Óvenjulegt málþóf og lítill pólitískur ávinningur Sunna Sæmundsdóttir skrifar 3. júlí 2025 13:35 Eiríkur Bergmann er prófessor í stjórnmálafræði við Háskólann á Bifröst. Vísir/Arnar Ekkert bendir til lausnar á deilunni sem knýr áfram það „myljandi málþóf“ sem á sér stað á Alþingi, segir prófessor í stjórnmálafræði. Þófið teljist afar óvenjulegt að því leyti að stjórnarandstaðan virðist lítið græða á því pólitískt séð. Þingfundur hófst í morgun með seinni umræðu um fjármálaáætlun. Tillögu stjórnarandstöðunnar um að áætlunin yrði sett á dagskrá á undan veiðigjöldum var hafnað í gær en það var síðan gert í morgun. Það er þó ekki vísbending um að samkomulag um þinglok sé í nánd samkvæmt upplýsingum fréttastofu, heldur er umræðu um veiðigjöld hvergi nærri lokið og því þarf einfaldlega að ræða fjármálaáætlun sem er lögbundið að afgreiða. Eiríkur Bergmann, prófessor í stjórnmálafræði við Háskólann á Bifröst, lýsir ástandinu sem störukeppni. „Þetta eru orðin gríðarlega mikil átök á þinginu og myljandi málþóf auðvitað í gangi, það blasir alveg við og í sjálfu sér er ekkert sem sýnir fram á hvernig þessi deila leysist.“ Getur haldið endalaust áfram Stjórnarandstaðan hefur krafist þess að fá veiðigjöldin út af dagskrá. Það hefur ekki komið til greina og viðræður um þinglok eru þar með í hnút. Umræðan, sem er orðin meðal þeirra lengstu í seinni tíð, er aftur á dagskrá í dag. Eiríkur segir hana þess vegna geta haldið áfram út allan mánuðinn. „Það sem er kannski óvanalegt við málþófið að þessu sinni er að stjórnarandstaðan virðist ekki græða mikið á því pólitískt, allavega endurspeglast það ekki í skoðanakönnunum. Þannig að sársaukinn er ekkert mjög mikill fyrir ríkisstjórnina að láta þetta ganga áfram. Yfirleitt er málþófi beitt þegar stjórnarandstaðan finnur bragðið af því að hún fái pólitískan ávinning af þæfingu málsins. Slíkt virðist ekki uppi á borðinu ennþá allavega,“ segir Eiríkur. Átök um Ísland Óvíst sé því hvort ákvæði þingskaparlaga verði beitt til þess að takmarka umræðuna og það sé matsatriði hvenær hún teljist efnislega tæmd. Málþófið komi ekki á óvart. „Sjálfstæðisflokkurinn lítur á þetta sem atlögu að þeirra arfleið að stórum hluta, enda hefur hann staðið á bak við það fiskveiðistjórnunarkerfi sem nú er ásamt Framsóknarflokknum. Þetta eru átökin um Ísland, þau snúast um endurgjald fyrir aðgang að auðlindinni og hafa gert það í fjóra áratugi. Þannig þetta er mikið átakamál.“ Alþingi Breytingar á veiðigjöldum Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Mest lesið Ákæran á hendur Írisi Helgu: Sakaði menn um barnaníð, laug upp á börn og lét maka saur Innlent Skúli Tómas hafi svipt konuna lífi með morfíni Innlent Skemmdarvargarnir skildu eftir „manifestó“ Innlent Golfklúbbum ber að hleypa öllum inn Innlent Bæjarfulltrúi sagst vilja taka hann „bak við húsvegg og skjóta“ Innlent Innbrot og skemmdarverk hjá Stjörnugrís og dýrum sleppt Innlent Ísland hefur sagt sig frá orkusáttmálanum Innlent