Aðgerðarleysi er ákvörðun, hún bitnar á börnunum Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir skrifar 5. febrúar 2026 08:32 Yfirlýsing yfir 60 leikskólastjóra Reykjavíkurborgar, sem birtist í gær, er þung og alvarleg áminning til borgaryfirvalda. Hún er ekki skrifuð í fljótfærni né í uppnámi heldur skrifuð af fagfólki sem hefur um árabil borið ábyrgð á einu mikilvægasta verkefni samfélagsins: velferð og menntun ungra barna. Þegar slíkur hópur lýsir yfir vaxandi efasemdum um hvort borgin ætli sér yfir höfuð að axla ábyrgð, þá ber að hlusta. Leikskólastjórar benda á það sem margir hafa lengi séð, að skortur sé á raunverulegum skilningi á nauðsyn þess að bæta starfsumhverfi í leikskólum borgarinnar. Þau orða það skýrt: „Okkur verður sífellt ljósara að skortur er á raunverulegum skilningi á nauðsyn þess að bæta starfsumhverfi í leikskólum Reykjavíkurborgar. Þær umbætur eru óaðskiljanleg forsenda þess að tryggja börnum faglegt, vandað og ekki síður öruggt námsumhverfi.“ Þetta er kjarni málsins. Starfsaðstæður leikskólastarfsfólks eru ekki sérhagsmunamál starfsstéttar heldur bein forsenda fyrir öryggi, stöðugleika og gæðum í leikskólastarfi. Starfi sem er bein forsenda þess að samfélagið okkar fúnkeri. Þegar aðgerðir dragast og lausnir eru sífellt settar í nefndir, greiningar og framtíðaráform, bitnar það fyrst og fremst á börnunum. Það sem gerir stöðuna enn alvarlegri er að þetta er ekki óleysanlegt vandamál. Leikskólastjórar benda sjálfir á að þau hafi horft upp á hæft og reynslumikið fagfólk yfirgefa Reykjavík til annarra sveitarfélaga, sveitarfélaga sem hafa brugðist hraðar við og af meiri festu við sömu áskoranir. Þetta sýnir að vandinn snýst ekki um að „ekki sé hægt að gera neitt“. Hann snýst um pólitíska forgangsröðun. Borgaryfirvöld hafa dregið lappirnar, meðal annars af ótta við að raska jafnréttissjónarmiðum eða gera breytingar sem kalla á raunverulegt fjármagn og pólitískt þor. En jafnrétti næst ekki með aðgerðaleysi. Það næst með því að bæta raunverulegar aðstæður í þeim störfum sem samfélagið byggir á, störfum sem eru að stórum hluta unnin af konum. Reykjavíkurborg getur ekki unað við að vera eftirá í þessum málum. Hún getur ekki sætt sig við að missa fagfólk vegna þess að hún þorir ekki að taka skref sem aðrir hafa þegar stigið. Og hún getur ekki talað um metnað í menntamálum á sama tíma og hún bregst leikskólastarfinu, fyrsta skólastigi barnanna. Nú er komið að borgaryfirvöldum að standa í lappirnar. Að sýna í verki, ekki aðeins í orði, að börn og starfsfólk leikskóla séu sett í forgang. Yfirlýsing leikskólastjóra er ekki árás, hún er ákall um ábyrgð. Það ákall ber að taka alvarlega, og það strax. Höfundur er uppeldisfræðingur og býður sig fram á lista Miðflokksins. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Leikskólar Mest lesið Hvernig förum við með valdið? Halla Hrund Logadótti Skoðun Við getum ekki sagt körlum að tala og svo ekki hlustað Grétar Björnsson Skoðun 11 ógnir sem Ísland þarf að búa sig undir Ingólfur Shahin Skoðun Lindsay Clancy: Konur eru „hysterískar” þegar það hentar þeim Íris Erlingsdóttir Skoðun Hvenær er faglegt að spyrja fagfólk? Kristín Ólafsdóttir Skoðun Próf eiga að vera áttaviti, ekki áfangastaður Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir Skoðun Ef fréttir eru nauðsynjavara, hver á að borga? Gunnar Salvarsson Skoðun Gervi hvað? Eggert Gunnarsson Skoðun Erum við að grafa undan lýðræðinu? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun Reynsla, fagmennska og framtíð SÁÁ Jón Páll Hallgrímsson Skoðun Skoðun Skoðun Erum við að grafa undan lýðræðinu? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Berð þú ábyrgð á stafrænni útilokun fólks með fötlun? Rósa María Hjörvar skrifar Skoðun Hvernig förum við með valdið? Halla Hrund Logadótti skrifar Skoðun Gervi hvað? Eggert Gunnarsson skrifar Skoðun 11 ógnir sem Ísland þarf að búa sig undir Ingólfur Shahin skrifar Skoðun Hvenær er faglegt að spyrja fagfólk? Kristín Ólafsdóttir skrifar Skoðun Ef fréttir eru nauðsynjavara, hver á að borga? Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Reynsla, fagmennska og framtíð SÁÁ Jón Páll Hallgrímsson skrifar Skoðun Próf eiga að vera áttaviti, ekki áfangastaður Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Við getum ekki sagt körlum að tala og svo ekki hlustað Grétar Björnsson skrifar Skoðun Blómleg ferðaþjónusta skilar sér heim til íslenskra samfélaga Sigfinnur Björnsson skrifar Skoðun Höfum við tíma fyrir börnin okkar? jóhann Rúnar Pálsson skrifar Skoðun Lindsay Clancy: Konur eru „hysterískar” þegar það hentar þeim Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Óþægilegar niðurstöður gera könnun ekki ómarktæka Ingrid Kuhlman,Svanur Sigurbjörnsson skrifar Skoðun Bilið sem skilningurinn fyllir ekki Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Marta Kos verður að virða niðurstöðuna Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Þegar góður ásetningur skilur börn eftir Guðjóna Eygló Friðriksdóttir skrifar Skoðun Gagnaver, Verne og Ísrael Halldór Reynisson skrifar Skoðun Sterkari innviðir fyrir STEM menntun Huld Hafliðadóttir skrifar Skoðun Ísland sagði nei – en sagði það nei við Evrópu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun EES-samningurinn og regluverk atvinnulífsins Ólafur Stephensen skrifar Skoðun Ábyrgur hagsmunaseggur eða óábyrgt fórnarlamb? Þórdís Hólm Filipsdóttir skrifar Skoðun Milljón hugmyndir, hundrað tímamót Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Fjórða valdið? En það ert þú! Þorsteinn J. Vilhjálmsson skrifar Skoðun Að velta eigin sök á aðra Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Próf, einkunnir og (PISA) mat á skólakerfi. Hluti 1. Jón Torfi Jónasson skrifar Skoðun Hvers eiga börnin að gjalda? Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Á að mismuna lántökum? Jón Guðni Ómarsson skrifar Skoðun Þegar öll hafa svörin skiptir hugsunin mestu Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Bubbi Morthens og endalok alheimsins Kristján Logason skrifar Sjá meira
Yfirlýsing yfir 60 leikskólastjóra Reykjavíkurborgar, sem birtist í gær, er þung og alvarleg áminning til borgaryfirvalda. Hún er ekki skrifuð í fljótfærni né í uppnámi heldur skrifuð af fagfólki sem hefur um árabil borið ábyrgð á einu mikilvægasta verkefni samfélagsins: velferð og menntun ungra barna. Þegar slíkur hópur lýsir yfir vaxandi efasemdum um hvort borgin ætli sér yfir höfuð að axla ábyrgð, þá ber að hlusta. Leikskólastjórar benda á það sem margir hafa lengi séð, að skortur sé á raunverulegum skilningi á nauðsyn þess að bæta starfsumhverfi í leikskólum borgarinnar. Þau orða það skýrt: „Okkur verður sífellt ljósara að skortur er á raunverulegum skilningi á nauðsyn þess að bæta starfsumhverfi í leikskólum Reykjavíkurborgar. Þær umbætur eru óaðskiljanleg forsenda þess að tryggja börnum faglegt, vandað og ekki síður öruggt námsumhverfi.“ Þetta er kjarni málsins. Starfsaðstæður leikskólastarfsfólks eru ekki sérhagsmunamál starfsstéttar heldur bein forsenda fyrir öryggi, stöðugleika og gæðum í leikskólastarfi. Starfi sem er bein forsenda þess að samfélagið okkar fúnkeri. Þegar aðgerðir dragast og lausnir eru sífellt settar í nefndir, greiningar og framtíðaráform, bitnar það fyrst og fremst á börnunum. Það sem gerir stöðuna enn alvarlegri er að þetta er ekki óleysanlegt vandamál. Leikskólastjórar benda sjálfir á að þau hafi horft upp á hæft og reynslumikið fagfólk yfirgefa Reykjavík til annarra sveitarfélaga, sveitarfélaga sem hafa brugðist hraðar við og af meiri festu við sömu áskoranir. Þetta sýnir að vandinn snýst ekki um að „ekki sé hægt að gera neitt“. Hann snýst um pólitíska forgangsröðun. Borgaryfirvöld hafa dregið lappirnar, meðal annars af ótta við að raska jafnréttissjónarmiðum eða gera breytingar sem kalla á raunverulegt fjármagn og pólitískt þor. En jafnrétti næst ekki með aðgerðaleysi. Það næst með því að bæta raunverulegar aðstæður í þeim störfum sem samfélagið byggir á, störfum sem eru að stórum hluta unnin af konum. Reykjavíkurborg getur ekki unað við að vera eftirá í þessum málum. Hún getur ekki sætt sig við að missa fagfólk vegna þess að hún þorir ekki að taka skref sem aðrir hafa þegar stigið. Og hún getur ekki talað um metnað í menntamálum á sama tíma og hún bregst leikskólastarfinu, fyrsta skólastigi barnanna. Nú er komið að borgaryfirvöldum að standa í lappirnar. Að sýna í verki, ekki aðeins í orði, að börn og starfsfólk leikskóla séu sett í forgang. Yfirlýsing leikskólastjóra er ekki árás, hún er ákall um ábyrgð. Það ákall ber að taka alvarlega, og það strax. Höfundur er uppeldisfræðingur og býður sig fram á lista Miðflokksins.
Skoðun Blómleg ferðaþjónusta skilar sér heim til íslenskra samfélaga Sigfinnur Björnsson skrifar
Skoðun Óþægilegar niðurstöður gera könnun ekki ómarktæka Ingrid Kuhlman,Svanur Sigurbjörnsson skrifar