ESB umræðan: hver hagnast á því að gefa leikinn áður en hann byrjar? Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar 21. apríl 2026 11:45 Við getum þakkað fyrir að hafa losað okkur við þá stjórn sem hér ríkti áður. Sú stjórn var þekkt fyrir eitt: að gera ekki neitt — að viðhalda óbreyttu ástandi. Og því halda þau áfram, nú í stjórnarandstöðu, þar sem þau berjast hart með „ekki rökum“ sem segja akkúrat ekki neitt gegn því að þjóðin fái að kjósa um hvort hefja eigi aðildarviðræður við ESB — eða réttara sagt, halda þeim áfram. Þau vilja með öðrum orðum gefa leikinn áður en hann hefst. Ekki sjá hvað hægt er að semja um — bara gefast upp með bölsýni og hugafar taparans. En í raun vitum við hvað að baki liggur. Alveg eins og í síðustu kosningum, þegar þjóðin náði þeim árangri að koma frá völdum stjórn sem einkenndist af sérhagsmunum og frændhygli, þá þurfum við að átta okkur á því hvað liggur að baki mótstöðunni sem háð er með hræðsluáróðri og upplýsingaóreiðu. Hvaða annar tilgangur gæti legið þar að baki, ef ekki er vitað hver niðurstaðan verður? Að baki liggur einfaldlega hörð barátta sérhagsmuna sem vilja halda sínu. Þeir vilja viðhalda hér okurvöxtum, okurverði á húsnæði og leigu, okri á matvöru, flutningum, tryggingum og bankakerfi sem sígur til sín eina af hverjum tíu krónum sem um hagkerfið fara. Þannig að spyrjum okkur: hver hagnast? Eða eins og máltækið segir: cui bono? Þar verður afstaðan skýrð og hægt er að horfa framhjá öllu bullinu sem leigupennar og fólk með eigin hagsmuni heldur að okkur alla daga. Við getum meira að segja litið framhjá því að þetta er einfaldlega spurning um lýðræðislegan rétt til að kjósa. Lítum bara á hver hagnast á óbreyttu ástandi — þá verður svarið ljóst. Svo er annar áhugaverður vinkill í þessari umræðu: andstaða þeirra sem lengst til vinstri standa í pólitík. Það er erfitt að átta sig á því af hverju það fólk vill ekki leyfa þjóðinni að kjósa. Hagur þeirra liggur ekki í óbreyttu ástandi — og hvað þá í því að gefast upp fyrirfram og vilja ekki sjá hvað samningur gæti falið í sér. Því hlýtur að liggja að baki einhvers konar ótti — líklegast við kapítalíska hagsmuni innan Evrópusambandsins. En eru okkar eigin kapítalistar betri? Þeir fá að starfa hér við óeðlilega hátt vaxtastig og í umhverfi þar sem fákeppni ríkir á flestum sviðum — aðstæður sem gagnast illa þeim sem vinstri stjórnmál segjast standa með. Þannig að kannski ræður ótti för — ekki gerviótti í þágu sérhagsmuna, heldur hugmyndafræðilegur ótti við það stjórnkerfi sem ESB er. Við eigum ekki að gefast upp áður en leikurinn hefst. Höfundur er stofnandi AIDr. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Halldór 15.08.2026 Halldór Norðmenn eru farnir að horfa á okkur Baldur Johnsen Skoðun Þegar fyrrverandi forseti stjórnlagadómstóls stærsta hagkerfis Evrópu varar við því að ríkið sé komið að vendipunkti er ástæða til að hlusta Erna Bjarnadóttir Skoðun „Voðalega er hún Anna orðin erfið“ Helena Jónsdóttir Skoðun Um skuldir – og þakkarskuldir Jón Baldvin Hannibalsson Skoðun Hver á hugmyndina um tvöfalda þjóðaratkvæðagreiðslu? Halldóra Lillý Jóhannsdóttir Skoðun Meira en bara reglur og byrðar Jóna Þórey Pétursdóttir Skoðun