Aumingja sölumaðurinn og vonda vísindafólkið Jónas Sen skrifar 11. febrúar 2026 14:15 Mikið var ég feginn að lesa fréttirnar í vikunni. Loksins steig einhver fram og sagði hlutina eins og þeir eru. Ég á auðvitað við Elías Blöndal Guðjónsson hjá Santé, sem tók af skarið og skammaði „hina sprenglærðu“ Láru G. Sigurðardóttur fyrir að vera með leiðindi. Hún hafði nefnilega dirfst að benda á lýðheilsuvanda. Elías benti réttilega á að þetta væri bara „sjúkdómsvæðing á eðlilegu lífi“. Sem Íslendingur sem þekkir skuggahliðar áfengisneyslu – eins og flestir landsmenn gera jú, því miður – andaði ég léttar. Við héldum nefnilega í einfeldni okkar að alkóhólismi væri sjúkdómur sem rústaði fjölskyldum. En samkvæmt nýjustu greiningu frá Vínskóla lífsins erum við líklega bara fórnarlömb leiðinlegra lækna sem skilja ekki stemninguna. Helvíti á jörðu (nú með 20% afslætti!) Í grein sem ég skrifaði rétt fyrir jól, „Helvíti á jörðu“, lýsti ég því hvernig íslenskt skemmtanahald minnir helst á líkamsræktarþjálfara í maníu. Þar velti ég líka fyrir mér hvernig stæði á því að landið væri fljótandi í áfengisauglýsingum, þrátt fyrir að þær séu – tæknilega séð – bannaðar með lögum. En nú skil ég þetta. Þetta eru ekki lögbrot. Þetta er frelsisbarátta. Þegar áhrifavaldar dæla yfir okkur myndum af freyðivíni og þegar netmiðlar blikka auglýsingum um „léttöl“ (sem er óvart alveg eins og sterka ölið), þá er það bara hluti af hinu „eðlilega lífi“. Að fylgja lögum er svo 2019. Núna snýst þetta um „nýsköpun“ – sem virðist vera nýja orðið yfir að hunsa lög sem manni líkar ekki við. Vondi læknirinn og píslarvottarnir Hugsið ykkur raunir áfengissölumanna. Þeir eru píslarvottar nútímans. Þeir neyðast til að flytja inn gáma af víni, stofna vefverslanir sem þykjast vera í útlöndum en eru í Skeifunni, og brjóta auglýsingalög daglega. Og hvað fá þeir í þakkir? Jú, vísindafólk sem mætir með „gögn“ og „rannsóknir“ sem sýna fram á krabbamein og samfélagslegan skaða. Hvílík ókurteisi. Elías spyr hvers vegna Jón megi ekki fá sér rauðvín í friði. Ég spyr á móti: Hvers vegna má Elías ekki græða á veikleikum fólks í friði? Er það ekki mannréttindabrot að minna sölumann á að varan hans sé, tja, eitur? Sannleikurinn er leiðinlegur í partíi Málið er að Lára og lýðheilsufólkið eru eins og gaurinn sem kveikir ljósin í partíinu klukkan fimm um morguninn. Þau sýna okkur skítugu glösin, æluna á teppinu og timburmennina sem bíða. Sölumennirnir vilja hins vegar halda diskóljósinu gangandi. Þeir vilja selja okkur þá hugmynd að „eðlilegt líf“ sé eilíft föstudagskvöld þar sem lögreglan (og lifrin) skipta ekki máli. Hver sá sem hefur séð afleiðingarnar veit hvor sýnin er sannari. En mikið rosalega er þessi „eðlilega“ sýn sölumannsins fallegri. Hún er svo glansandi. Svo frelsandi. Svo laus við ábyrgð. Það er bara einn galli: Hún er lygi. Og til að halda henni við þarf að brjóta lög daginn út og daginn inn. En hey, ekki láta „hina sprenglærðu“ skemma fyrir ykkur gleðina. Skál fyrir frelsinu. Ég ætla samt að afþakka boðið. Því miður virðist þetta „eðlilega líf“ sölumannanna krefjast þess að lögum sé kastað fyrir róða. Og það er ekkert eðlilegt við það. Höfundur er tónlistarkennari og gagnrýnandi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Áfengi Netverslun með áfengi Jónas Sen Mest lesið Fyrir hvern erum við að pósta? Sara Margrét Dougherty Skoðun Lífæð Vestfjarða hrunin Oddur Jensson Skoðun Mun Ísland missa af hundruðum milljarða? Einar Örn Ólafsson,Daði Pálsson,Jón Kjartan Jónsson,Steinþór Pálsson,Margrét Ágústa Sigurðardóttir Skoðun Einungis tvö kyn Helgi Hrafn Gunnarsson Skoðun Hæsta framlag til Loftbrúar frá upphafi staðreynd Eydís Ásbjörnsdóttir Skoðun Fjárhagsstaða Hafnarfjarðar er grafalvarleg og nauðsynlegt að grípa í taumana strax Árni Rúnar Þorvaldsson Skoðun Læsisáætlun án bóka Álfhildur Leifsdóttir,Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir Skoðun Er þetta ekki nóg? Sigurður Líndal Þórisson Skoðun Aðförin gegn landsbyggðinni Fjóla St. Kristinsdóttir Skoðun Námsmat, aðalnámskrá og fagleg ábyrgð skólastjóra Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Nú er komið að þér, Kristrún! Svanur Már Snorrason skrifar Skoðun Hefði Evrópa getað keypt sigur á Rússum fyrir tveimur árum?! Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Það er dýrt að hafa lítið val Svanfríður Bergvinsdóttir,Andri Ólafsson skrifar Skoðun Hækkun þar, hækkun hér, á endanum allt kaupið í skattana fer! Jóhann Friðrik Friðriksson skrifar Skoðun Nýr einkunnakvarði er aðeins hluti af sögunni Margrét Lilja Pálsdóttir skrifar Skoðun Skilaboð til landsbyggðarinnar Trausti Hjaltason skrifar Skoðun Hver ber ábyrgð þegar vernd barns týnist milli kerfa? Inga Henriksen skrifar Skoðun Hæsta framlag til Loftbrúar frá upphafi staðreynd Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun Öryggi þjóðarinnar verður ekki tryggt í Excel-skjali Bryndís Haraldsdóttir skrifar Skoðun Þegar stóru ríkin verða veikasti hlekkurinn Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Viðreisn – góð stefna dugar ekki ein og sér Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Lífæð Vestfjarða hrunin Oddur Jensson skrifar Skoðun Fjárhagsstaða Hafnarfjarðar er grafalvarleg og nauðsynlegt að grípa í taumana strax Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar Skoðun Hallgrímskirkja heillar Sigurður Árni Þórðarson skrifar Skoðun Sameiginleg þjónusta þarf að vera aðgengileg öllum Haraldur Líndal Haraldsson skrifar Skoðun Ferkílómetrar eða fólk? Hagsmunir Hveragerðis í nýju orkufrumvarpi Lárus Jónsson,Jónas Guðnason skrifar Skoðun Þegar báðir græða Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Opið bréf til innviðaráðherra og atvinnuvegaráðherra Örvar Marteinsson skrifar Skoðun Hver króna skilar sér margfalt tilbaka! Nokkur dæmi um ráðdeild í rekstri Borgarbókasafnsins Guðrún Dís Jónatansdóttir skrifar Skoðun Bókaklúbbur borgarstjórans Michelle Spinei skrifar Skoðun Mun Ísland missa af hundruðum milljarða? Einar Örn Ólafsson,Daði Pálsson,Jón Kjartan Jónsson,Steinþór Pálsson,Margrét Ágústa Sigurðardóttir skrifar Skoðun Fyrir hvern erum við að pósta? Sara Margrét Dougherty skrifar Skoðun Nýi kaflinn í iðnsögunni Tinna Traustadóttir skrifar Skoðun Loftbrú: Ráðherra í 0% tengingu við landsbyggðina Ásta Kristín Pjetursdóttir skrifar Skoðun Er þetta ekki nóg? Sigurður Líndal Þórisson skrifar Skoðun Hver á takkana? Þegar aðrir snerta gömul sálræn sár Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Námsmat, aðalnámskrá og fagleg ábyrgð skólastjóra Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar Skoðun Orð eru ekki heldur stefna – opið bréf til bæjarstjóra Ölfuss Nichole Leigh Mosty skrifar Skoðun Aðeins annar hluti jöfnunnar er ekki nóg Sveinn Ólafsson skrifar Skoðun Einungis tvö kyn Helgi Hrafn Gunnarsson skrifar Sjá meira
Mikið var ég feginn að lesa fréttirnar í vikunni. Loksins steig einhver fram og sagði hlutina eins og þeir eru. Ég á auðvitað við Elías Blöndal Guðjónsson hjá Santé, sem tók af skarið og skammaði „hina sprenglærðu“ Láru G. Sigurðardóttur fyrir að vera með leiðindi. Hún hafði nefnilega dirfst að benda á lýðheilsuvanda. Elías benti réttilega á að þetta væri bara „sjúkdómsvæðing á eðlilegu lífi“. Sem Íslendingur sem þekkir skuggahliðar áfengisneyslu – eins og flestir landsmenn gera jú, því miður – andaði ég léttar. Við héldum nefnilega í einfeldni okkar að alkóhólismi væri sjúkdómur sem rústaði fjölskyldum. En samkvæmt nýjustu greiningu frá Vínskóla lífsins erum við líklega bara fórnarlömb leiðinlegra lækna sem skilja ekki stemninguna. Helvíti á jörðu (nú með 20% afslætti!) Í grein sem ég skrifaði