Töfra­máttur skapandi reiknings­skila hjá meirihluta Framsóknar- og Sjálf­stæðis­flokks í Hafnar­firði

Við afgreiðslu ársreiknings fyrir árið 2024 sagði oddviti Viðreisnar í Hafnarfirði að það væri þriðja árið í röð sem meirihluti Framsóknar- og Sjálfstæðisflokks skilaði bænum í halla. Hann sagði einnig að uppsafnaður halli á kjörtímabilinu væri að lágmarki rúmir fimm milljarðar en þegar leiðrétt væri fyrir sölu á byggingarrétti þá væri uppsafnaður halli raunverulega tæpir 10 milljarðar. Sjálfstæðisflokkur og Framsókn beittu því töframætti skapandi reikningsskila af fullum þunga að hans mati. Svo mörg voru þau orð. Þess vegna kom það nokkuð á óvart að sami maður tilkynnti það í gær að hann hefði ákveðið að kjósa Sjálfstæðisflokkinn með sérstakri vísan til ábyrgrar fjármálastjórnunar. Hér birtist okkur alveg ný tegund af stefnufestu, sem jafnvel gleggstu menn gætu átt erfitt með að skilja til fulls. 

Það er hins vegar hægt að taka undir flest sem Oddviti Viðreisnar hefur sagt um fjármálastjórn meirihluta Framsóknar- og Sjálfstæðisflokks á kjörtímabilinu þar til tónninn breyttist nú undir lok kjörtímabilsins af einhverjum ástæðum. Fyrri orð oddvitans eiga nefnilega jafn vel við í dag og fyrir ári síðan. 

Rekstrarniðurstaðan dapurleg fyrir meirihluta Framsóknar- og Sjálfstæðisflokks 

Rekstur bæjarins er ekki sjálfbær og það staðfestir ársreikningur fyrir árið 2025. Bærinn er rekinn með umtalsverðum halla því sameiginlegar tekjur bæjarins standa ekki undir hefðbundnum rekstrarútgjöldum. A-hluti bæjarsjóðs er rekinn með tæplega 1,2 milljarða halla þrátt fyrir að tekjur af útsvari og fasteignaskatti séu tæpum 1,5 milljarði hærri en áætlanir gerðu ráð fyrir. Fyrir meirihluta Framsóknar- og Sjálfstæðisflokks, sem hefur stært sig af traustri fjármálastjórn, er það dapurleg niðurstaða en staðfestir viðvörunarorð Samfylkingarinnar allt kjörtímabilið. 

Skuldir hækkað um 24 milljarða á fjórum árum

Til þess að mæta þessari stöðu og brúa bilið eru ný lán tekin og skuldir bæjarins hækka verulega á milli ára, raunar hvergi meira á höfuðborgarsvæðinu. Heildarskuldir og skuldbindingar Hafnarfjarðarbæjar hafa hækkað úr rúmum 46 milljörðum króna í tæpa 68 milljarða á síðustu fjórum árum. Skuldir bæjarins hafa því hækkað um heila 24 milljarða króna á þeim tíma og skuldir á hvern íbúa vaxið úr rúmlega 1,5 milljón í rúmar 2 milljónir á kjörtímabilinu og eru þær hæstu á höfuðborgarsvæðinu. Það er áfellisdómur yfir fjármálastjórn Framsóknar- og Sjálfstæðisflokks.

Veltufé frá rekstri langt undir viðmiðum og einskiptistekjur klikka 

Allar helstu lykiltölur ársreikningsins tala sínu máli. Veltufé frá rekstri á síðasta ári stendur ekki undir nema um 30% af afborgunum lána. Þessi staða hringir viðvörunarbjöllum og verður að taka föstum tökum.

Skýringar fulltrúa Framsóknar- og Sjálfstæðisflokks á versnandi stöðu valda einnig áhyggjum. Þeir segja eina meginástæðuna fyrir verri afkomu þá að ekki hafi tekist að selja nægilega margar lóðir á nógu háu verði eins og áformað var. Áætlanagerð sem byggir á einskiptistekjum er ekki skynsamleg og jafnaðarmenn hafa varað við henni. 

Stórar skuldbindingar utan efnahagsreiknings

Meirihluti Framsóknar- og Sjálfstæðisflokks setur líka kíkinn fyrir blinda augað því hann kýs að líta algjörlega framhjá þeirri staðreynd að stórar skuldbindingar upp á milljarða króna standa utan efnahagsreiknings og hafa því ekki áhrif á niðurstöðu ársreiknings en munu sannarlega hafa fjárhagsleg áhrif á rekstur og framkvæmdagetu bæjarins til framtíðar. Hér er um að ræða skuldbindingar vegna nýbyggingar Tækniskóla Íslands í Hafnarfirði, en þar ber bærinn fjárhagslega ábyrgð á útvegun byggingarhæfrar lóðar og með stofnframlagi í verkefnið og aðeins lítill hluti þeirrar skuldbindingar upp á um 5 milljarða hefur verið inntur af hendi. 

Afleiðingar frjálshyggjuævintýris Framsóknar- og Sjálfstæðisflokks bíða úrlausnar nýrrar bæjarstjórnar

Þá verður ekki litið framhjá því að nýrrar bæjarstjórnar bíður að leysa úr stórkostlegum rekstrarmistökum Framsóknar- og Sjálfstæðisflokks frá síðustu aldamótum. Þar er um að ræða frjálshyggjutilraun flokkanna sem fólst í því að fá einkaaðila til að byggja og eiga skólahúsnæði í bænum og leigja þau af þeim. Á leigutímanum hafa himinháar fjárhæðir verið greiddar í leigu til einkaaðila en nú er komið að skuldadögum þar sem leigutímanum er að ljúka í Áslandsskóla og leikskólunum Tjarnarási og Hörðuvöllum og samningaviðræður við eiganda mannvirkjanna hafa ekki leitt til niðurstöðu. Ljóst er að það bíður nýrrar bæjarstjórnar að leysa úr þessum erfiða hnút og greiða úr afleiðingum einkaframkvæmdarævintýris og frjálshyggjutilraunar Framsóknar- og Sjálfstæðisflokksins frá síðustu aldamótum. 

Raunsæi og hreinskilni í stað innihaldslausrar glansmyndar 

Fyrir liggur að ný bæjarstjórn mun fá í fangið mörg þung og erfið mál þar sem núverandi meirihluta hafa verið mislagðar hendur. Tryggja verður fjárhagslegan stöðugleika, skapa framtíðarsýn og festu í rekstrinum á sama tíma og farið er í nauðsynleg og aðkallandi uppbyggingarverkefni. Samfylkingin er tilbúin til þess að leiða það verkefni á næsta kjörtímabili. Kjósendur geta treyst því að við munum ekki beita töframætti skapandi reikningsskila í fjármálum bæjarins. Við munum ekki bera á borð glansmynd án innihalds þegar við ræðum fjárhagsuppgjör bæjarins. Við ætlum að nálgast þessi mál af raunsæi og hreinskilni gagnvart bæjarbúum um leið og við tökum á rekstrinum af festu og ábyrgð. Eina raunhæfa leiðin til þess að tryggja breytingar í rekstri Hafnarfjarðar á næsta kjörtímabili er að kjósa Samfylkinguna í kosningunum á laugardaginn. 

XS-Sterkari saman 

 Höfundur er bæjarfulltrúi og skipar 3. sætið á lista Samfylkingarinnar í Hafnarfirði.