Erum við að fóðra glæpaheiminn og bótakerfin? Davíð Bergmann Skoðun Dánaraðstoð án laga, en ekki án veruleika Ingrid Kuhlman Skoðun Engar varnir gegn dýrasjúkdómum – Óafturkræft slys Halldór Runólfsson Skoðun Skoðun Skoðun Loddaralist í aðdraganda 29. ágúst Daði Freyr Ólafsson skrifar Skoðun Norðmenn eru farnir að horfa á okkur Baldur Johnsen skrifar Skoðun Dánaraðstoð án laga, en ekki án veruleika Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Meira en bara reglur og byrðar Jóna Þórey Pétursdóttir skrifar Skoðun Þegar fyrrverandi forseti stjórnlagadómstóls stærsta hagkerfis Evrópu varar við því að ríkið sé komið að vendipunkti er ástæða til að hlusta Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Eftir almyrkvann – þakklæti og stolt Gerður B. Sveinsdóttir skrifar Skoðun Erum við að fóðra glæpaheiminn og bótakerfin? Davíð Bergmann skrifar Skoðun „Voðalega er hún Anna orðin erfið“ Helena Jónsdóttir skrifar Skoðun Um skuldir – og þakkarskuldir Jón Baldvin Hannibalsson skrifar Skoðun Hver á hugmyndina um tvöfalda þjóðaratkvæðagreiðslu? Halldóra Lillý Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Hugsum og spyrjum saman – Hvað þjónar Íslandi best til framtíðar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Árangur íslenskra stjórnmálamanna Steinn Kári Ragnarsson skrifar Skoðun Já, vegna allra Ragnar Thorarensen skrifar Skoðun Brandari dagsins Einar Helgason skrifar Skoðun Það sem aldrei hefur gerst getur hæglega gerst aftur! Ingólfur Sverrisson skrifar Skoðun Hver er raunveruleg hætta fyrir íslenskar veiðiheimildir við ESB-aðild? Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Af hverju sjómenn mættu mögulega segja „já“ Kjartan Jónsson skrifar Skoðun Vélin verður sífellt klárari. En ekkert greindari. Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Ég ætlaði bara að reyna skilja hvað ég væri að kjósa um Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Um fullveldi og framsal þess Axel Kristinsson skrifar Skoðun Ævilangt ástarsamband við bláber Björg Árnadóttir skrifar Skoðun Engar varnir gegn dýrasjúkdómum – Óafturkræft slys Halldór Runólfsson skrifar Skoðun Við eigum að þora að sjá hvað aðildarsamningur gæti falið í sér Halldóra Sigríður Sveinsdóttir skrifar Skoðun Veljum að vita meira Þorbjörg S. Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun Tækifæri sem kemur ekki aftur Árni Gunnarsson skrifar Skoðun Hættum að giska: Fáum svörin á borðið Stefán Pettersson skrifar Skoðun Það sem AGS tilgreindi en Dagur dregur ekki fram Sveinn Óskar Sigurðsson skrifar Skoðun Seðlabankinn uppfærði matið: Það nýja hentar ekki sögunni sem stjórnvöld vilja segja Jón Helgi Egilsson skrifar Skoðun Universities should not punish students for bureaucratic incompetence Colin Fisher skrifar Skoðun Samningsmarkmið Haukur Eggertsson skrifar Sjá meira
