Eldar á norðurslóðum losuðu kolefni á við Svíþjóð á einum mánuði

Magn kolefnis sem losnaði í skógar- og kjarreldum á norðurslóðum í júní var sambærilegt við árslosun Svíþjóðar. Fleiri en hundrað eldar hafa geisað á norðurslóðum í sumar, fyrst og fremst í Alaska og Síberíu. Í Alaska hafa verið fordæmalaus sumarhlýindi sem enn standa yfir.

Bandaríska geimvísindastofnunin NASA áætlar að um fimmtíu milljónir tonna af koltvísýringi hafi losnað frá eldunum á norðurslóðum í júnímánuði einum saman. Það jafnast á við árslosun Svíþjóðar á gróðurhúsalofttegundum og er meira en losnað hefur frá eldum þar undanfarna átta júnímánuði samanlagt.

Washington Post segir að alls hafi 125 milljón tonn koltvísýrings losnað frá eldunum í sumar fram að 28. júlí. Losunin hefur ekki mælst meiri frá því að athuganir af því tagi hófust árið 2003.

Ein af ástæðum þess hversu mikið kolefni hefur losnað í eldunum er að þeir hafa brunnið í gegnum kolefnisríkar mómýrar. Mórinn er myndaður úr rotnandi lífrænu efni. Hann hefur þornað upp í hlýindum á norðurslóðum í sumar og orðið afar eldfimur. Eldingar hafa kveikt mikla elda í mýrunum sem brenna lengur en eldar í skóglendi.

Miklar breytingar á umhverfinu vegna hitans

Í Alaska hafa 800.000 hektarar lands brunnið í sumar. Hitinn í ríkinu hefur verið yfir meðaltali á hverjum degi frá 25. apríl og engin mælistöð hefur mælt frost frá því 28. júní. Ekki hefur verið frostlaust svo lengi í Alaska í að minnsta kosti öld. Hitinn á flugvellinum í Anchorage fór í 32°C í fyrsta skipti í sögunni á þjóðhátíðardaginn 4. júlí.

Júní var hlýjasti júnímánuður í mælingarsögunni í Alaska og útlit er fyrir að júlí verði hlýjasti mánuðurinn sem þar hefur mælst. Ís og viftur hafa selst upp í búðum og elgir hafa sést leita í úðara í görðum manna til að kæla sig.

Hitinn hefur gjörbreytt umhverfinu víða í Alaska. Hafís á Bering- og Tjúktahafi er nær horfinn með tilheyrandi breytingum á veðurfari og erfiðleikum fyrir menn og dýr sem reiða sig á ísinn. Freðmýrinn í Alaska sem breytist jafnan í drullu yfir sumarið er svo þurr í sumar að leiðsögumenn segja að hægt sé að tjalda á henni. Annars staðar stendur vatn í ám óvenjuhátt vegna þess hversu hratt snjó hefur tekið upp og jöklar bráðnað.

Norðurslóðir hlýna nú um helmingi hraðar en aðrir staðir á jörðinni vegna losunnar manna á gróðurhúsalofttegundum. Í Alaska hefur hlýnað um tvær gráður frá því fyrir iðnbyltingu og enn meira í sumum norðlægari hlutum ríkisins.

Ekkert lát er á hlýindunum á norðurslóðum. Veðurkerfið sem olli hitabylgjunni í Vestur-Evrópu í síðustu viku hefur nú fært sig norður á bóginn og bræðir Grænlandsjökul enn hraðar en ella. Á Grænlandi hafa eldar einnig brunnið í sumar. Útlit er fyrir að lágmarksútbreiðsla hafíssins á norðurslóðum verði sú minnsta frá því að athuganir hófust í sumar.

Komast ekki að eldunum í Síberíu

Rússneskir embættismenn segja að slökkviliðsmenn nái einfaldlega ekki til skógar- og kjarrelda sem geisa á afskekktum svæðum í Síberíu. Talið er að um 30.000 ferkílómetrar lands brenni þar nú. Ódýrara sé að leyfa eldunum eða brenna en að reyna að slökkva þá.

AP-fréttastofan segir að þrátt fyrir að eldarnir hafi ekki náð til mannabyggða hafi reykjarmökkurinn áhrif á íbúa í Síberíu, þar á meðal í stórum borgum eins og Novosibirisk, Krasnoyarsk og Tsjíta.

Einhverrar vætu er að vænta á svæðunum þar sem eldarnir brenna en líklega ekki nógu mikillar til að ráða niðurlögum þeirra, að mati veðurfræðinga.

Fréttin hefur verið uppfærð.