum er hann ekki ábyrgð. Hann er tilfærsla á kostnaði , frá borginni yfir á fjölskyldur, aðstandendur og einstaklinga sem hafa minnst svigrúm til að bera hann. Það er gamla hægri leiðin. Hún lítur vel út í Excel-skjali en illa út í lífi fólks. Því léleg velferð er dýr. Hún kostar í kulnun starfsfólks, lengri biðlista, brotnu trausti og börnum sem fá hjálp of seint. Hún er kostnaður í fólki sem þarf að berjast við kerfið í stað þess að fá stuðning frá því. Miðflokkurinn býður svo upp á enn fátæklegri útgáfu, hávaða, reiði og slagorð. ,,Á móti Borgarlínu,,. ,,Á móti mannréttindastefnu". ..Á móti breytingum". En hvað á að koma í staðinn? Þar verður fátt um svör. Reykjavík þarf ekki meiri neikvæðni. Hún þarf lausnir. Hún þarf frjálslynda og félagslega sýn þar sem fólk er frjálsara vegna þess að þjónustan virkar. Þar sem börn fá stuðning snemma. Þar sem fatlað fólk er ekki aukaatriði í stjórnmálum. Þar sem eldra fólk býr við öryggi. Þar sem húsnæði, samgöngur og velferð eru ekki kostnaðarliðir heldur fjárfesting í lífsgæðum. Þegar Sjálfstæðisflokkurinn talar um sparnað eigum við alltaf að spyrja: Sparnað hjá hverjum? Hjá barninu sem bíður eftir stuðningi? Hjá fatlaða einstaklingnum sem bíður eftir þjónustu? Hjá eldra fólkinu sem þarf heimaþjónustu? Hjá starfsfólkinu sem á að hlaupa hraðar? Hjá fjölskyldunni sem hefur þegar beðið of lengi? Það er ekki framtíðarsýn að telja bílastæði á meðan fólk bíður eftir grunnþjónustu. Sparnaður er ekki stefna. Hagræðing er ekki hugsjón. Og borg er ekki fyrirtæki sem á að hámarka afgang. Borg er samfélag. Og prófsteinninn á gott samfélag er ekki hvernig það þjónar þeim sem þurfa minnst, heldur hvernig það stendur með þeim sem þurfa mest. Höfundur er fötluð kona sem hefur starfað í stjórnsýslunni.
„Er hún ekki bara á túr?” Karen Ösp Friðriks,Eydís Sara Óskarsdóttir,Ísabella Ögn Þorsteinsdóttir,Valgerður Þ. Snæbjarnardóttir,Emma Rivard Henriot Skoðun
September án niðurstöðu Halla Gunnarsdóttir,Óskar Hafnfjörð Gunnarsson,Gunnar Sigurðsson,Eiður Stefánsson,Andri Reyr Haraldsson,Jakob Tryggvason Skoðun
Skoðun September án niðurstöðu Halla Gunnarsdóttir,Óskar Hafnfjörð Gunnarsson,Gunnar Sigurðsson,Eiður Stefánsson,Andri Reyr Haraldsson,Jakob Tryggvason skrifar
Skoðun Hvar værum við stödd ef rafbílavæðingin hefði ekki átt sér stað? Kristín Björk Bjarnadóttir skrifar
Skoðun „Er hún ekki bara á túr?” Karen Ösp Friðriks,Eydís Sara Óskarsdóttir,Ísabella Ögn Þorsteinsdóttir,Valgerður Þ. Snæbjarnardóttir,Emma Rivard Henriot skrifar
Skoðun Ævilöng túlkaþjónusta á kostnað útsvarsgreiðenda Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir skrifar
Skoðun Einmanaleikinn tekur sér ekki helgarfrí Jóhanna Erla Guðjónsdóttir,Valdimar Víðisson skrifar
„Er hún ekki bara á túr?” Karen Ösp Friðriks,Eydís Sara Óskarsdóttir,Ísabella Ögn Þorsteinsdóttir,Valgerður Þ. Snæbjarnardóttir,Emma Rivard Henriot Skoðun
September án niðurstöðu Halla Gunnarsdóttir,Óskar Hafnfjörð Gunnarsson,Gunnar Sigurðsson,Eiður Stefánsson,Andri Reyr Haraldsson,Jakob Tryggvason Skoðun