Fengið nóg af því að vera rusla­­­kista fyrir við­bjóð frá fólki

Davíð Tómas hefur dæmt körfu­bolta í um á­tján ár. Hann hefur oft fengið við­líka skila­boð og þessi hér til hliðar, sem hann fékk send frá ein­stak­lingi, sem hann þekkir ekki neitt, eftir odda­leik Njarð­víkur og Þór Þor­láks­hafnar á dögunum, leik sem dómara­tríóið gekk stolt frá borði eftir. Skila­boð sem reyndust kornið sem fyllti mælinn.

„Ég hef verið að dæma í ein­hver á­tján ár og hef fengið mörg hundruð svona skila­boð. Þau telja örugg­lega þúsunda­tali. Á öllum miðlum, í öllu formi. Það var ein­hver partur innra með mér sem að sagði að nú væri þetta bara komið gott,“ segir Davíð Tómas. „Ég hef aldrei talað um þetta opin­ber­lega áður. Aldrei sent þetta út í um­heiminn.“

Súrealískt umhverfi

Odda­leikurinn um­ræddi, milli Njarð­víkur og Þór Þor­láks­hafnar í átta liða úr­slitum Subway deildarinnar, fékk dramatískan endi. Dómararnir gengu þó sáttir frá borði, á­nægðir með sitt dags­verk. En kornið sem fyllti mælinn fyrir Davíð Tómas, kornið sem varð til þess að hann á­kvað að draga skít­kastið upp á yfir­borðið var skammt undan.

„Við komum þarna niður eftir þennan leik. Búið að ganga, að okkar mati, gríðar­lega vel. Auð­vitað koma upp mis­tök í þessum leik eins og öðrum en að okkar mati komumst við vel frá þessu verk­efni. Í því ljósi var það extra skrítið að sjá að fimm svona niðrandi skila­boð bíða manns eftir vel unnið starf.“

„Þetta var eitt­hvað svo súrealískt því við dómarar leiksins komum inn í klefann eftir leik. Það var ríkjandi mikil bræðra­lags­stemning og við tökum utan um hvorn annan. Við vorum þarna að koma úr ó­trú­lega erfiðu um­hverfi og maður tengist fólkinu, sem maður gengur í gegnum svona stríð með, ein­hverjum sér­stökum böndum.“

„Einn þeirra sem var að dæma með mér, Davíð Kristján. Við höfum verið sam­ferða í dóm­gæslunni í þessi á­tján ár. Hann labbar inn í klefann á undan mér, snýr sér við og segir: „komdu hérna strákur.“ Tekur utan um mig og þetta var svona vinakær­leiks­stund.

Ég varð svo hugsi yfir því í kjöl­farið. Að þegar að við erum að eiga svona stund bíði manns svona skila­boð á sama tíma. Þér að segja er þetta ekki eitt­hvað sem að hefur á­hrif á mig per­sónu­lega. Ég hef fengið mörg svona skila­boð. Maður er orðinn vanur þessu. Hefur myndað harða skel fyrir svona löguðu. En það sem að stakk mig svo­lítið mikið er aðal­lega hvernig vinnu­um­hverfið er. 

Nú er ný­liðun í dómara­stéttinni nánast engin og það skilur enginn af hverju það er. Það eru allir voða hissa yfir því að enginn vilji koma að dæma. Kannski er það af því að alveg sama hversu vel þú stendur þig þá bíða þín samt fimm­tíu skila­boð í póst­hólfinu um það hvað þú sért ömur­legur og mikið hitt og þetta.“

En er þetta að versna?

„Já, ég myndi klár­lega segja að þetta sé að versna. Nú eru allir svo að­gengi­legir. Ég er á Insta­gram, Face­book, Lin­kedIn, með net­fang og síma­númer. Þú hefur að­gengi að mér á ó­trú­lega mörgum stöðum. Það er auð­velt að taka upp símann í ein­hverju bræði og spýta út ein­hverri drullu.

Maður er bara búin að vera, í að verða á­tján ár, ein­hvers konar rusla­kista af við­bjóði fyrir fólk sem er ó­á­nægt með það sem maður er að gera inn á vellinum. Þetta er bara komið gott. Þið getið verið með hrópin og köllin úr stúkunni. Maður ber virðingu fyrir því. En að vera draga per­sónuna manns inn í þetta. Fara inn í per­sónu­lega líf manns með því að senda skila­boð beint á mann. Fyrir mér er þetta yfir strikið. Á ekki að líðast. Fyrir fólk sem er að koma nýtt inn í dóm­gæslu. Ungt fólk. Þetta er ekki mjög að­laðandi um­hverfi.“

Áreiti sem á ekki að eiga sér stað

Skila­boð, sím­hringingar, hótanir.

