Skolfið á beinunum? Hjörtur J. Guðmundsson skrifar 28. febrúar 2026 11:30 Merkileg grein birtist í gær á Vísi eftir Sverri Pál Einarsson, forseta ungliðahreyfingar Viðreisnar, þar sem hann sagði andstæðinga inngöngu í Evrópusambandið skjálfa á beinunum vegna fyrirhugaðs þjóðaratkvæðis um Evrópumálin á sama tíma og hann kaus sjálfur að grípa til þess örþrifaráðs að uppnefna þá og saka um annarlegar hvatir í stað þess að færa efnisleg rök fyrir eigin málstað. Seint verður þannig sagt að greinaskrifin séu til marks um mikla yfirvegun. Við Sverrir hittumst síðasta haust í Spursmálum á mbl.is þar sem við tókumst á um það hvort rétt væri fyrir Ísland að ganga í Evrópusambandið. Vel fór á með okkur, bæði fyrir þáttinn og eftir hann sem og þegar við skiptumst á rökum á meðan á upptökunni stóð. Kom hann mér fyrir sjónir sem yfirvegaður og málefnalegur ungur maður og hafði ég það á orði við hann eftir þáttinn. Tók hann því hrósi vel. Greinin í gær er hins vegar algerlega í mótsögn við þá upplifun, Fyrir það fyrsta kallaði Sverrir þá sem ekki vilja ganga í Evrópusambandið einangrunarsinna. Á sama tíma vill hann loka Ísland inni í áhrifaleysi í gamaldags tollabandalagi, andstöðuna við frjáls milliríkjaviðskipti, sem stefnir að því að verða sambandsríki eins og forystumenn innan sambandsins hafa ítrekað bent á í gegnum tíðina. Kæmi til inngöngu í Evrópusambandið færi vægi landsins við ákvarðanatöku aðallega eftir íbúafjölda þess í samræmi við reglur sambandsins. Sakaði Sverrir pólitíska andstæðinga sína enn fremur um að vera leigupennar án alls rökstuðnings. Fylgir hann þar forskrift flokksformanns síns Þorgerðar Katrínar Gunnarsdóttur sem sakaði mig um slíkt síðasta haust á mbl.is eftir að hafa neitað að bregðast efnislega við tilteknum skrifum mínum á Stjórnmálin.is. Ég hef aldrei fengið greitt fyrir umrædd skrif en eins og ágætur vinur minn benti á þýddi það auðvitað ekki að ég hefði rangt fyrir mér jafnvel þó svo væri. Sverrir sagði andstæðinga inngöngu í Evrópusambandið ekki vilja þjóðaratkvæðið vegna þess að þeir vissu að samningur við sambandið yrði góður. Því fer hins vegar fjarri. Til dæmis er alveg ljóst að engar varanlegar undanþágur frá yfirstjórn Evrópusambandsins, til dæmis í sjávarútvegsmálum, yrðu í boði og ekki yrði samið sig frá því að sömu reglur giltu um vægi landsins innan sambandsins og annarra ríkja þess. Það er að miðað væri einkum við íbúafjölda. Hins vegar var rúsínan í pylsuendanum fullyrðing Sverris um að þjóðin myndi samþykkja inngöngusamning kæmi til hans. Eða eins og hann orðaði það: „Þjóðin mun því vilja ganga í Evrópusambandið þegar samningurinn liggur fyrir. Það er staðreynd sem leigupennarnir vilja ekki horfast í augu við.“ Staðreynd já? Væri nú ekki nær að þjóðin einfaldlega fengi að taka sínar ákvarðanir í þessum efnum í stað þess að verið sé að ákveðið fyrir fram hver niðurstaða hennar verður? Með framgöngu sem þessari er vitanlega verið að reyna að vega ómaklega að trúverðugleika fólks vegna þess að málefnalegum rökum er ekki fyrir að fara. Ef þeim væri til að dreifa þyrfti auðvitað ekki að grípa til slíkra óyndisúrræða í örvæntingu sinni. Sem pólitískur andstæðingur Sverris í Evrópumálunum hvet ég hann og skoðanasystkini hans eindregið til þess að skrifa fleiri slíkar greinar. Sem einhver sem kann vel við hann ráðlegg ég honum að gera það ekki Höfundur er sagnfræðingur og alþjóðastjórnmálafræðingur (MA í alþjóðasamskiptum með áherzlu á Evrópufræði og öryggis- og varnarmál). Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Hjörtur J. Guðmundsson Mest lesið Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun Örvæntingafullir karlar Ebba Margrét Magnúsdóttir Skoðun Ábyrgðin er okkar allra Valdimar Víðisson Skoðun Stokkið á (barna)vagninn Diljá Mist Einarsdóttir Skoðun Helmingsafsláttur af mennskunni Arndís Þórarinsdóttir Skoðun Að þora að spyrja og þola svarið Katrín Þrastardóttir Skoðun Opnum Skálafell Valdimar Breiðfjörð Birgisson Skoðun Ferðaþjónustunni hent fyrir rútu hallalausra fjárlaga Njáll Trausti Friðbertsson Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir Skoðun Fjölmiðlakreppan: Lýðræðishalli en ekki bara rekstrarvandi Stefán Jón Hafstein Skoðun Skoðun Skoðun Bætir tækni í kennslustofunni nám? Anna Laufey Stefánsdóttir skrifar Skoðun Gervigreindin alls staðar Gauti Kristmannsson skrifar Skoðun Helmingsafsláttur af mennskunni Arndís Þórarinsdóttir skrifar Skoðun Hvað borga ferðamenn fyrir nýtingu náttúru og innviða? Jóhannes Þór Skúlason skrifar Skoðun Fjölmiðlakreppan: Lýðræðishalli en ekki bara rekstrarvandi Stefán Jón Hafstein skrifar Skoðun The EU’s reduced attractiveness for prosperous countries Carl Baudenbacher skrifar Skoðun Ábyrgðin er okkar allra Valdimar Víðisson skrifar Skoðun Hvar á gervigreind að vinna fyrir hið opinbera? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Ferðaþjónustunni hent fyrir rútu hallalausra fjárlaga Njáll Trausti Friðbertsson skrifar Skoðun Virðismiðuð velferðarþjónusta Finnur Pálmi Magnússon skrifar Skoðun Skuldadagar í Reykjavík Björg Magnúsdóttir skrifar Skoðun Að þora að spyrja og þola svarið Katrín Þrastardóttir skrifar Skoðun Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Um fitulag og burðarvirki – atlaga að velferð barna og unglinga í Reykjavík Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir skrifar Skoðun Stokkið á (barna)vagninn Diljá Mist Einarsdóttir skrifar Skoðun Opnum Skálafell Valdimar Breiðfjörð Birgisson skrifar Skoðun Allir ósáttir við PISA – en hvað er hægt að gera? Fanný Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Örvæntingafullir karlar Ebba Margrét Magnúsdóttir skrifar Skoðun Endurreisa þarf Kennaraháskólann Jón Bjarnason skrifar Skoðun Loksins úr mínus í plús Daði Már Kristófersson skrifar Skoðun Hreyfing skiptir sköpum – fyrir og eftir heilablóðfall Guðbjörg Þóra Andrésdóttir skrifar Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir skrifar Skoðun Betri gögn, minni stjórnsýsla? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Eru tómstundir allra? Margrét Júlía Rafnsdóttir skrifar Skoðun Öryggisnet í 90 ár! Unnur Sverrisdóttir skrifar Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir skrifar Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Hver ertu þegar yfirmaðurinn fer út úr herberginu? Valerio Gargiulo skrifar Sjá meira
Merkileg grein birtist í gær á Vísi eftir Sverri Pál Einarsson, forseta ungliðahreyfingar Viðreisnar, þar sem hann sagði andstæðinga inngöngu í Evrópusambandið skjálfa á beinunum vegna fyrirhugaðs þjóðaratkvæðis um Evrópumálin á sama tíma og hann kaus sjálfur að grípa til þess örþrifaráðs að uppnefna þá og saka um annarlegar hvatir í stað þess að færa efnisleg rök fyrir eigin málstað. Seint verður þannig sagt að greinaskrifin séu til marks um mikla yfirvegun. Við Sverrir hittumst síðasta haust í Spursmálum á mbl.is þar sem við tókumst á um það hvort rétt væri fyrir Ísland að ganga í Evrópusambandið. Vel fór á með okkur, bæði fyrir þáttinn og eftir hann sem og þegar við skiptumst á rökum á meðan á upptökunni stóð. Kom hann mér fyrir sjónir sem yfirvegaður og málefnalegur ungur maður og hafði ég það á orði við hann eftir þáttinn. Tók hann því hrósi vel. Greinin í gær er hins vegar algerlega í mótsögn við þá upplifun, Fyrir það fyrsta kallaði Sverrir þá sem ekki vilja ganga í Evrópusambandið einangrunarsinna. Á sama tíma vill hann loka Ísland inni í áhrifaleysi í gamaldags tollabandalagi, andstöðuna við frjáls milliríkjaviðskipti, sem stefnir að því að verða sambandsríki eins og forystumenn innan sambandsins hafa ítrekað bent á í gegnum tíðina. Kæmi til inngöngu í Evrópusambandið færi vægi landsins við ákvarðanatöku aðallega eftir íbúafjölda þess í samræmi við reglur sambandsins. Sakaði Sverrir pólitíska andstæðinga sína enn fremur um að vera leigupennar án alls rökstuðnings. Fylgir hann þar forskrift flokksformanns síns Þorgerðar Katrínar Gunnarsdóttur sem sakaði mig um slíkt síðasta haust á mbl.is eftir að hafa neitað að bregðast efnislega við tilteknum skrifum mínum á Stjórnmálin.is. Ég hef aldrei fengið greitt fyrir umrædd skrif en eins og ágætur vinur minn benti á þýddi það auðvitað ekki að ég hefði rangt fyrir mér jafnvel þó svo væri. Sverrir sagði andstæðinga inngöngu í Evrópusambandið ekki vilja þjóðaratkvæðið vegna þess að þeir vissu að samningur við sambandið yrði góður. Því fer hins vegar fjarri. Til dæmis er alveg ljóst að engar varanlegar undanþágur frá yfirstjórn Evrópusambandsins, til dæmis í sjávarútvegsmálum, yrðu í boði og ekki yrði samið sig frá því að sömu reglur giltu um vægi landsins innan sambandsins og annarra ríkja þess. Það er að miðað væri einkum við íbúafjölda. Hins vegar var rúsínan í pylsuendanum fullyrðing Sverris um að þjóðin myndi samþykkja inngöngusamning kæmi til hans. Eða eins og hann orðaði það: „Þjóðin mun því vilja ganga í Evrópusambandið þegar samningurinn liggur fyrir. Það er staðreynd sem leigupennarnir vilja ekki horfast í augu við.“ Staðreynd já? Væri nú ekki nær að þjóðin einfaldlega fengi að taka sínar ákvarðanir í þessum efnum í stað þess að verið sé að ákveðið fyrir fram hver niðurstaða hennar verður? Með framgöngu sem þessari er vitanlega verið að reyna að vega ómaklega að trúverðugleika fólks vegna þess að málefnalegum rökum er ekki fyrir að fara. Ef þeim væri til að dreifa þyrfti auðvitað ekki að grípa til slíkra óyndisúrræða í örvæntingu sinni. Sem pólitískur andstæðingur Sverris í Evrópumálunum hvet ég hann og skoðanasystkini hans eindregið til þess að skrifa fleiri slíkar greinar. Sem einhver sem kann vel við hann ráðlegg ég honum að gera það ekki Höfundur er sagnfræðingur og alþjóðastjórnmálafræðingur (MA í alþjóðasamskiptum með áherzlu á Evrópufræði og öryggis- og varnarmál).
Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun
Skoðun Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson skrifar
Skoðun Um fitulag og burðarvirki – atlaga að velferð barna og unglinga í Reykjavík Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir skrifar
Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun