Dagur í lífi flugu­manns – róm­versk yfir­taka á Gaul­verja­bæ

Landsþing Ungra jafnaðarmanna hafði ég aldrei sótt áður, en ég hafði (þrátt fyrir linkind móðurflokksins við rasisma, nýlenduhyggju og annað ofbeldi sem er innbyggt í eðli og hlutverk hryðjuverkasamtakanna NATÓ) ákveðið að skrá mig í Samfylkinguna. Hvers vegna? Jú, fyrir þann einbeitta vilja að taka þátt á því ágæta þingi ungliða jafnaðarfólksins sem fór fram s.l. laugardag: Landsþingi UJ. Jafnvel þótt ég hafi nú ekki verið í neinu framboði sjálfur. Svo taldi ég mig nú einmitt þekkja gott fólk þaðan og hef átt ánægjulegar samræður og notið góðra samvista í gegnum tíðina. Til að gæta allrar sanngirni þá má þó alveg skilgreina mig sem einskonar “flugumann” á téðu landsþingi, ég tek því sem einskonar heiðursnafnbót. En ég var líka á meðal góðra vina og með gildi jöfnuðar í fararbroddi sem forsendu réttláts samfélags, já. Ég er algjörlega samþykkur þeim grundvelli, þannig ég taldi mig svona, þokkalega, gjaldgengan á samkomuna.

Ástæðan fyrir mætingu minni og heiðursnafnbótinni, sbr. 25. gr.reglugerðar um sérstakar aðferðir og aðgerðir lögreglu við rannsókn sakamála, var sumsé ekki einvörðungu það háttvirta markmið hreyfingarinnar um alheimsfrið, jöfnuð og jafnvel blóm í haga - því miður – þó ég er algjörlega hlynntur slíkri heilagri þrenningu. Nú, hvað þá? Ég játa, ég er einfaldlega þannig af náttúrunni gerður að leyndardómar eiga það til að kitla einhverjar taugar hjá mér. Ég hafði skynjað útundan mér að eitthvað lægi í loftinu: „Já, þú segir nokkuð, en áhugavert!” svaraði ég slíkum straumum um hæl með gæsahúð og tilhlökkun í farteskinu. Tveir frambjóðendur til forseta, annar í kjarna ungliða hreyfingarinnar til margra ára og fyrrum varaforseti, svona augljósi kosturinn: Ástríkur gallvaski. Og svo hinn frambjóðandinn: Borgarfulltrúi fyrir móðurflokkinn, Samfylkinguna, en sá hafði gegnt formennsku Röskvu ásamt ýmsu öðru frambærilegu en frekar ótengt öllu starfi ungliðahreyfingarinnar, hin eina sanna Kleópatra.

Báðir frambærilegir kostir en miðað við félagsstarfið, hugmyndafræðina og annað taldi ég fyrirfram vita fyrir víst að sá fyrrnefndi – sem ég var að tengja betur við hugmyndafræðilega og þekkti til – myndi hljóta nokkuð, já, örugga kosningu. Ég taldi mig vita það fyrir víst að sá kostur yrði fyrir valinu áður en ég fékk að vita að eitthvað væri á seyði. Tölur kvöldsins? 81 atkvæði fyrir Ástrík gallvaska og svo féllu raunar 201(?!) atkvæði fyrir Kleópötru! Nú er ég enginn talnasérfræðingur (get þó lesið stjörnukort með ágætum) en taldi mig þó fá eins konar sönnun á því andrúmslofti sem spennan leyndardómsfulla hafði gefið undir fótinn. Einmitt það sem margan hafði grunað var á rökum reist, hugsaði ég sem fluga á vegg. Hvernig gat sá kostur sem ungliðahreyfing Gaulverjabæjar vildi til forseta tapað kosningunni til forseta með jafn afgerandi hætti? Svarið er auðvitað einfalt. Það voru víst eitthvað fleiri nýskráningar þarna í aðdragandanum en bara þessi eina frá mér, flugumanninum sjálfum!

Við kaffidrykkjuna á fundinum fór hins vegar ákveðið töfraraunsæi að taka völdin frá athyglisgáfu minni. Hvers vegna meint svart kaffi hafði þau áhrif á mig á þessum tímapunkti, veit ég ekki. Það má vera að Sjóðríkur seiðkarl hafi bruggað þennan seið þó ég telji mig ekki geta fullyrt um það á þessari stundu. Það kom allavega ekki fram með bragðinu. En það sem ég veit er að ég fór að sjá ýmsa liti birtast, mynstur formgerast og mekanisma gangverks raungerast – og það var enginn óþægileg afstaða milli Merkúrs eða Neptúnusar þennan dag á mínar fæðingarstöður (svo stjörnuspekin gat ekki útskýrt þessar ofsskynjanir hjá mér). En þarna, allt í kringum mig, sé ég fyrir mér fjöldann allan af rómverskum fótgönguliðum, fyrrum Röskvuliðar, meira að segja með innri greiningardeild á sínum snærum!

Allir fótgönguliðarnir komu mér fyrir sjónir í sama búningnum og með sama svip, með rauðu og gulu litina (sem er vægast sagt ónákvæm sagnfræði, en ofskynjanir spyrja ekki að því). Þrjár uglur í bláum og hvítum litum flugu yfir svæðið, ég veit ekkert hvaðan þær komu úr bakgrunninum. Þetta var komið gott, hugsaði ég með mér. Það var kominn tími til að taka af sér selfí inná baði.

Þar gekk ungur fótgönguliði inn, ég afsakaði mína nánu stund með speglinum einum saman: „Ekki hafa áhyggjur af mér, ég er bara að taka selfí, sko”, „já minnsta, ég er bara að styðja vin minn Júilíus Sesar”. „Kúl” svara ég, léttur í lund þó Ástríkur hafi verið minn maður, á hugu og hjörtu margra í Gaulverjabæ. Ég tek af mér mynd með fingur fyrir framan varir.

Svo fer ég inn og sé að Kleópatra heldur sigurræðu sína. Skipuleg og snyrtileg yfirtaka eins og Rómverjum er einum lagið, tilgangurinn þó jafn hulinn eins og ræðan var auðmjúk. Það verður spennandi að sjá hvað setur.

Eftir ræðuna breyttist leiksvið Gaulverjabæjar í Film Noir sviðsmynd. Hver er þetta þarna? Ljós rykfrakki og bergmál af marmara þegar hann gekk fínlega á svörtum skóm með hörðum hæl undir sér. Hver er þar innan klæða? Maður á þrítugsaldri, augljóslega sérfræðingur þjóðaröryggisráðs, með áttavita í regnbogalitum að ráða í spilin. Og hver er þetta sem ég sé? Án þess að það sjarmerandi, velmenntaða og orðheppna ofurmenni hafi gert flugu mein, fannst mér áhugavert að sjá barnabarn leyniþjónustu konungs Íslands (sem þó kraup fyrir – þrátt fyrir konungstign sína – bandaríska herveldinu) með í ráðum sérfræðings innri öryggismála Íslands, að taka yfir – að því er virtist – ungliðahreyfingu stjórnmálaflokks.

Ungliða-leyniþjónstuliðar þessir, í sönnum kaldastríðs anda, voru þarna ásamt öðrum ofurheilum, skýrendum og greinendum sinnar kynslóðar. Og Kleópatra að sjálfsögðu þeirra á meðal. Það var mér mikill heiður að vera kringum svo spennandi fólk, þó ég sé ekki öryggisvottaður.

Jæja, barnapían var farin að ókyrrast á þessari stundu og ég náði ekki að spyrja af því sem brann á vörum mér! Ég þurfti að hugsa mér til hreyfings. Ég kvaddi Gaulverjabæ og gekk út þaðan sem kaldastríðið var enn við líði. Fyrir utan fann ég sótuga bréfsnepla sem ég vissi að kæmu frá Birni Bjarnasyni, sloppna fyrir hendingu úr reykhafi ónefndrar gataðrar olíutunnu fyrri ára. Það eina sem ég gat lesið af þeim: „jafnframt treysti hann "sínum mönnum" til að leysa hin erfiðustu verkefni á farsælan hátt með öryggi borgaranna að leiðarljósi.” Ofsskynjanir leiða mig alltaf að kaldastríðinu, það er bara vegna persónulegra ástæðna á óuppgerðri fortíð. Skynvilla.

Orðanotkun Björns á „sínum mönnum” fór í taugarnar á mér þarna við útganginn. Átti þó kannski rétt á sér á þeim tíma, þar sem aðeins menn komu til greina til úrlausnar þungra verkefni í öryggisbransanum. Og þó! Ég held ég hafi það eftir Morgunblaðinu að Snjólaug Sigurðardóttir hafi verið meðal „manna” í leyniþjónustu bróður síns í den. (Jóhann Páll Jóhannsson, margverðlaunaður blaðamaður, er ekki módelið í L’oreal auglýsingunni þarna uppi í hægra horni síðasta hlekks!) En í dag, konur geta kannski verið menn, en kommon! Og hugtakið fólk t.d. nær yfir öll önnur kyn líka! Óháð máltilfinningu menntamanna, hvað Árnastofnun hefur um málið að segja eða hvernig skrifstofa Bessastaða getur hrútskýrt málið. Hugsaði ég með mér og flaug í burtu.

„ Og þó ég ei til annars mætti duga, ég eflaust gæti kitlað nefið þitt.“

Höfundur er sundlaugarvörður.