„En það var ekki hótun sem ég tók al­var­lega. Ég hef verið kallaður öllum illum nöfnum. Að ef ein­hver sæi mig út á götu myndi hann gera hitt og þetta við mig. Þetta er eitt­hvað sem maður tekur endi­lega ekkert allt­of al­var­lega.

Áður fyrr var ég með síma­númerið mitt á Já.is. Síma­númerið mitt var sömu­leiðis að­gengi­legt á vef­síðu KKÍ. Á þeim tíma var ég stundum að fá sím­hringingar og skila­boð á nóttunni. Rétta orðið yfir þetta er bara á­reiti. Þetta er á­reiti sem á ekki að þurfa að eiga sér stað að mínu mati.

Þegar að þú færð svona á­reiti eftir leiki. Tekur það þig langan tíma að vinna úr þessu. Ýta þessu til hliðar?

„Þegar að ég var að byrja var maður kannski ekki með eins harða skel fyrir þessu. Maður tók hlutunum meira per­sónu­lega. Var ó­öruggari í sínum að­gerðum. Ég veit hins vegar hver ég er. Fyrir hvað ég stend. Og hversu vel eða ekki mér gengur inn á vellinum. Ég tek svona skila­boðum ekkert sér­stak­lega nærri mér lengur. Auð­vitað fannst mér þetta erfitt þegar að ég var að byrja. Maður er kannski fastur í þeirri hug­mynda­fræði að vilja gera öllum til geðs og er auð­vitað ekki í rétta starfinu, sem í­þrótta­dómari, ef maður vill gera öllum til geðs.

Maður þurfti bara hægt og ró­lega að sætta sig við það. Það er ekki hægt að gera öllum til geðs. En burt­séð frá því hvort þetta hafi mikil eða lítil á­hrif á mig. Þá í stóra sam­henginu, sem er auð­vitað bara í­þróttir. Þá á þetta ekki heima þar. Þetta á ekki heima í kringum kapp­leiki. Það er það sem ég vildi einna helst koma á fram­færi.“

Ekki bara vandamál körfuboltans

Og ljóst að ekki er bara um vanda­mál körfu­boltans að ræða. Í fyrra var til að mynda greint frá því að tveir dómarar á vegum KSÍ hefðu fengið sendar líf­láts­hótanir og eftir að Davíð Tómas setti færslu sína fram á Face­book hafa dómarar úr öðrum í­þrótta­greinum sett sig í sam­band við hann.

„Fót­bolta­dómarar, hand­bolta­dómarar, alls konar fólk sem hefur upp­lifað það ná­kvæm­lega sama. Þetta á ekki að vera til staðar. Þetta er svo mikil inn­rás í per­sónu­lega líf manns. Þetta á ekki heima þar.“

Skítkastið upp á yfirborðið

En hvað er til ráða? Er þetta eitt­hvað sem í­þrótta­hreyfingin þar að koma að saman. Að senda skýr skila­boð um að svona sé ekki líðandi? Hvað getum við gert?

„Í fyrsta lagi þarf að vera ein­hvers konar um­breyting á hegðun meðal dómara. Það sem allir dómarar hingað til hafa verið að gera er að setja svona mál í vasann. Líkt og ég hafði gert hingað til. Bara eytt þessum skila­boðum sem ég fæ send, lokað á við­komandi ein­stak­ling og haldið svo á­fram.“

„En til þess að það verði ein­hvers konar um­breyting á hugum fólks þarf í fyrsta lagi að draga hegðunina út í dags­ljósið. Maður sér það gert í öðrum mikil vægum hreyfingum. Ég gæti nefnt sem dæmi MeT­oo hreyfinguna. Þar var allur við­bjóðurinn og skíturinn dreginn upp á yfir­borðið og þá neyðist fólk til þess að breyta hegðun sinni. Fyrir mér var þetta bara fyrsta skrefið í þessu. 

Ég fékk bara nóg. Af hverju á ég stans­laust í á­tján ár að verða fyrir barðinu á þessu? Eftir að hafa lagt líf og sál í þetta fyrir í­þrótta­hreyfinguna, fyrir það sem sumir kalla smá­aura því ekki er ég að gera þetta til þess að verða ríkur. Ég geri þetta ein­göngu af ást­ríðu. Ein­göngu.

Auð­vitað hef ég í gegnum þennan tíma einnig fengið fullt af skila­boðum þar sem að mér er hrósað fyrir vel unnin störf. Að fram­koma okkar dómarar hafi verið frá­bær. Þá hefur fólk einnig komið að máli við mig og sent mér skila­boð, á ró­legu nótunum, þar sem að það segist ekki sam­mála ein­hverjum á­kvörðunum sem maður tók. Það er gott og vel. Þegar að þetta er komið í svona per­sónu­legt níð. Upp­nefningar og annað. Þetta á ekki heima hjá minni per­sónu.“

Viðtalið við Davíð Tómas í heild sinni má sjá hér fyrir neðan: