Vill svipta glæpa­menn ís­lenskum ríkis­borgararétti

Diljá Mist Einarsdóttir er fyrsti flutningsmaður frumvarpsins, en meðflutningsmenn eru Vilhjálmur Árnason, Bryndís Haraldsdóttir, Jón Gunnarsson, og Guðlaugur Þór Þórðarson. Stytt útgáfa greinanna tveggja sem lagðar eru til eru svohljóðandi:

1. Ákvörðun um veitingu ríkisborgararéttar skv. III. kafla má fella úr gildi hafi umsækjandi gegn betri vitund gefið rangar upplýsingar eða leynt atriðum sem verulegu máli skipta við ákvörðun Útlendingastofnunar. Hann missir þó ekki íslensks ríkisfangs verði hann við það ríkisfangslaus.
2. Hafi íslenskur ríkisborgari, sem öðlast hefur ríkisborgararétt skv. II. eða III. kafla, gerst sekur um brot á ákvæðum almennra hegningarlaga, nr. 19/1940, sem varðað getur 16 ára fangelsi, getur ríkislögreglustjóri í rökstuddu áliti lagt til við ráðherra að hann verði sviptur ríkisborgararétti ef ætla má að almenningi stafi ógn af áframhaldandi veru hans hér á landi og búast má við að brotaferill hans haldi áfram.

Skipulögð brotastarfsemi grafið um sig í samfélaginu

Í greinargerð frumvarpsins segir að skipulögð brotatarfsemi hafi aukist gríðarlega undanfarin ár og samkvæmt greiningardeild ríkislögreglustjóra teljist áhætta vegna hennar mjög mikil hér á landi.

„Brotastarfsemin hefur grafið um sig í samfélaginu og starfa hér glæpahópar sem tengjast ákveðnum þjóðarbrotum frá Mið-Austurlöndum og Suðaustur-Evrópu. Skipulögð brotastarfsemi ógnar öryggi íslensks samfélags og þeirra sem hér búa. Starfsemin þrífst á fíkniefnamarkaði og felur m.a. í sér smygl á fólki og mansal.“

Diljá Mist segir að fyrirmynd frumvarpsins sé sótt til landa sem við berum okkur gjarnan saman við. Mörg ríki Evrópu séu með sambærileg ákvæði, þar með talin öll Norðurlöndin nema Svíþjóð, en þar væri til skoðunar að taka upp slík lög. Diljá var til viðtals um málið í Reykjavík Síðdegis á Bylgjunni í dag.

Útlendingar þurfi að gangast undir samfélagssáttmálann

„Það er eitt sem manni finnst auðvitað borðliggjandi, að ef maður öðlast svona ofboðslega víðtæk réttindi sem fylgja íslenskum ríkisborgararétti, ef þú öðlast þau í rauninni með sviksamlegum hætti, með þannig framgöngu að það sé orðinn forsendubrestur fyrir veitingunni, þá þykir manni bara augljós niðurstaða að það væri hægt að afturkalla ríkisborgararéttinn,“ segir hún.

Þá sé það gríðarlega stórt öryggismál að hægt sé að svipta þá sem brjóti alvarlega af sér ríkisborgararétti. Íslenskum ríkisborgararétti fylgi víðtæk réttindi og skyldur, og það sé mikið keppikefli fyrir marga útlendina sem setjist hér að að öðlast hann.

„Við erum að senda mjög sterk skilaboð til útlendinga sem vilja vera hér og aðlagast íslensku samfélagi, að við gerum þá kröfu að þeir gangist undir samfélagssáttmálann okkar og þær meginreglur sem hér gilda,“ segir Diljá.

Guðrún Hafsteinsdóttir, fyrrverandi dómsmálaráðherra, hóf athugun á því hvort hægt væri að breyta lögunum og afturkalla alþjóðlega vernd þeirra sem brjóta alvarlega af sér. Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir, nýr dómsmálaráðherra, ætlar að beita sér fyrir því að þeim breytingum verði komið í gegn.

Diljá Mist segir að það sé komin breið samstaða um þessar breytingar á dvalarleyfi fólks með alþjóðlega vernd, en hún viti ekki til þess að aðrir hafi verið að tala fyrir sviptingu ríkisborgararéttarins.