Kannast þú við Tommy? Innlent Skuggaskip sem sökk bar mögulega kjarnakljúfa handa Kim Erlent „Þetta er bara venjuleg taugaveiklun“ Innlent Fleiri fréttir Ekki mannúðlegt að halda farþegunum um borð Ráðherra segir fáheyrðar tafir á umhverfismati Sundabrautar Gaf barnabarninu vinninginn Fólk sé orðið leitt á því að sjá sömu flokkana hræra Mun lægri gjöld en úttekt Viðskiptaráðs gefur til kynna Vegfarendur verða að þola Ódrjúgshálsinn enn lengur Misánægð með þéttingu en stefnan hafi valdið hækkunum Oddvitar segja þéttingarstefnuna komna út í skurð Virti ekki endurteknar óskir konunnar um að hætta Hætta talin á ferð þegar fiskiskip fékk í skrúfuna „Þetta er bara venjuleg taugaveiklun“ Bæjarfulltrúi sagst vilja taka hann „bak við húsvegg og skjóta“ Lögregla leitar fjögurra vegna rannsóknar Sundhöllinni lokað í mánuð Ákæran á hendur Írisi Helgu: Sakaði menn um barnaníð, laug upp á börn og lét maka saur Staðan enn alvarleg fyrir farþega en lítil hætta fyrir almenning Tvennt ólíkt að vera félagi í íþróttafélagi og iðkandi Kópavogsbær segir skilaboðin ekki af pólitískum toga Gullhúðun að flugvellir þurfi starfsleyfi heilbrigðiseftirlits Vill að flokkar sýni á spilin fyrir sveitarstjórnarkosningar um sölu á orkuinnviðum Skemmdarvargarnir skildu eftir „manifestó“ Innbrot hjá Stjörnugrís og ólga meðal flugmanna Óskar sjálfur eftir brottvísun Helgi Bjartur áfrýjar til Landsréttar Skúli Tómas hafi svipt konuna lífi með morfíni Golfklúbbum ber að hleypa öllum inn Innbrot og skemmdarverk hjá Stjörnugrís og dýrum sleppt Loftleiðir á lúxusþotum á Norður-Atlantshafinu Þetta er stefna flokkanna í samgöngumálum í Reykjavík Ísland hefur sagt sig frá orkusáttmálanum Sjá meira
Þingfundur hófst í morgun með seinni umræðu um fjármálaáætlun. Tillögu stjórnarandstöðunnar um að áætlunin yrði sett á dagskrá á undan veiðigjöldum var hafnað í gær en það var síðan gert í morgun. Það er þó ekki vísbending um að samkomulag um þinglok sé í nánd samkvæmt upplýsingum fréttastofu, heldur er umræðu um veiðigjöld hvergi nærri lokið og því þarf einfaldlega að ræða fjármálaáætlun sem er lögbundið að afgreiða. Eiríkur Bergmann, prófessor í stjórnmálafræði við Háskólann á Bifröst, lýsir ástandinu sem störukeppni. „Þetta eru orðin gríðarlega mikil átök á þinginu og myljandi málþóf auðvitað í gangi, það blasir alveg við og í sjálfu sér er ekkert sem sýnir fram á hvernig þessi deila leysist.“ Getur haldið endalaust áfram Stjórnarandstaðan hefur krafist þess að fá veiðigjöldin út af dagskrá. Það hefur ekki komið til greina og viðræður um þinglok eru þar með í hnút. Umræðan, sem er orðin meðal þeirra lengstu í seinni tíð, er aftur á dagskrá í dag. Eiríkur segir hana þess vegna geta haldið áfram út allan mánuðinn. „Það sem er kannski óvanalegt við málþófið að þessu sinni er að stjórnarandstaðan virðist ekki græða mikið á því pólitískt, allavega endurspeglast það ekki í skoðanakönnunum. Þannig að sársaukinn er ekkert mjög mikill fyrir ríkisstjórnina að láta þetta ganga áfram. Yfirleitt er málþófi beitt þegar stjórnarandstaðan finnur bragðið af því að hún fái pólitískan ávinning af þæfingu málsins. Slíkt virðist ekki uppi á borðinu ennþá allavega,“ segir Eiríkur. Átök um Ísland Óvíst sé því hvort ákvæði þingskaparlaga verði beitt til þess að takmarka umræðuna og það sé matsatriði hvenær hún teljist efnislega tæmd. Málþófið komi ekki á óvart. „Sjálfstæðisflokkurinn lítur á þetta sem atlögu að þeirra arfleið að stórum hluta, enda hefur hann staðið á bak við það fiskveiðistjórnunarkerfi sem nú er ásamt Framsóknarflokknum. Þetta eru átökin um Ísland, þau snúast um endurgjald fyrir aðgang að auðlindinni og hafa gert það í fjóra áratugi. Þannig þetta er mikið átakamál.“
Alþingi Breytingar á veiðigjöldum Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Mest lesið Ákæran á hendur Írisi Helgu: Sakaði menn um barnaníð, laug upp á börn og lét maka saur Innlent Skúli Tómas hafi svipt konuna lífi með morfíni Innlent Skemmdarvargarnir skildu eftir „manifestó“ Innlent Golfklúbbum ber að hleypa öllum inn Innlent Bæjarfulltrúi sagst vilja taka hann „bak við húsvegg og skjóta“ Innlent Innbrot og skemmdarverk hjá Stjörnugrís og dýrum sleppt Innlent Ísland hefur sagt sig frá orkusáttmálanum Innlent Kannast þú við Tommy? Innlent Skuggaskip sem sökk bar mögulega kjarnakljúfa handa Kim Erlent „Þetta er bara venjuleg taugaveiklun“ Innlent Fleiri fréttir Ekki mannúðlegt að halda farþegunum um borð Ráðherra segir fáheyrðar tafir á umhverfismati Sundabrautar Gaf barnabarninu vinninginn Fólk sé orðið leitt á því að sjá sömu flokkana hræra Mun lægri gjöld en úttekt Viðskiptaráðs gefur til kynna Vegfarendur verða að þola Ódrjúgshálsinn enn lengur Misánægð með þéttingu en stefnan hafi valdið hækkunum Oddvitar segja þéttingarstefnuna komna út í skurð Virti ekki endurteknar óskir konunnar um að hætta Hætta talin á ferð þegar fiskiskip fékk í skrúfuna „Þetta er bara venjuleg taugaveiklun“ Bæjarfulltrúi sagst vilja taka hann „bak við húsvegg og skjóta“ Lögregla leitar fjögurra vegna rannsóknar Sundhöllinni lokað í mánuð Ákæran á hendur Írisi Helgu: Sakaði menn um barnaníð, laug upp á börn og lét maka saur Staðan enn alvarleg fyrir farþega en lítil hætta fyrir almenning Tvennt ólíkt að vera félagi í íþróttafélagi og iðkandi Kópavogsbær segir skilaboðin ekki af pólitískum toga Gullhúðun að flugvellir þurfi starfsleyfi heilbrigðiseftirlits Vill að flokkar sýni á spilin fyrir sveitarstjórnarkosningar um sölu á orkuinnviðum Skemmdarvargarnir skildu eftir „manifestó“ Innbrot hjá Stjörnugrís og ólga meðal flugmanna Óskar sjálfur eftir brottvísun Helgi Bjartur áfrýjar til Landsréttar Skúli Tómas hafi svipt konuna lífi með morfíni Golfklúbbum ber að hleypa öllum inn Innbrot og skemmdarverk hjá Stjörnugrís og dýrum sleppt Loftleiðir á lúxusþotum á Norður-Atlantshafinu Þetta er stefna flokkanna í samgöngumálum í Reykjavík Ísland hefur sagt sig frá orkusáttmálanum Sjá meira