Við getum þakkað fyrir að hafa losað okkur við þá stjórn sem hér ríkti áður. Sú stjórn var þekkt fyrir eitt: að gera ekki neitt — að viðhalda óbreyttu ástandi. Og því halda þau áfram, nú í stjórnarandstöðu, þar sem þau berjast hart með „ekki rökum“ sem segja akkúrat ekki neitt gegn því að þjóðin fái að kjósa um hvort hefja eigi aðildarviðræður við ESB — eða réttara sagt, halda þeim áfram. Þau vilja með öðrum orðum gefa leikinn áður en hann hefst. Ekki sjá hvað hægt er að semja um — bara gefast upp með bölsýni og hugafar taparans. En í raun vitum við hvað að baki liggur. Alveg eins og í síðustu kosningum, þegar þjóðin náði þeim árangri að koma frá völdum stjórn sem einkenndist af sérhagsmunum og frændhygli, þá þurfum við að átta okkur á því hvað liggur að baki mótstöðunni sem háð er með hræðsluáróðri og upplýsingaóreiðu. Hvaða annar tilgangur gæti legið þar að baki, ef ekki er vitað hver niðurstaðan verður? Að baki liggur einfaldlega hörð barátta sérhagsmuna sem vilja halda sínu. Þeir vilja viðhalda hér okurvöxtum, okurverði á húsnæði og leigu, okri á matvöru, flutningum, tryggingum og bankakerfi sem sígur til sín eina af hverjum tíu krónum sem um hagkerfið fara. Þannig að spyrjum okkur: hver hagnast? Eða eins og máltækið segir: cui bono? Þar verður afstaðan skýrð og hægt er að horfa framhjá öllu bullinu sem leigupennar og fólk með eigin hagsmuni heldur að okkur alla daga. Við getum meira að segja litið framhjá því að þetta er einfaldlega spurning um lýðræðislegan rétt til að kjósa. Lítum bara á hver hagnast á óbreyttu ástandi — þá verður svarið ljóst. Svo er annar áhugaverður vinkill í þessari umræðu: andstaða þeirra sem lengst til vinstri standa í pólitík. Það er erfitt að átta sig á því af hverju það fólk vill ekki leyfa þjóðinni að kjósa. Hagur þeirra liggur ekki í óbreyttu ástandi — og hvað þá í því að gefast upp fyrirfram og vilja ekki sjá hvað samningur gæti falið í sér. Því hlýtur að liggja að baki einhvers konar ótti — líklegast við kapítalíska hagsmuni innan Evrópusambandsins. En eru okkar eigin kapítalistar betri? Þeir fá að starfa hér við óeðlilega hátt vaxtastig og í umhverfi þar sem fákeppni ríkir á flestum sviðum — aðstæður sem gagnast illa þeim sem vinstri stjórnmál segjast standa með. Þannig að kannski ræður ótti för — ekki gerviótti í þágu sérhagsmuna, heldur hugmyndafræðilegur ótti við það stjórnkerfi sem ESB er. Við eigum ekki að gefast upp áður en leikurinn hefst. Höfundur er stofnandi AIDr.
Þegar fyrrverandi forseti stjórnlagadómstóls stærsta hagkerfis Evrópu varar við því að ríkið sé komið að vendipunkti er ástæða til að hlusta Erna Bjarnadóttir Skoðun
Skoðun Þegar fyrrverandi forseti stjórnlagadómstóls stærsta hagkerfis Evrópu varar við því að ríkið sé komið að vendipunkti er ástæða til að hlusta Erna Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Hver á hugmyndina um tvöfalda þjóðaratkvæðagreiðslu? Halldóra Lillý Jóhannsdóttir skrifar
Skoðun Hugsum og spyrjum saman – Hvað þjónar Íslandi best til framtíðar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Skoðun Hver er raunveruleg hætta fyrir íslenskar veiðiheimildir við ESB-aðild? Þórir Garðarsson skrifar
Skoðun Við eigum að þora að sjá hvað aðildarsamningur gæti falið í sér Halldóra Sigríður Sveinsdóttir skrifar
Skoðun Seðlabankinn uppfærði matið: Það nýja hentar ekki sögunni sem stjórnvöld vilja segja Jón Helgi Egilsson skrifar
Þegar fyrrverandi forseti stjórnlagadómstóls stærsta hagkerfis Evrópu varar við því að ríkið sé komið að vendipunkti er ástæða til að hlusta Erna Bjarnadóttir Skoðun