Símarnir í frí í skólum Reykja­víkur frá haustinu

Í fréttatilkynningu þess efnis frá Reykjavíkurborg segir að borgarstjórn hafi samþykkt að fela skóla- og frístundasviði að innleiða símafrí í grunnskólum Reykjavíkur haustið 2026.

Snjallsímar mikilvægir en spurningar hafi vaknað 

„Með símafríi er átt við að nemendur noti ekki farsíma eða sambærileg snjalltæki á skólatíma, þar með talið í frímínútum og hádegishléum, nema með sérstöku leyfi starfsfólks eða vegna skilgreindra undantekninga. Skólarnir þurfa að hafa viðeigandi aðstöðu og skýrt verklag til að geyma síma á öruggan hátt frá upphafi til loka skóladags, en hver skóli mótar sér reglur um útfærslu þess.“

Lagt sé til að áhrif símafrís verði metin með skipulegum hætti í samstarfi við háskólasamfélagið á tveggja ára tímabili. Við matið verði meðal annars horft til námsárangurs, líðanar nemenda og starfsumhverfis kennara og annars starfsfólks.

Notkun snjallsíma sé stór þáttur í daglegu lífi barna og ungmenna en mikilvægar spurningar hafi vaknað um áhrif símanotkunar á skólastarf, einbeitingu, samskipti nemenda og líðan þeirra.

Mikilvægur áfangi

Haft er eftir Hildi Björnsdóttur borgarstjóra að símafríið sé mikilvægur áfangi. 

„Skólinn á að vera griðastaður þar sem börnin geta einbeitt sér að námi, þjálfað félagsfærni sína og tekið virkan þátt í skólasamfélaginu án stöðugs utanaðkomandi áreitis frá snjalltækjum,” segir Hildur. „Símafrí í grunnskólum snýst fyrst og fremst um að skapa börnum betra rými til að læra, leika og eiga samskipti sín á milli. Við viljum byggja ákvarðanir á þekkingu og því verður fylgst vel með áhrifum þessarar breytingar á líðan nemenda, námsárangur og starfsumhverfi skólanna. Markmiðið er ekki að hafna tækninni heldur að skapa heilbrigt umhverfi sem styður við velferð barna og farsælt skólastarf.“

Netið magni upp neteinelti

Menntamálaráðuneytið hafi birt drög að reglugerð um símafrí í grunnskólum í samráðsgátt stjórnvalda 10. júní síðastliðinn og lagt sé upp með að innleiðing borgarinnar verði í samræmi við áform ráðuneytisins. 

Mennta-, vísinda- og menningarmálastofnun Sameinuðu þjóðanna, UNESCO, fjalli um notkun tækni í skólastarfi í alþjóðlegri menntamálaskýrslu frá 2023. Þar sé lögð áhersla á að tækni eigi aðeins að nota í kennslu þegar hún styðji með skýrum hætti við námsmarkmið og námsárangur. Tækni geti verið gagnlegt verkfæri, en óhófleg notkun eða á ófullnægjandi hátt geti haft neikvæð áhrif. Þá hafi UNESCO bent á að nettengd tæki geti magnað upp neteinelti í skólaumhverfinu og samfélagsmiðlanotkun haft áhrif á líðan og sjálfsmynd barna og ungmenna.

Snúist fyrst og fremst um velferð

Loks segir að símafrí í skólum snúist fyrst og fremst um velferð barna, til dæmis að skapa raunveruleg tækifæri til samskipta og samveru, enda byggi félagsfærni á þjálfun og daglegum samskiptum. Þá megi nefna að reynsla íslenskra skóla bendi til þess að takmörkun símanotkunar geti bætt skólabrag.

„Í tillögu meirihlutaflokkanna í borginni er tekið fram að reglur um símanotkun eigi að taka mið af velferð barna, tilgangur reglnanna þurfi að vera skýr og þær settar á í samráði við nemendur, foreldra og starfsfólk. Gera þurfi ráð fyrir málefnalegum undantekningum, svo sem vegna fötlunar, heilsufars eða námsþarfa auk þess sem horfi þurfi til afþreyingargildis síma og tryggja fjölbreytta afþreygingu, einkum fyrir nemendur á unglingastigi. Betri aðstaða til samveru, spila, útileikja og íþróttaiðkunar geti stuðlað að aukinni þátttöku, samveru og félagsfærni.“