Eitt minnsta gos sem sögur fara af og hraunflæðið á við Elliðaár

Þetta kom fram á upplýsingafundi almannavarna vegna eldgossins í dag. Elín Björk Jónasdóttir, hópstjóri hjá Veðurstofu Íslands, sagði útlit fyrir að um 30 kíló af gasi komi frá eldgosinu á sekúndu og að spár geri ráð fyrir að það skapi ekki hættu í byggð. Þó geti fólk með öndunarfærasjúkdóma og viðkvæm öndunarfæri þurft að fara varlega og fylgjast með loftgæðamælingum.

Magnús Tumi Guðmundsson, prófessor í jarðeðlisfræði, sagði það líklegasta í stöðunni vera að eldgosið fjari út. Það sem sé að koma upp sé bara brot af þeirri kviku sem hafi safnast í skorpunni og erfitt sé að spá til um framhaldið. Ekki sé búist við hamförum, eins og hann orðaði það.

Kristín Jónsdóttir, hópstjóri náttúruvár hjá Veðursstofunni, sagði líklegast að þetta gos haldi áfram í nokkra daga og að engin ástæða sé til að halda eitthvað annað að svo stöddu.

Minna en það leit út fyrir að vera í nótt

Magnús sagði að þetta væri eitt minnsta gos sem sögur fara af á Íslandi.

„Við höfum verið að fylgjast með þessu í nótt og svo þegar við sáum þetta í dagsbirtu í morgun þá var það dálítið minna heldur það leit út fyrir að vera í nótt.“

Mælingar sýni að hraunið sé mest um tíu metra þykkt og að 0,2 til 0,3 milljón rúmmetrar af kviku væru komnir upp á yfirborðið.

„Það þýðir að í þessa fimmtán til sextán tíma sem gosið hefur staðið hefur rennslið verið svipað eins og í Elliðaánum og það er bara ekki stórt gos. Þetta er þrefalt, fjórfalt minna heldur en var í litla gosinu á Fimmvörðuhálsi og kannski eins og fyrsta gosið í Kröflueldum,“ segir Magnús.

Gosið sé á mjög hentugum stað í Geldingadölum sem sé hægt að líkja við eins konar baðker. Litlar líkur séu á því að hraunir fari þar út fyrir.

„Þessi atburður er ekki alvarlegur sem slíkur en hann er ekki búinn og við eigum bara eftir að sjá hvernig þetta þróast.“

Magnús segir að það séu töluverð tíðindi að eldgos byrjað á Reykjanesskaga.

„Þetta eru 800 ár um það bil síðan þetta gerðist síðast og verður að túlka sem svo að það sé hafið nýtt eldgosatímabil á skaganum.“

Hættulegt að nálgast svæðið án gosmælis

Elín Björk mælti gegn því að fólk myndi reyna að ganga að gossvæðinu í dag þar sem veður og skyggni ætti eftir að versna og marga klukkutíma taki að komast að svæðinu.

„Þetta verður vosbúð og það er eins gott að vera vel klæddur og vel búin. Ef menn ætla að fara að labba þarna þá þurfa menn að vera með gasmæli til að vera öruggir. Eins og ástandið er og eins og veðrið er þá er kannski bara best að horfa á þetta í gegnum vefmyndavélarnar. Það er spáð tíu til fimmtán metrum á sekúndu þarna og að labba til baka með fimmtán metra á sekúndu í fangið er ekkert spennandi fyrir alla.“

Hún varaði jafnframt við því að gasið væri ekki alltaf sjáanlegt og geti stefnt heilsu fólks í voða.

Magnús tók undir með henni og sagði mikilvægt að taka mið af vindátt. Í lægð geti gasið safnast saman í dalnum.

„Þó að þetta sé einn hundraðasti hluti af Holuhraunsgosinu þá breytir það því ekki að þetta er í lokaðri dæld og í lægð þá verður þetta bara dauðagildra. Þannig að við skulum fara varlega og nálgast þetta af virðingu.“

Fréttin hefur verið uppfærð.