Ríkisstjórnin mun ræða kjarnorkuafvopnun

Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra og formaður Vinstri grænna, vonast til þess að sú staðreynd að ICAN (International Campaign to Abolish Nuclear Weapons) hafi fengið friðarverðlaun Nóbels verði til þess að hafa jákvæð áhrif á umræðuna um kjarnorkuafvopnun í heiminum. Telur Katrín að verðlaunin geti jafnvel breytt umræðunni um þessi mál.

Samtökin ICAN berjast fyrir banni kjarnorkuvopna og ræddi Vísir á dögunum við þau Ray Acheson og Tim Wright, fulltrúa samtakanna, sem komu hingað til lands eftir að hafa verið viðstödd afhendingu friðarverðlaunanna í Osló. Þau héldu meðal annars fund í Háskóla Íslands þar sem forsætisráðherra mætti og ræddi við þau um þessi mál.

Fyrir liggur að Katrín skrifaði undir svokallað þingmannaheit ICAN áður en hún varð forsætisráðherra. Heitið felur það í sér að þeir þingmenn sem skrifa undir það lofa því að vinna undirritun og fullgildingu samnings Sameinuðu þjóðanna um bann við kjarnorkuvopnum. 

Íslensk stjórnvöld styðja markmiðið en menn verið ósammála um leiðirnar

Þá var Katrín ein átta þingmanna sem lögðu fram þingsályktunartillögu um aðild Íslands að yfirlýsingu ICAN um bann við kjarnavopnum þingveturinn 2015 til 21016.

Það er því kannski ekki að ástæðulausu sem þau Acheson og Wright binda miklar vonir við Katrínu og telja að hún geti verið sá leiðtogi innan NATO sem skrifi fyrstur undir fyrrnefndan samning SÞ.

Vísir spurði Katrínu hvort hún beita sér fyrir því innan ríkisstjórnarinnar að Ísland skrifi undir samninginn.

„Við munum ræða þetta á vettvangi ríkisstjórnarinnar hvernig þessi mál standa almennt, það er kjarnorkuafvopnun. Það liggur fyrir að íslensk stjórnvöld hafa stutt þetta markmið en svo hafa menn verið ósammála um leiðirnar. Íslensk stjórnvöld hafa lagt áherslu á það að fá kjarnorkuveldin að borðinu hingað til og það hefur ekki skilað árangri. Ég tók þessa línu upp á fundinum með þeim Acheson og Wright og bað um þeirra afstöðu til hennar þannig að það var áhugavert samtal,“ segir Katrín.

„Löng vegferð framundan“

Hún vonast til að það að ICAN hafi fengið friðarverðlaun Nóbels verði til þess að heimurinn sjái hraðari framþróun varðandi kjarnorkuafvopnun.  

„Við erum öll uggandi yfir þróun mála, nú síðast í Norður-Kóreu en líka bara í sögunni svo við munum ræða þessi mál, hvað við getum gert til þess að beita okkur fyrir þessu markmiði um kjarnorkuvopnalausan heim.“

Katrín bendir á að það hafi ekki verið línan innan NATO að styðja samning SÞ um bann við kjarnorkuvopnum og það liggi fyrir að Ísland eigi aðild að því bandalagi. Sú aðild er meðal annars hluti af þjóðaröryggisstefnu landsins sem ríkisstjórnin vinni eftir.  

„En það er líka svo að Ísland verður gestgjafi á fundi NATO-ríkja um kjarnorkuáætlun næsta sumar þar sem þetta verður aðalumræðuefnið, það er hvernig megi stuðla að frekari kjarnorkuafvopnun, en eins og ég sagði við fulltrúa ICAN þá held ég að þetta sé löng vegferð framundan,“ segir Katrín.