rétt fyrir jól, „Helvíti á jörðu“, lýsti ég því hvernig íslenskt skemmtanahald minnir helst á líkamsræktarþjálfara í maníu. Þar velti ég líka fyrir mér hvernig stæði á því að landið væri fljótandi í áfengisauglýsingum, þrátt fyrir að þær séu – tæknilega séð – bannaðar með lögum. En nú skil ég þetta. Þetta eru ekki lögbrot. Þetta er frelsisbarátta. Þegar áhrifavaldar dæla yfir okkur myndum af freyðivíni og þegar netmiðlar blikka auglýsingum um „léttöl“ (sem er óvart alveg eins og sterka ölið), þá er það bara hluti af hinu „eðlilega lífi“. Að fylgja lögum er svo 2019. Núna snýst þetta um „nýsköpun“ – sem virðist vera nýja orðið yfir að hunsa lög sem manni líkar ekki við. Vondi læknirinn og píslarvottarnir Hugsið ykkur raunir áfengissölumanna. Þeir eru píslarvottar nútímans. Þeir neyðast til að flytja inn gáma af víni, stofna vefverslanir sem þykjast vera í útlöndum en eru í Skeifunni, og brjóta auglýsingalög daglega. Og hvað fá þeir í þakkir? Jú, vísindafólk sem mætir með „gögn“ og „rannsóknir“ sem sýna fram á krabbamein og samfélagslegan skaða. Hvílík ókurteisi. Elías spyr hvers vegna Jón megi ekki fá sér rauðvín í friði. Ég spyr á móti: Hvers vegna má Elías ekki græða á veikleikum fólks í friði? Er það ekki mannréttindabrot að minna sölumann á að varan hans sé, tja, eitur? Sannleikurinn er leiðinlegur í partíi Málið er að Lára og lýðheilsufólkið eru eins og gaurinn sem kveikir ljósin í partíinu klukkan fimm um morguninn. Þau sýna okkur skítugu glösin, æluna á teppinu og timburmennina sem bíða. Sölumennirnir vilja hins vegar halda diskóljósinu gangandi. Þeir vilja selja okkur þá hugmynd að „eðlilegt líf“ sé eilíft föstudagskvöld þar sem lögreglan (og lifrin) skipta ekki máli. Hver sá sem hefur séð afleiðingarnar veit hvor sýnin er sannari. En mikið rosalega er þessi „eðlilega“ sýn sölumannsins fallegri. Hún er svo glansandi. Svo frelsandi. Svo laus við ábyrgð. Það er bara einn galli: Hún er lygi. Og til að halda henni við þarf að brjóta lög daginn út og daginn inn. En hey, ekki láta „hina sprenglærðu“ skemma fyrir ykkur gleðina. Skál fyrir frelsinu. Ég ætla samt að afþakka boðið. Því miður virðist þetta „eðlilega líf“ sölumannanna krefjast þess að lögum sé kastað fyrir róða. Og það er ekkert eðlilegt við það. Höfundur er tónlistarkennari og gagnrýnandi.
Mun Ísland missa af hundruðum milljarða? Einar Örn Ólafsson,Daði Pálsson,Jón Kjartan Jónsson,Steinþór Pálsson,Margrét Ágústa Sigurðardóttir Skoðun
Fjárhagsstaða Hafnarfjarðar er grafalvarleg og nauðsynlegt að grípa í taumana strax Árni Rúnar Þorvaldsson Skoðun
Námsmat, aðalnámskrá og fagleg ábyrgð skólastjóra Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun
Skoðun Hækkun þar, hækkun hér, á endanum allt kaupið í skattana fer! Jóhann Friðrik Friðriksson skrifar
Skoðun Fjárhagsstaða Hafnarfjarðar er grafalvarleg og nauðsynlegt að grípa í taumana strax Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar
Skoðun Ferkílómetrar eða fólk? Hagsmunir Hveragerðis í nýju orkufrumvarpi Lárus Jónsson,Jónas Guðnason skrifar
Skoðun Hver króna skilar sér margfalt tilbaka! Nokkur dæmi um ráðdeild í rekstri Borgarbókasafnsins Guðrún Dís Jónatansdóttir skrifar
Skoðun Mun Ísland missa af hundruðum milljarða? Einar Örn Ólafsson,Daði Pálsson,Jón Kjartan Jónsson,Steinþór Pálsson,Margrét Ágústa Sigurðardóttir skrifar
Skoðun Námsmat, aðalnámskrá og fagleg ábyrgð skólastjóra Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar
Mun Ísland missa af hundruðum milljarða? Einar Örn Ólafsson,Daði Pálsson,Jón Kjartan Jónsson,Steinþór Pálsson,Margrét Ágústa Sigurðardóttir Skoðun
Fjárhagsstaða Hafnarfjarðar er grafalvarleg og nauðsynlegt að grípa í taumana strax Árni Rúnar Þorvaldsson Skoðun
Námsmat, aðalnámskrá og fagleg ábyrgð skólastjóra Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun