„Grafa undan því sem hefur verið byggt upp á áratugum“ Freyja Þórisdóttir skrifar 28. júní 2026 17:21 Alfreð Ásberg Árnason hjá Sambíóunum segir kominn tíma á opna og heiðarlega umræðu um framtíð íslenska kvikmyndageirans. Elísabet Blöndal/Vísir/Vilhelm Margt og mikið hefur verið skrifað um kvikmyndagerð á Íslandi síðustu ár og oft er talað um frost, vetur eða annað slíkt í greininni. Alfreð Ásberg Árnason hefur verið viðloðinn kvikmyndageirann í áraraðir en hann kemur úr fjölskyldu sem hefur verið í bíórekstri frá árinu 1937 og er sjálfur framkvæmdastjóri Sambíóanna. Hann segir óvenju hljótt hafa verið í íslenskri kvikmyndagerð að undanförnu og spyr hvort ekki sé kominn tími á að rísa upp og standa vörð um greinina. Í færslu sem Alfreð birti á Facebook-síðu sinni í gær, laugardaginn 27. júní, segir hann fólk í kvikmyndagreininni bíða óþreyjufullt eftir því að Logi Einarsson, menningar-, nýsköpunar- og háskólaráðherra, „marki skýra framtíðarsýn fyrir íslenska kvikmyndagerð“. Greinin eigi það skilið og fólkið sem starfi í henni einnig. Í samtali við blaðamann fréttastofunnar segir Alfreð einnig að sú spurning sem hann telji að brenni á vörum flestra í greininni sé hvað ráðherrann hyggist gera til að styrkja greinina. „Það er búið að reikna þetta út að þótt ríkið komi með stóra hluta fjármögnunarinnar skilar það sér margfalt til baka,“ segir hann og bendir á að kvikmyndaiðnaðurinn sé mikilvæg útflutningsgrein og verðmæt landkynning fyrir Ísland. Grefur undan því sem byggt hafði verið Hann segir þó stöðuna sem upp hafi komið vera áhyggjuefni. Örfáar íslenskar myndir séu væntanlegar á næstunni og þær séu að mestu fjármagnaðar erlendis frá eða af þeim sem standi sjálfir að framleiðslunni. „Það er ekkert mikið af myndum að koma á íslensku,“ segir hann en nefnir tvær þeirra sem koma út á næstunni en það eru Hvar er draumurinn með Stebba Hilmars og önnur kvikmynd um Napóleon-skjölin, sem hann segir að mestu leyti framleidda fyrir erlent fjármagn. Að mati Alfreðs er það mikill missir fyrir íslenskan kvikmyndaiðnað og kvikmyndahús landsins að fjármagn fáist ekki til framleiðslu hér heima. Í Facebook-færslunni gagnrýnir hann jafnframt ákvarðanir ríkisstjórnarinnar. „Ákvarðanir nýrrar ríkisstjórnar um að draga úr stuðningi við greinina eru að grafa undan því sem hefur verið byggt upp á áratugum. Þetta snýst ekki aðeins um framleiðendur eða leikstjóra. Þetta snýst um allt vistkerfið, kvikmyndagerðarfólk, framleiðslufyrirtæki, tæknifólk, kvikmyndahús og streymisveitur,“ skrifar hann. Fólk týnist úr greininni Í samtalinu segir hann að að einhverju leyti hafi verið „togað í handbremsuna“. Að hans mati verða íslenskar kvikmyndir að njóta nægilegs fjárstuðnings til að geta staðist samkeppni við erlenda framleiðslu. „Það vantar bara að ríkið komi inn í þetta,“ segir hann og bætir við að margir í greininni hafi orðið fyrir vonbrigðum þegar ekki varð af þeim áætlunum sem Lilja Dögg Alfreðsdóttir, fyrrverandi mennta- og menningarmálaráðherra, hafði kynnt um að efla greinina. Alfreð segir jafnframt að þróunin hafi orðið til þess að reynslumikið fagfólk sé farið að hverfa úr greininni. „Það er vont að fólk sé farið að týnast úr greininni sem er með þekkingu og orðið gott í því sem maður er að gera og löppunum sé kippt undan því.“ Mikilvæg útflutningsgrein Hann segir málið þó ekki aðeins snúast um fjármögnun kvikmynda heldur einnig þau verðmæti sem greinin skapi fyrir íslenskt samfélag. Kvikmyndaiðnaðurinn sé mikilvæg útflutningsgrein og öflug landkynning sem geti skilað miklum tekjum til baka. Til marks um þann alþjóðlega áhuga sem Ísland njóti sem tökustað rifjar hann upp fund með forsvarsmönnum Paramount þegar stórmynd var í tökum hér á landi. „Ég var á fundi hjá Paramount og þá voru þeir að skjóta myndina heima og þeir bara trúðu því ekki að efnið sem þeir voru að sjá væri hrátt, sko, bara landslagið. Þeir bara trúðu þessu ekki,“ segir Alfreð og nefnir stórmyndirnar The Odyssey og Supergirl, sem báðar hafa verið í tökum hér á landi undanfarnar vikur. Að hans mati sé því enn mikilvægara að stjórnvöld styðji við greinina svo hún geti nýtt þau tækifæri sem felast í vaxandi áhuga á Íslandi sem tökustað. Hann rifjar jafnframt upp að áður hafi kvikmyndagerðarmenn jafnvel lagt eigið fé og eignir undir til að koma verkefnum sínum í framkvæmd. „Þetta er eins og í gamla daga. Þráinn Bertelsson veðsetti húsið sitt fyrir myndina sína,“ segir Alfreð og bætir við: „En nei, það er ekkert lengur svoleiðis í dag.“ Kvikmyndagerð á Íslandi Menning Bíó og sjónvarp Tengdar fréttir Fyrsta stiklan úr Íslandsstórvirki Nolan mætt á netið Fyrsta myndefnið úr Ódysseifskviðu, næsta stórvirki leikstjórans Christopher Nolan er mætt á netið í fyrstu stiklu myndarinnar. Myndin var að hluta tekin upp hér á landi síðasta sumar þegar fréttir bárust ótt og títt af stórstjörnum í miðbæ Reykjavíkur. Horfa má á stikluna neðst í fréttinni. 22. desember 2025 15:29 Mest lesið Einn mánuður án áfengis breytti öllu Lífið Ólíkt hafast þeir að forsetarnir fyrrverandi Lífið Skemmtilega söguhornið: Hefði fólk skilið Óskar fyrir 100 árum síðan? Áskorun Skrifaði gamanþætti um löggur á meðan hann var sjálfur að leika löggu Lífið 50+: Má maður fagna því þegar börnin flytja að heiman? Áskorun Eitt allra krúttlegasta mót ársins Lífið Krakkatía vikunnar: Pöndur, Instagram og Sveppi Lífið Skrifaði sig í sögubækur Cambridge Lífið Myndin tileinkuð mömmu Lífið Fréttatía vikunnar: SÁÁ, pulsa og óharðnaðir unglingar Lífið Fleiri fréttir Eitt allra krúttlegasta mót ársins Ólíkt hafast þeir að forsetarnir fyrrverandi Einn mánuður án áfengis breytti öllu Krakkatía vikunnar: Pöndur, Instagram og Sveppi Augnablikið þegar fréttastofan sjálf varð að frétt Skrifaði gamanþætti um löggur á meðan hann var sjálfur að leika löggu Myndin tileinkuð mömmu Skrifaði sig í sögubækur Cambridge Fréttatía vikunnar: SÁÁ, pulsa og óharðnaðir unglingar Opnar sig um bótoxnotkunina Skipti máli að börn með krabbamein eigi sinn dag Gísli Marteinn syrgir þrjóskan Vesturbæing „Ætlarðu að lifa eða ætlarðu að deyja?“ Hættir með stefnumótaþættina vinsælu Fastagestur lumaði á áttatíu ára gömlum grip Hvað veistu um… London? Öskrandi nýnemar tolleraðir og busaballið handan við hornið Survivor-keppandi missti fót og krefst 100 milljóna dala í skaðabætur Gloria Steinem er látin Annað barn á leiðinni hjá Balta og Sunnevu Er hægt að kaupa hamingju fyrir íslenskar krónur? Greindu frá dánarmeini Tim Curry Eydís Elfa og Óli Gunnar eiga von á öðru barni Kampavínsdrykkja í óvissuferð leiddi til óvæntra bónorða Ný stikla varpar frekara ljósi á Harry Potter Anthony Karl og Eva selja hæð í Hlíðunum Foreldrar eigi alls ekki að vera vinir barna sinna Héldu eina glæsilegustu skírnarveislu sumarsins Þórdís segir skilið við Flekaskil Menningarmýs máluðu bæinn rauðan Sjá meira
