Segir ferða­iðnaðinn sprunginn og pólitískan vilja vanta

Árin 2020 og 2021 komu mun færri ferðamenn hingað til lands en árin á undan vegna faraldurs kórónuveiru. Í fyrra fór sú þróun að snúast við og spáir ferðamálastofa því að á þessu ári muni 2,3 milljónir ferðamanna koma hingað til lands, sem er svipað og árið 2018.

„Við erum komin að þolmörkum að mörgu leiti. Ekki bara gagnvart samfélaginu og vinnuaflinu og innviðunum heldur líka náttúrunni,“ segir Tryggvi Felixson formaður Landverndar og leiðsögumaður. 

Þó búið sé að bæta aðstöðu á mörgum vinsælum ferðamannastöðum sé það ekki nóg. Á þeim dögum sem flestir ferðamenn eru á ferli sé augljóst að fjöldinn er farinn að spilla að sumu leiti fyrir.

„Það er þess vegna að við þurfum að gæta að þessu fjöreggi. Ferðamennirnir okkar eru besta auglýsingin og við viljum ekki spilla þeirra upplifun. Það er þeirra upplifun sem skiptir svo miklu máli og við viljum að þessi atvinnuvegur sé ekki bara góður í dag heldur líka í langa framtíð,“ segir Tryggvi. 

Sérstaða Íslands ekki síst friðsældin

Ekki megi skemma möguleikann fyrir komandi kynslóðir til að nýta landið með þessum hætti. Eins sé hættulegt að setja öll eggin í sömu körfuna.

„Það getur haft þær afleiðingar að við sinnum ekki öðrum þáttum efnahagslífsins nægilega vel. Við beinum of miklu fjármagni og vinnuafli að þessi geiri verði svo yfirmáta stór þannig ef eitthvað kemur fyrir, eins og gerðist í Covid, þá verði efnahagsáfallið enn meira,“ segir Tryggvi.

„Sérstaða Íslands liggur í því að hér sé ekki allt fullt af ferðamönnum. Menn eru að upplifa stórkostlega náttúru en þeir þurfa líka að upplifa friðsæld og nálgast þá kyrrð sem við getum haft og góða upplifun í íslenskri náttúru.“

Innviðir ekki nógu sterkir til að taka á móti erlendu vinnuafli

Það sé löngu tímabært að mörk séu sett og vöxturinn sé tempraður.

„Nú vantar pólitískan vilja og styrk til að taka á þessu. Ég veit það er ekki auðvelt en ef við viljum halda þessum atvinnuvegi góðum um langa framtíð verðum við að gera það.“

Hvað ferðamannafjöldann varðar ríki stefnuleysi.

„Þetta virðist bara vaxa og vaxa og menn stækka og stækka flugstöðina, eins og hún sé bara sjálfstæður heimur á Íslandi. Við eigum hana öll saman og eigum að fá að stýra henni saman,“ segir Tryggvi en segir að margt hafi tekist vel.

„Afkastagetan hefur aukist, við erum að mennta fólk en fjöldinn vex of mikið og við þurfum að fá of mikla aðstoð erlendis frá og það hefur mikil áhrif á samfélagið,“ segir Tryggvi.

„Við þurfum að taka vel á móti verkafólkinu, bjóða því góða heilbrigðisþjónustu, skóla og fleira. Það virðist vera sem þetta kalli á sífellt meiri krafta af okkar hálfu til að sinna þessum hluta ferðaþjónustunnar líka: Að sinna fólkinu sem kemur hingað og vill leggja sitt af mörkum til þess að við getum tekið vel á móti ferðamönnunum. Það er mjög mikill örvöxtur á erlendu vinnuafli og fólksfjölgun hér á meðan ýmsar undirstöður samfélagsins vaxa ekki í sama takti.“