Á­byrgt fólk segir satt og rétt frá

Heilmikil ábyrgð fylgir því að vera kjörinn fulltrúi í bæjarstjórn og því er mikilvægt að fólk sem velst til þeirra starfa vandi til verka, komi fram af virðingu og segi satt og rétt frá. Sjálfstæðisflokkur hefur verið við völd í Sveitarfélaginu Ölfusi síðustu tvö kjörtímabil eða frá sveitarstjórnarkosningum árið 2018. Ekki er hægt að segja að sá hópur sem með völdin hefur farið síðustu ár hafi alltaf vandað sig í samskiptum eða komið fram af fullri virðingu við fólk sem lagt hefur sig fram við að vinna samfélaginu gagn.

Ósannar fullyrðingar

Í grein í jólablaði Sjálfstæðisfélagsins Ægis árið 2024, en í ritstjórn sat m.a. oddviti framboðslista Sjálfstæðisflokksins í Ölfusi, var ástandinu í sveitarfélaginu árið 2018 lýst með verulega döprum hætti. Sennilegt er að þessi skrif árið 2024 hafi átt að ná til nýrra íbúa í sveitarfélaginu sem ekki þekktu til sögu áranna þar á undan. Í þessum skrifum voru settar fram fullyrðingar sem eru ósannar og dregin upp bjöguð mynd af sveitarfélaginu með mjög ósanngjörnum hætti. Fram kom að staðan árið 2018 hafi verið þung, fasteignamarkaður hafi verið botnfrosinn og Íbúðalánasjóður hafi átt um 9% af öllu íbúðarhúsnæði í Þorlákshöfn. Jafnframt var því haldið fram að íbúum hafi fækkað, störfum hafi fækkað og að trúin á framtíðina hafi verið veik. Farið var með sömu rullu síðar á opnum íbúafundi um fyrirhugaðan miðbæ í Þorlákshöfn með tilheyrandi glærusýningu.

Hver var staðan í raun árið 2018?

Því fer fjarri að staðan hafi verið með þessum hætti árið 2018. Á árunum eftir efnahagshrunið þyngdist róður sveitarfélagsins verulega og samfélagið gekk í gegnum erfiða tíma. Fulltrúar í bæjarstjórn kjörtímabilin 2010-2018 unnu með markvissum hætti að því að snúa vörn í sókn og tók ég þátt í þeirri vinnu sem bæjarstjóri á árunum 2013-2018. Það þurfti margt að ganga upp, sérstaklega til að koma Þorlákshöfn á kortið.

Sveitarfélagið ýtti árið 2016 úr vör mjög vel heppnaðri kynningarherferð á sveitarfélaginu með slagorðinu „Hamingjan er hér“, eftir að hafa fengið góðfúslegt leyfi Jónasar Sig til að nota lagið hans vinsæla með sama heiti í herferðinni. Fyrir nýja íbúa sem mögulega ekki vita þá er Jónas Sigurðsson uppalinn í Þorlákshöfn frá fæðingu fram að fullorðinsárum og taugar hans til bæjarins eru sterkar.

Þessi herferð var vandlega undirbúin í langan tíma en forsenda fyrir því að hægt var að fara með hana í loftið var sú að tryggt væri að fiskþurrkunarverksmiðju Lýsis við Unubakka í Þorlákshöfn yrði lokað enda lyktaráhrif frá verksmiðjunni í bænum mikil. Við vildum finna lausn sem héldi fyrirtækinu í sveitarfélaginu og þar með þeim fjölda starfa sem því fylgdi. Með útsjónarsemi og lausnamiðuðum samtölum og samningum var ákveðið að Lýsi myndi byggja upp nýja verksmiðju við Víkursand á nýju iðnaðarsvæði vestan við bæinn. Eftir þessu var búið að kalla í mjög mörg ár, enda lyktarmengunin þannig að erfitt var að þurrka þvott úti á snúru suma daga og umtalað var að fólk sem kom til að skoða fasteignir í Þorlákshöfn hætti við áform um kaup eftir að hafa fundið lyktina í bænum. Þetta samstarf við Lýsi var alls ekki sjálfgefið en var mikið framfaraskref og lykilforsenda fyrir allri þeirri uppbyggingu sem orðið hefur síðan í Þorlákshöfn.

„Hamingjan er hér“ herferðin árið 2016 kom Sveitarfélaginu Ölfusi sannarlega á kortið eftir áralanga stöðnun og trúin á bjarta framtíð Ölfuss var virkilega sterk ólíkt því sem haldið var fram í áðurnefndri grein.

Fasteignir í eigu Íbúðalánasjóðs

Í greininni er því haldið fram að Íbúðalánasjóður hefði átt um 9% af öllu íbúðarhúsnæði í Þorlákshöfn þegar þau tóku við stjórnartaumum í Ölfusi árið 2018. Þetta er annaðhvort vísvitandi sett fram með ósönnum hætti eða algjört þekkingarleysi á stöðu mála. Það var alveg ljóst að í nokkur ár eftir efnahagshrunið var íbúðamarkaður í Þorlákshöfn ekki á góðum stað og Íbúðalánasjóður leysti til sín fjölda fasteigna allt fram til ársins 2015. Á því ári fór sveitarfélagið í samstarf við Íbúðalánasjóð þar sem meginmarkmiðið var að leysa fasteignir úr þeim álögum sem þær höfðu verið settar í og að bæta ásýnd Þorlákshafnar. Það samstarf var heldur ekki sjálfsagt en samvinnan var farsæl og góður árangur náðist.

Samkvæmt upplýsingum frá Húsnæðis- og mannvirkjastofnun átti Íbúðalánasjóður eignir í Þorlákshöfn sem flokkast sem íbúðarhúsnæði samkvæmt eftirfarandi:

Í lok árs 2013 átti sjóðurinn 47 eignir, 48 árið 2014, 40 árið 2015, 22 árið 2016, 9 árið 2017 og 7 árið 2018. Nærri lætur að fjöldi íbúða í eigu Íbúðalánasjóðs hafi verið um 9% á árunum 2013 til 2015 þegar það hlutfall var hæst en um 1% þegar Sjálfstæðisflokkurinn tók við árið 2018 og er þar mikill munur á.

Það er því alveg ljóst að bæjarfulltrúar Sjálfstæðisflokks áttu engan þátt í því að fækka íbúðum í eigu Íbúðalánasjóðs í Þorlákshöfn eins og gefið er í skyn á prenti í fyrrnefndri grein.

Íbúafjöldaþróun fram til ársins 2018

Hægt er að segja að mannfjöldi í Þorlákshöfn á þessum árum hafi sveiflast í öfugu hlutfalli við fjölda íbúða í eigu Íbúðalánasjóðs. Enn og aftur var íbúafjöldaþróun fjarri því sem haldið er fram í greininni. Samkvæmt opinberum tölum Hagstofunnar fækkaði íbúum í Þorlákshöfn eftir efnahagshrunið en frá byrjun árs 2015 tók íbúum að fjölga og íbúafjöldi í byrjun árs 2018 var orðinn meiri en hann var mestur áður. Íbúafjöldinn í Þorlákshöfn í byrjun árs 2015 var 1.443, árið 2016 var hann 1.468, árið 2017 var hann 1.548 og í byrjun árs 2018 var hann orðinn 1.632 íbúar.

Þetta þýðir einfaldlega að íbúum var að fjölga verulega andstætt því sem haldið er fram í áðurnefndri grein. Þær staðreyndir sem hérna eru settar fram styðja heldur ekki þá fullyrðingu að fasteignamarkaður í Þorlákshöfn hafi verið botnfrosinn árið 2018 heldur öðru nær.

Það sem þau sögðu ekki frá

Mér finnst ótrúlega skrýtið að fulltrúar Sjálfstæðisflokks skuli hafa valið að fara þá leið að kasta rýrð á vinnu þess fólks sem á undan þeim starfaði í bæjarstjórn. Ekki eingöngu settu þau fram rangar fullyrðingar heldur máluðu þau upp svarta mynd af samfélaginu og skautuðu algjörlega fram hjá öllu því góða og uppbyggilega sem gert hafði verið á árunum á undan.

Einhæft atvinnulíf er áhætta en eðlilega hafði Þorlákshöfn þróast sem sjávarútvegssamfélag og mestur fjöldi starfa var í útgerð og vinnslu. Það var því mikilvægt að skapa aðstöðu í sveitarfélaginu fyrir fjölbreyttara atvinnulíf og að því var unnið skipulega á árunum sem ég starfaði hjá sveitarfélaginu fram til ársins 2018. Ekki ætla ég að gera lítið úr því að erfiðleikar Frostfisks voru krefjandi fyrir samfélagið og fjöldi starfa hvarf á árunum 2016 og 2017. Opinberar tölur Hagstofu sýna hins vegar óverulega fækkun starfandi í sveitarfélaginu á árinu 2016 og þeim tók að fjölga verulega strax árið 2017 og fram til ársins 2018.

Ég get ekki ímyndað mér að nokkur íbúi í Þorlákshöfn efist um það að forsendan fyrir framþróun samfélagsins hafi verið sú að fiskþurrkun miðsvæðis í bænum flyttist á annan stað. Stækkun hafnarinnar á árunum 2015 til 2017 var svo algjör lykill í að taka næsta skref í þróun okkar samfélags. Tilkoma Smyril Line og upphaf vöruflutninga á þeirra vegum vorið 2017, eftir um tveggja ára viðræðuferil, er upphaf þeirrar umbyltingar sem orðið hefur á Þorlákshöfn á síðustu árum. Uppbygging seiðaeldisstöðvar Laxa, sem nú er Kaldvík og tilkoma Landeldis, sem nú er First Water er ávöxtur stefnu þáverandi bæjarstjórnar að nýta auðlindir sveitarfélagsins fyrst og fremst til uppbyggingar hreinnar og umhverfisvænnar matvælaframleiðslu. Framtíðin var án nokkurs efa björt um mitt ár 2018, fjárhagsstaða sveitarfélagsins var sterk og samfélagið stóð frammi fyrir fjölbreyttum tækifærum til framþróunar.

Allt þetta og margt fleira átti sér stað áður en Sjálfstæðisflokkurinn komst til valda árið 2018.

Það hefur verið verulega ánægjulegt að sjá uppskeruna undanfarin ár sem er sannarlega afrakstur samvinnu meiri- og minnihluta þeirrar samheldnu bæjarstjórnar sem ég starfaði með á árunum 2013-2018. Fólkið sem að þessari miklu vinnu stóð á hrós skilið.

Fólk sem fer áfram af ábyrgð er fólk sem segir satt og rétt frá.

Höfundur er oddviti S-lista Samfylkingarinnar og félaga í Ölfusi.