Reki fyrir­tæki og séu ná­lægt því að missa allt frá sér

Lögregla hefur lagt hald á um 200 kíló af kókaíni á aðeins sex mánuðum. Það er næstum tvöfalt meira en allt síðasta ár og ljóst að eftirspurn eftir efnunum er mikil hér á landi.

„Það er auðvitað ekki gott ef viðhorfið gagnvart þessu efni er að þetta sé eitthvað annað en það sem það er, sem er bara mjög hættulegt fíkniefni sem hefur mikil áhrif á heilann og getur valdið geðrofseinkennum meira að segja. Fólk getur orðið árásargjarnt og reitt og þetta veldur miklum glundroða. Eftirköstin eru svo akkúrat öfug, mikil vanlíðan, þreyta og pirringur þannig að þetta er ekki léttúðugt efni og líka fíkniefni og það er auðvelt að ánetjast því,“ bætti Valgerður við í kvöldfréttum Sýnar.

„Það er alveg ljóst að það er mikil eftirspurn og hún hefur aukist eftir kókaíni. Við höfum séð aukningu á neyslu þess meðal þeirra sem leita meðferðar, bara statt og stöðugt frá aldamótum en það kom mikil aukning þarna rétt fyrir hrun. Síðan dró úr því og svo kom aftur enn þá meiri aukning og þegar Covid kom þá dró úr því aftur en núna erum við aftur á uppleið eins og við sjáum þetta í tölunum hjá okkur.“

Borga 25 þúsund krónur fyrir grammið

Ef horft er á þann hluta notenda sem leitar sér aðstoðar vegna fíknar hjá SÁÁ er mest um að ræða fólk á aldrinum 20 til 45 ára, að sögn Valgerðar.

„Á þeim aldri eru þetta svona 40 prósent af öllum sem koma til okkar sem eru með kókaínfíkn ásamt oftast áfengisfíkn og fleiri efnum.“

Fram hefur komið að fólk þurfi oft að greiða á bilinu 20 til 25 þúsund krónur fyrir gramm af kókaíni. Þrátt fyrir þetta virðist vera gríðarleg eftirspurn eftir efninu sem sumir neyta mörgum sinnum í viku.

„Þetta er mjög öflugt fíkniefni og hefur gríðarleg áhrif á heilann, örvandi efni eins og amfetamín, sum lyf sem eru notuð og MDMA.

Þetta eru allt örvandi vímuefni og það hefur alltaf verið talsverð svoleiðis neysla á Íslandi en kókaínið virðist taka stærra pláss þegar það er gott í ári,“ segir Valgerður. Upplýsingum um neyslu á kókaíni hefur einnig verið safnað með mælingum á skólpi og í neyslukönnunum á vegum landlæknis.

Kókaínneysla hafi ekki einungis áhrif á einstaklinginn heldur sömuleiðis samfélagið í kringum hann.

„Fólk sem er í mikilli neyslu af þessu tagi getur til lengdar ekki séð fyrir sér eða haldið áfram í vinnu eða verið hluti af fjölskyldu, smátt og smátt fer að kvarnast úr því og fólk þarf þá að leita aðstoðar. Það er ekki lengur hluti af eðlilegu samfélagi þegar neyslan er orðin mikil og þetta hefur náttúrulega mikinn kostnað í för með sér, alveg eins og öll önnur fíkniefni og áfengi,“ segir Valgerður Rúnarsdóttir, framkvæmdastjóri lækninga hjá SÁÁ.