Opið bréf frá leikskólastjórnendum í Kópavogi

Rakel Ýr Ísaksen skrifar 5. mars 2026 12:48

Kæri bæjarstjóri og bæjarstjórn í Kópavogi, takk fyrir að hlusta á ákall okkar leikskólastjórnenda og annarra hagsmunaaðila leikskóla og bregðast við þeim stórkostlega vanda sem blasti við starfsemi leikskóla í Kópavogi.

Takk fyrir að standa vörð um Kópavogsmódelið, sem hefur gjörbreytt starfsaðstæðum barnanna sem þar dvelja og okkar sem störfum í leikskólum bæjarins til hins betra.

Takk fyrir að þora að fara þessa leið og bugast ekki, þrátt fyrir háværar gagnrýnisraddir sem oftar en ekki, tala ekki af eigin reynslu, heldur tala fyrir hagsmunum hóps foreldra sem virðist (miðað við nýtingu og svörun í könnunum) hvað ánægðastur með Kópavogsmódelið.

Gagnrýnin snýr helst að hárri gjaldskrá dvalargjalds umfram 30 gjaldfrjálsar stundir á viku. Við sem höfum starfað í leikskólum í Kópavogi bæði fyrir og eftir innleiðingu Kópavogsmódelsins viljum litlu breyta og teljum fyrirkomulag gjaldskrár eiga stærstan þátt í að samræma dvalartíma barna og vinnuframlag starfsfólks leikskóla.

Árið 2022 eftir að betri vinnutími var innleiddur og starfsmenn leikskóla styttu sína vinnuviku um fjórar klukkustundir með því að selja kaffitíma sinn að auki, voru um 85% leikskólabarna með lengri daglegan dvalartíma en daglegt vinnuframlag starfsmanns í 100% starfi.

Með gjaldskrárhækkun umfram gjaldfrjálsa tímann (hlutdeild foreldra er samt einungis innan við 10% af kostnaði sveitarfélagsins við hvert leikskólapláss), leituðu flestir foreldrar leiða til þess að stytta dvalartíma barna sinna. Meðal dvalartími barna í Kópavogi er nú á pari við vinnuframlag starfsmanns í 100 % starfi þ.e.a.s. 7,2 klukkustundir á dag.

Foreldrum býðst tekjutengdur afsláttur 10-50% af dvalargjöldum umfram 30 gjaldfrjálsar klukkustundir á viku. Foreldrar greiða, án nokkurs afsláttar, fyrir átta tíma leikskólamenntun og þrjár næringarríkar máltíðir á dag 56.314 kr. á mánuði eða tæpar 2.700 krónur á dag.

Auðvitað viljum við gera vel við barnafjölskyldur og það gerum við með því að bjóða öllum börnum gjaldfrjálsar 30 stundir á viku. Bjóða upp á traust, stöðugt, faglegt og fyrirsjáanlegt leikskólastarf. Kennara, leiðbeinendur og stjórnendur sem eru ánægðir með starfsumhverfi sitt og líður vel í vinnunni. Tryggja farsæld barna og samþætta þjónustu við fjölskyldur. Veita öllum börnum sem þess þurfa sérstakan stuðning í daglegu starfi. En ekki síst með því að hafa hagsmuni og réttindi barna að leiðarljósi og leita leiða til þess að koma í veg fyrir að þau dvelji í of langan tíma í umhverfi sem minnir stundum á fjölmennt, hávært barnaafmæli.

Kópavogsmódelið var frumkvöðull í bættu starfsumhverfi leikskóla og samanburður á milli sveitarfélaga sem hafa farið áþekkar leiðir er ekki tímabær, þar sem lítil reynsla er komin á breytingar víða annars staðar, en árangurinn er augljós í Kópavogi.

Innleiðing Kópavogsmódelsins hefur haft í för með sér mikinn ávinning fyrir leikskólabörn, foreldra og starfsfólk. Þar ber sérstaklega að þakka hinni umdeildu en að okkar mati sanngjörnu gjaldskrá.