Í færslu sem Alfreð birti á Facebook-síðu sinni í gær, laugardaginn 27. júní, segir hann fólk í kvikmyndagreininni bíða óþreyjufullt eftir því að Logi Einarsson, menningar-, nýsköpunar- og háskólaráðherra, „marki skýra framtíðarsýn fyrir íslenska kvikmyndagerð“. Greinin eigi það skilið og fólkið sem starfi í henni einnig. Í samtali við blaðamann fréttastofunnar segir Alfreð einnig að sú spurning sem hann telji að brenni á vörum flestra í greininni sé hvað ráðherrann hyggist gera til að styrkja greinina. „Það er búið að reikna þetta út að þótt ríkið komi með stóra hluta fjármögnunarinnar skilar það sér margfalt til baka,“ segir hann og bendir á að kvikmyndaiðnaðurinn sé mikilvæg útflutningsgrein og verðmæt landkynning fyrir Ísland. Grefur undan því sem byggt hafði verið Hann segir þó stöðuna sem upp hafi komið vera áhyggjuefni. Örfáar íslenskar myndir séu væntanlegar á næstunni og þær séu að mestu fjármagnaðar erlendis frá eða af þeim sem standi sjálfir að framleiðslunni. „Það er ekkert mikið af myndum að koma á íslensku,“ segir hann en nefnir tvær þeirra sem koma út á næstunni en það eru Hvar er draumurinn með Stebba Hilmars og önnur kvikmynd um Napóleon-skjölin, sem hann segir að mestu leyti framleidda fyrir erlent fjármagn. Að mati Alfreðs er það mikill missir fyrir íslenskan kvikmyndaiðnað og kvikmyndahús landsins að fjármagn fáist ekki til framleiðslu hér heima. Í Facebook-færslunni gagnrýnir hann jafnframt ákvarðanir ríkisstjórnarinnar. „Ákvarðanir nýrrar ríkisstjórnar um að draga úr stuðningi við greinina eru að grafa undan því sem hefur verið byggt upp á áratugum. Þetta snýst ekki aðeins um framleiðendur eða leikstjóra. Þetta snýst um allt vistkerfið, kvikmyndagerðarfólk, framleiðslufyrirtæki, tæknifólk, kvikmyndahús og streymisveitur,“ skrifar hann. Fólk týnist úr greininni Í samtalinu segir hann að að einhverju leyti hafi verið „togað í handbremsuna“. Að hans mati verða íslenskar kvikmyndir að njóta nægilegs fjárstuðnings til að geta staðist samkeppni við erlenda framleiðslu. „Það vantar bara að ríkið komi inn í þetta,“ segir hann og bætir við að margir í greininni hafi orðið fyrir vonbrigðum þegar ekki varð af þeim áætlunum sem Lilja Dögg Alfreðsdóttir, fyrrverandi mennta- og menningarmálaráðherra, hafði kynnt um að efla greinina. Alfreð segir jafnframt að þróunin hafi orðið til þess að reynslumikið fagfólk sé farið að hverfa úr greininni. „Það er vont að fólk sé farið að týnast úr greininni sem er með þekkingu og orðið gott í því sem maður er að gera og löppunum sé kippt undan því.“ Mikilvæg útflutningsgrein Hann segir málið þó ekki aðeins snúast um fjármögnun kvikmynda heldur einnig þau verðmæti sem greinin skapi fyrir íslenskt samfélag. Kvikmyndaiðnaðurinn sé mikilvæg útflutningsgrein og öflug landkynning sem geti skilað miklum tekjum til baka. Til marks um þann alþjóðlega áhuga sem Ísland njóti sem tökustað rifjar hann upp fund með forsvarsmönnum Paramount þegar stórmynd var í tökum hér á landi. „Ég var á fundi hjá Paramount og þá voru þeir að skjóta myndina heima og þeir bara trúðu því ekki að efnið sem þeir voru að sjá væri hrátt, sko, bara