„Ég fram­kvæmdi þetta af al­gjörri nauð­syn“

Það var fjölmennt í dómsalnum í Hérðasdómi Reykjavíkur þegar aðalmeðferð hófst yfir þeim Anahitu Sahar og Elissu May Philipps sem dvöldu á hvalveiðiskipunum í 33 klukkustundir í mótmælaskyni árið 2023.

Anahita og Elissa eru kærðar fyrir annars vegar húsbrot og hins vegar að fylgja ekki skipunum lögreglu þegar þær klifruðu upp í tunnur á Hvalur 8 og 9, hvalveiðiskip í eigu Hvals hf., til að mótmæla hvalveiðum.

Man ekki eftir fyrirmælum

Fyrst var tekin skýrsla af Anahitu þar sem hún segist hafa reynt að hafa farið allar löglegar leiðir og opinberar leiðir til að stöðva þann skaða sem væri að eiga sér stað. Vísar hún í skýrslu siðanefndar um hvalveiðar og ítrekað að enginn hefði brugðist við skýrslunni.

„Ég framkvæmdi þetta af algjörri nauðsyn, fyrst að enginn var að grípa til aðgerða til að stöðva þennan skaða og þess vegna settist ég í mastur hvalbátsins á friðsaman hátt og án þess að valda skaða eða skemmdum,“ sagði hún.

Anahita sagðist eki muna eftir því að hafa fengið skýra skipun frá lögreglunni né verið beðin um yfirgefa tunnuna. Hún hafði hlekkjað sig við eitthvað í botni tunnunnar sem hún síðar komast að væri eitthvað drasl. Hins vegar var henni hótað að valdi yrði beitt til að fjarlægja hana.

Hún segir að lögrelgumennirnir hafi beitt hana miklu afli og reynt að toga hana með sér. Vegna þessa hafi jakkinn hennar rifnað og einnig vettlingur annars lögreglumannsins sem reif í hana. Anahita óttaðist því um öryggi sitt og sagði að hún hefði upplifað sig öruggari þegar hún var sjálf að klifra upp mastrið heldur en þegar lögreglan var að koma henni niður.

„Ég sagði aftur og aftur að þið væruð að meiða mig. Svörin sem ég fékk var að þau vissu að þetta væri óþægilegt en ef ég myndi vilja að svo væri ekki ætti ég að standa upp og ég svaraði að ég gæti það ekki því ég var hlekkjuð,“ segir Anahita. 

„Ég tel að þetta sést ekki utan frá og ekki á upptöku svo maður þarf að beita ímyndunaraflinu en ég var hlekkuð við enda tunnunnar og klemmd milli platna og það voru tveir menn ofan á mér. Ég vissi ekki hvert planið þærra væru og aflið sem var beitt þegar verið var að toga mig var gríðarlega mikið.“

Vissi að um væri að ræða einkalóð

Þrátt fyrir að hún muni ekki eftir því að hafa verið beðin um að fara niður gerði hún sér grein fyrir því að markmið lögreglunnar væri að ná henni niður. Þær voru með einhvers konar grunnöryggisbúnað, líkt og Anahita lýsir því, en hann hafi virkað illa. Hins vegar taldi hún að mótmælin væru nauðsynleg til að stöða skaðann sem hvalveiðar valdi.

Anahita var spurð út í skýrslutöku lögreglu sem fór fram nokkrum dögum eftir mótmælin. Þar játaði hún að hafa vitað að hafa farið í skipið í óleyfi og að um væri að ræða einkalóð. Hins vegar segir hún fyrir dómi að hún hafi ekki séð nein skilti eða merkingar sem sögðu að um einkalóð væri að ræða. 

Hún skilji ekki íslensk lög að fullu og hafi því ekki gert sér grein fyrir því að mögulega væri um húsbrot að ræða.