Lög að leysa leikskólavandann? Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir skrifar 19. mars 2026 09:03 Í Silfrinu síðastliðinn þriðjudag nefndi Pétur oddviti Samfylkingarinnar að lögbinding leikskólastigsins væri möguleg lausn á leikskólavandanum í borginni. Ekki ný og ekki svo galin pæling enda leikskólastigið lögverndað víða í þeim löndum sem við berum okkur saman við. Málið er að vandinn er ekki skortur á lögum. Vandinn er skortur á fólki. Við þurfum ekki að velta þessu lengi fyrir okkur. Nú þegar er í lögum kveðið á um að tveir þriðju starfsfólks í leikskólum skuli vera fagmenntaðir kennarar. Raunin? Aðeins um fjórðungur starfsfólks uppfyllir þá kröfu. Lögin eru til staðar, en þau eru ekki að virka. Það er því fráleitt að halda að fleiri lagagreinar muni skyndilega leysa mönnunarvanda sem hefur byggst upp árum saman. Lög skapa ekki starfsfólk. Þau búa ekki til betri starfskjör, lækka álag eða gera starfið eftirsóknarverðara. Ef eitthvað er, þá getur lögbinding án raunverulegra aðgerða gert stöðuna verri. Hún hækkar væntingar, eykur þrýsting á kerfi sem þegar ræður illa við verkefnið og skilur eftir starfsfólk í enn erfiðari stöðu. Raunveruleg lausn er fjölþættari. Hún felst í því að bæta kjör, laga starfsumhverfi og gera leikskólastarfið að raunhæfum valkosti fyrir menntað fólk og fólk sem brennur fyrir því að starfa með börnum. Borgin þarf að beina fjármagninu meira í skólana sjálfa og minna í yfirbygginguna. Hlusta þarf á ákall þess fólks sem starfar á gólfinu. Án þeirra eru engir skólar og engin þjónusta. Heldur aðeins áframhaldandi umræða um vanda leikskólanna kosningar eftir kosningar. Lögbinding leikskólastigsins er ekki lausn. Hún er í besta falli yfirborðkennd aðgerð og í versta falli leið til að lögfesta vandann í stað þess að leysa hann. Höfundur er foreldrafræðingur og uppeldisráðgjafi og frambjóðandi fyrir Miðflokkinn í Reykjavík. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Hvernig förum við með valdið? Halla Hrund Logadótti Skoðun Við getum ekki sagt körlum að tala og svo ekki hlustað Grétar Björnsson Skoðun 11 ógnir sem Ísland þarf að búa sig undir Ingólfur Shahin Skoðun Lindsay Clancy: Konur eru „hysterískar” þegar það hentar þeim Íris Erlingsdóttir Skoðun Hvenær er faglegt að spyrja fagfólk? Kristín Ólafsdóttir Skoðun Próf eiga að vera áttaviti, ekki áfangastaður Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir Skoðun Ef fréttir eru nauðsynjavara, hver á að borga? Gunnar Salvarsson Skoðun Gervi hvað? Eggert Gunnarsson Skoðun Erum við að grafa undan lýðræðinu? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun Reynsla, fagmennska og framtíð SÁÁ Jón Páll Hallgrímsson Skoðun Skoðun Skoðun Erum við að grafa undan lýðræðinu? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Berð þú ábyrgð á stafrænni útilokun fólks með fötlun? Rósa María Hjörvar skrifar Skoðun Hvernig förum við með valdið? Halla Hrund Logadótti skrifar Skoðun Gervi hvað? Eggert Gunnarsson skrifar Skoðun 11 ógnir sem Ísland þarf að búa sig undir Ingólfur Shahin skrifar Skoðun Hvenær er faglegt að spyrja fagfólk? Kristín Ólafsdóttir skrifar Skoðun Ef fréttir eru nauðsynjavara, hver á að borga? Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Reynsla, fagmennska og framtíð SÁÁ Jón Páll Hallgrímsson skrifar Skoðun Próf eiga að vera áttaviti, ekki áfangastaður Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Við getum ekki sagt körlum að tala og svo ekki hlustað Grétar Björnsson skrifar Skoðun Blómleg ferðaþjónusta skilar sér heim til íslenskra samfélaga Sigfinnur Björnsson skrifar Skoðun Höfum við tíma fyrir börnin okkar? jóhann Rúnar Pálsson skrifar Skoðun Lindsay Clancy: Konur eru „hysterískar” þegar það hentar þeim Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Óþægilegar niðurstöður gera könnun ekki ómarktæka Ingrid Kuhlman,Svanur Sigurbjörnsson skrifar Skoðun Bilið sem skilningurinn fyllir ekki Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Marta Kos verður að virða niðurstöðuna Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Þegar góður ásetningur skilur börn eftir Guðjóna Eygló Friðriksdóttir skrifar Skoðun Gagnaver, Verne og Ísrael Halldór Reynisson skrifar Skoðun Sterkari innviðir fyrir STEM menntun Huld Hafliðadóttir skrifar Skoðun Ísland sagði nei – en sagði það nei við Evrópu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun EES-samningurinn og regluverk atvinnulífsins Ólafur Stephensen skrifar Skoðun Ábyrgur hagsmunaseggur eða óábyrgt fórnarlamb? Þórdís Hólm Filipsdóttir skrifar Skoðun Milljón hugmyndir, hundrað tímamót Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Fjórða valdið? En það ert þú! Þorsteinn J. Vilhjálmsson skrifar Skoðun Að velta eigin sök á aðra Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Próf, einkunnir og (PISA) mat á skólakerfi. Hluti 1. Jón Torfi Jónasson skrifar Skoðun Hvers eiga börnin að gjalda? Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Á að mismuna lántökum? Jón Guðni Ómarsson skrifar Skoðun Þegar öll hafa svörin skiptir hugsunin mestu Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Bubbi Morthens og endalok alheimsins Kristján Logason skrifar Sjá meira
Í Silfrinu síðastliðinn þriðjudag nefndi Pétur oddviti Samfylkingarinnar að lögbinding leikskólastigsins væri möguleg lausn á leikskólavandanum í borginni. Ekki ný og ekki svo galin pæling enda leikskólastigið lögverndað víða í þeim löndum sem við berum okkur saman við. Málið er að vandinn er ekki skortur á lögum. Vandinn er skortur á fólki. Við þurfum ekki að velta þessu lengi fyrir okkur. Nú þegar er í lögum kveðið á um að tveir þriðju starfsfólks í leikskólum skuli vera fagmenntaðir kennarar. Raunin? Aðeins um fjórðungur starfsfólks uppfyllir þá kröfu. Lögin eru til staðar, en þau eru ekki að virka. Það er því fráleitt að halda að fleiri lagagreinar muni skyndilega leysa mönnunarvanda sem hefur byggst upp árum saman. Lög skapa ekki starfsfólk. Þau búa ekki til betri starfskjör, lækka álag eða gera starfið eftirsóknarverðara. Ef eitthvað er, þá getur lögbinding án raunverulegra aðgerða gert stöðuna verri. Hún hækkar væntingar, eykur þrýsting á kerfi sem þegar ræður illa við verkefnið og skilur eftir starfsfólk í enn erfiðari stöðu. Raunveruleg lausn er fjölþættari. Hún felst í því að bæta kjör, laga starfsumhverfi og gera leikskólastarfið að raunhæfum valkosti fyrir menntað fólk og fólk sem brennur fyrir því að starfa með börnum. Borgin þarf að beina fjármagninu meira í skólana sjálfa og minna í yfirbygginguna. Hlusta þarf á ákall þess fólks sem starfar á gólfinu. Án þeirra eru engir skólar og engin þjónusta. Heldur aðeins áframhaldandi umræða um vanda leikskólanna kosningar eftir kosningar. Lögbinding leikskólastigsins er ekki lausn. Hún er í besta falli yfirborðkennd aðgerð og í versta falli leið til að lögfesta vandann í stað þess að leysa hann. Höfundur er foreldrafræðingur og uppeldisráðgjafi og frambjóðandi fyrir Miðflokkinn í Reykjavík.
Skoðun Blómleg ferðaþjónusta skilar sér heim til íslenskra samfélaga Sigfinnur Björnsson skrifar
Skoðun Óþægilegar niðurstöður gera könnun ekki ómarktæka Ingrid Kuhlman,Svanur Sigurbjörnsson skrifar