landslagið. Þeir bara trúðu þessu ekki,“ segir Alfreð og nefnir stórmyndirnar The Odyssey og Supergirl, sem báðar hafa verið í tökum hér á landi undanfarnar vikur. Að hans mati sé því enn mikilvægara að stjórnvöld styðji við greinina svo hún geti nýtt þau tækifæri sem felast í vaxandi áhuga á Íslandi sem tökustað. Hann rifjar jafnframt upp að áður hafi kvikmyndagerðarmenn jafnvel lagt eigið fé og eignir undir til að koma verkefnum sínum í framkvæmd. „Þetta er eins og í gamla daga. Þráinn Bertelsson veðsetti húsið sitt fyrir myndina sína,“ segir Alfreð og bætir við: „En nei, það er ekkert lengur svoleiðis í dag.“
Kvikmyndagerð á Íslandi Menning Bíó og sjónvarp Tengdar fréttir Fyrsta stiklan úr Íslandsstórvirki Nolan mætt á netið Fyrsta myndefnið úr Ódysseifskviðu, næsta stórvirki leikstjórans Christopher Nolan er mætt á netið í fyrstu stiklu myndarinnar. Myndin var að hluta tekin upp hér á landi síðasta sumar þegar fréttir bárust ótt og títt af stórstjörnum í miðbæ Reykjavíkur. Horfa má á stikluna neðst í fréttinni. 22. desember 2025 15:29 Mest lesið Einn mánuður án áfengis breytti öllu Lífið Ólíkt hafast þeir að forsetarnir fyrrverandi Lífið Skemmtilega söguhornið: Hefði fólk skilið Óskar fyrir 100 árum síðan? Áskorun Skrifaði gamanþætti um löggur á meðan hann var sjálfur að leika löggu Lífið 50+: Má maður fagna því þegar börnin flytja að heiman? Áskorun Eitt allra krúttlegasta mót ársins Lífið Krakkatía vikunnar: Pöndur, Instagram og Sveppi Lífið Skrifaði sig í sögubækur Cambridge Lífið Myndin tileinkuð mömmu Lífið Fréttatía vikunnar: SÁÁ, pulsa og óharðnaðir unglingar Lífið Fleiri fréttir Eitt allra krúttlegasta mót ársins Ólíkt hafast þeir að forsetarnir fyrrverandi Einn mánuður án áfengis breytti öllu Krakkatía vikunnar: Pöndur, Instagram og Sveppi Augnablikið þegar fréttastofan sjálf varð að frétt Skrifaði gamanþætti um löggur á meðan hann var sjálfur að leika löggu Myndin tileinkuð mömmu Skrifaði sig í sögubækur Cambridge Fréttatía vikunnar: SÁÁ, pulsa og óharðnaðir unglingar Opnar sig um bótoxnotkunina Skipti máli að börn með krabbamein eigi sinn dag Gísli Marteinn syrgir þrjóskan Vesturbæing „Ætlarðu að lifa eða ætlarðu að deyja?“ Hættir með stefnumótaþættina vinsælu Fastagestur lumaði á áttatíu ára gömlum grip Hvað veistu um… London? Öskrandi nýnemar tolleraðir og busaballið handan við hornið Survivor-keppandi missti fót og krefst 100 milljóna dala í skaðabætur Gloria Steinem er látin Annað barn á leiðinni hjá Balta og Sunnevu Er hægt að kaupa hamingju fyrir íslenskar krónur? Greindu frá dánarmeini Tim Curry Eydís Elfa og Óli Gunnar eiga von á öðru barni Kampavínsdrykkja í óvissuferð leiddi til óvæntra bónorða Ný stikla varpar frekara ljósi á Harry Potter Anthony Karl og Eva selja hæð í Hlíðunum Foreldrar eigi alls ekki að vera vinir barna sinna Héldu eina glæsilegustu skírnarveislu sumarsins Þórdís segir skilið við Flekaskil Menningarmýs máluðu bæinn rauðan Sjá meira
Fyrsta stiklan úr Íslandsstórvirki Nolan mætt á netið Fyrsta myndefnið úr Ódysseifskviðu, næsta stórvirki leikstjórans Christopher Nolan er mætt á netið í fyrstu stiklu myndarinnar. Myndin var að hluta tekin upp hér á landi síðasta sumar þegar fréttir bárust ótt og títt af stórstjörnum í miðbæ Reykjavíkur. Horfa má á stikluna neðst í fréttinni. 22. desember 2025 15:29