-Dvalar/vinnutími barna hefur styst og er nú nokkurn veginn á pari við vinnuframlag starfsmanna vegna þess að foreldrar kaupa nú þann dvalartíma sem þeir raunverulega hafa þörf fyrir (34,4% barna eru nú með lengri daglega viðveru en 100 % starfsmaður).

-Ekkert foreldri í Kópavogi hefur þurft að missa úr vinnu vegna fáliðunar í leikskólum bæjarins.

-Í upphafi og lok leikskóladagsins er rólegra og notalegra umhverfi og minna um árekstra meðal barna í leikskólanum, þar sem færri einstaklingar keppast um athygli starfsfólks.

-Öll börn eiga þess kost að nýta gjaldfrjálsa vistun, þar á meðal börn sem að öllum líkindum hefðu ekki sótt leikskóla vegna aðstæðna á heimili.

Að auki er starfsumhverfið mun meira aðlaðandi og fjölskylduvænna en áður.

Þökk sé skráningardögum (sem ekki kosta foreldra aukalega) og uppsöfnun vinnustyttingar er hver 100% starfsmaður tveim klukkustundum lengur með börnunum í hverri viku en áður. Starfsfólk hefur nú kost á að verja vetrar-, jóla- og páskafríum með sinni eigin fjölskyldu og er ekki úrvinda í lok hvers vinnudags. Skammtímaveikindum starfsfólks hefur fækkað og kennarar hafa aukin tækifæri til þess að sinna kjarasamningsbundnum undirbúningstíma sínum á þeim tíma sem færri börn eru í leikskólanum.

Kópavogsmódelið er byggt á reynslu og þekkingu og er afurð samráðs og vandlegrar ígrundunar okkar sem störfum í leikskólunum, á menntasviði, fulltrúum foreldra, stéttarfélaga og pólitískt kjörnum fulltrúum sveitarfélagsins.

Kópavogsmódelið er alls ekki hagræðing í rekstri sveitarfélags, né er verið að velta kostnaði yfir á foreldra eða draga úr þjónustunni. Kópavogsmódelið er svar við neyðarkalli okkar sem höldum úti afar mikilvægri samfélagslegri þjónustu og menntun ungra barna og hefur stórbætt starfsemi og líðan þeirra sem lifa og hrærast í leikskólum bæjarins.

Við stöndum saman vörð um þessa vel heppnuðu vegferð í átt að barnvænna samfélagi og bjóðum kennara og leiðbeinendur úr nærliggjandi sveitarfélögum hjartanlega velkomin í Kópavoginn.

Höfundur er aðstoðarleikskólastjóri leikskólans Álfaheiðar í Kópavogi. Hún skrifar fyrir hönd allra leikskólastjórnenda í Kópavogi.

Arnarsmári: Ágústa Dröfn Kristleifsdóttir, Hildur Kristín Helgadóttir

Austurkór: Lilja Vattnes Bryngeirsdóttir, Svanhvít Friðriksdóttir

Álfaheiði: Anna Rósa Sigurjónsdóttir, Rakel Ýr Ísaksen

Álfatún: Heiðbjört Gunnólfsdóttir, Guðbjörg

Barnaskóli Kársnes Gerður Magnúsdóttir,Ester Jóhanna Sigurðardóttir

Baugur: Margrét Björk Jóhannesdóttir, Elín Rós Hansdóttir

Dalur: Ragnheiður Ósk Jensdóttir, Sonja M. Halldórsdóttir

Efstihjalli:Lena Sólborg Valgarðsdóttir, Guðný Rut Ísaksen

Fagrabrekka: Egill Óskarsson, Anna Friðriksdóttir

Fífusalir: Erla Stefanía Magnúsdóttir Sverrir Jensson Dalsgaard

Furugrund: Eva Sif Jóhannsdóttir Helga Hanna Þorsteinsdóttir

Grænatún: Jóna Kristín Gunnlaugsdóttir Elísa Björg Benediktsdóttir