PCOS verður PMOS: Fjölblöðrueggjastokkaheilkenni ei meir Hólmfríður Gísladóttir skrifar 13. maí 2026 08:45 Talið er að ein af hverjum átta til tíu konum sé með PCOS, margar án þess að vita það. Getty Hópur sérfræðinga hefur ákveðið að það sem áður var kallað „polycystic ovary syndrome“ verði hér eftir kallað „polyendocrine metabolic ovarian syndrome“. Heilkennið, sem margar konur kannast við, verður þannig hér eftir PMOS í stað PCOS. Tilkynnt var um breytinguna í grein í tímaritinu Lancet en hún er sögð niðurstaða margra ára samráðs. Nýja nafnið þykir réttara, segja sérfræðingar, þar sem ekki er um neinar eiginlegar „blöðrur“ (e. cysts) að ræða. Leiða má líkur að því að finna þurfi nýtt íslenskt heiti á heilkennið í kjölfarið en hingað til hefur verið talað um „fjölblöðrueggjastokkaheilkenni“. Ástæðan fyrir þeirri nafngift er talin sú að rannasakendur hafi upphaflega tekið eftir blöðrum (e. cysts) í eggjastokkunum en „blöðrurnar“ eru ekki eiginlegar blöðrur heldur sekkir sem innihalda egg. Einkenni PMOS eru meðal annars mjög óreglulegar blæðingar, mikill hárvöxtur á líkamanum og stundum hárlos, og sú staðreynd að umræddir sekkir hætta stundum að þroskast og losa þannig ekkert egg. Orsök einkennanna er hormónaójafnvægi og offramleiðsla testosteróns, sem meðal annars má rekja til mikils magns insúlíns í blóðinu. PMOS er í raun innkirtlasjúkdómur, sem erfist oft kynslóða á milli. Vonir standa til að nýja heitið muni leiða til aukins skilnings og bættra meðferða en PMOS getur meðal annars valdið ófrjósemi og dregið úr lífsgæðum. Meðal meðferða eru lífstílsbreytingar, lyf á borð við Metformin og hormónagetnaðarvarnir til að koma reglu á tíðahringinn og draga úr hárvexti. Heilbrigðismál Heilsa Kvenheilsa Mest lesið Endalaust þvaður gæti fælt kjósendur frá Innlent Innbroti í apótek lauk með glæfraakstri yfir göngubrú Innlent Synda milli Eyja og Íslands til minningar um Bríeti Irmu Innlent Ekið á upplýsingafulltrúa sem var að fara að missa vinnuna Innlent Breyttu verklagi eftir ábendingar Hvals: „Bagalegt að íslenskum sjómönnum sé stefnt í hættu“ Innlent Guðlaugur segir Þorgerði á hröðum flótta Innlent Hundur hefur fundist dauður við Langjökul Innlent Þriggja bíla árekstur á Reykjanesbraut Innlent „Alltaf litið á þetta sem eitthvað sem bráðamóttakan gerir“ Innlent Vesturbæjarlaug opnar dyrnar á ný Innlent Fleiri fréttir Dauðsföllum fjölgaði um tugi prósenta í hitabylgjunni Ný þungunarrofslög taka gildi í Færeyjum Afhjúpa alþjóðlegt net manna sem byrla og brjóta gegn konum Trump sparkar í bandamenn í aðdraganda Nató-fundar í Ankara Fyrrum Ólympíufari ákærður fyrir að skemma laugina við Lincoln-minnismerkið Gary Glitter ákærður fyrir kynferðisbrot eina ferðina enn Að minnsta kosti átján látnir eftir umfangsmiklar árásir „Antonio hefur með eigin augum séð byggingar hrynja“ Páfagarður bannfærir alla presta og fylgjendur bræðralagsins Ellefu ára drengur lést eftir að hafa vaknað með leðurblöku á andlitinu Verða líklega bannfærðir eftir vígslu gegn vilja páfa Þrettán látnir hið minnsta eftir stóra drónaárás Rússa Paradís Kushner ógn við aðildarviðræður Albaníu og ESB Klifu á topp Empire State-byggingarinnar Þýska landsliðið spegli land stöðnunar Eldur braust út í fjölbýlishúsi og nokkrir eru látnir Mótmælendur í Suður-Afríku krefjast brottflutnings innflytjenda Úkraínumenn kaupa sextán Gripen E frá Svíþjóð Dæmdur í fangelsi fyrir að hrella fyrrverandi kærustu Börn sem fæðast í Bandaríkjunum áfram talin bandarísk Mega banna trans konum að stunda keppnisíþróttir Úkraínskur auðkýfingur særðist í sprengjutilræði í Mónakó Reiðin magnast í Venesúela Sjötti lést af sárum sínum á sjúkrahúsi Fimm sagðir látnir í skotárás nærri Hamborg Hafi komið líki stúlkunnar fyrir í ferðatösku Hátt í milljón sótt um dvalarleyfi á Spáni Sammælast um að bera klæði á vopnin Yfir þúsund látnir í hitabylgjunni í Evrópu og hitamet falla víða Rúmlega þrjátíu bjargað úr rústunum en tugþúsunda enn saknað Sjá meira
Tilkynnt var um breytinguna í grein í tímaritinu Lancet en hún er sögð niðurstaða margra ára samráðs. Nýja nafnið þykir réttara, segja sérfræðingar, þar sem ekki er um neinar eiginlegar „blöðrur“ (e. cysts) að ræða. Leiða má líkur að því að finna þurfi nýtt íslenskt heiti á heilkennið í kjölfarið en hingað til hefur verið talað um „fjölblöðrueggjastokkaheilkenni“. Ástæðan fyrir þeirri nafngift er talin sú að rannasakendur hafi upphaflega tekið eftir blöðrum (e. cysts) í eggjastokkunum en „blöðrurnar“ eru ekki eiginlegar blöðrur heldur sekkir sem innihalda egg. Einkenni PMOS eru meðal annars mjög óreglulegar blæðingar, mikill hárvöxtur á líkamanum og stundum hárlos, og sú staðreynd að umræddir sekkir hætta stundum að þroskast og losa þannig ekkert egg. Orsök einkennanna er hormónaójafnvægi og offramleiðsla testosteróns, sem meðal annars má rekja til mikils magns insúlíns í blóðinu. PMOS er í raun innkirtlasjúkdómur, sem erfist oft kynslóða á milli. Vonir standa til að nýja heitið muni leiða til aukins skilnings og bættra meðferða en PMOS getur meðal annars valdið ófrjósemi og dregið úr lífsgæðum. Meðal meðferða eru lífstílsbreytingar, lyf á borð við Metformin og hormónagetnaðarvarnir til að koma reglu á tíðahringinn og draga úr hárvexti.
Heilbrigðismál Heilsa Kvenheilsa Mest lesið Endalaust þvaður gæti fælt kjósendur frá Innlent Innbroti í apótek lauk með glæfraakstri yfir göngubrú Innlent Synda milli Eyja og Íslands til minningar um Bríeti Irmu Innlent Ekið á upplýsingafulltrúa sem var að fara að missa vinnuna Innlent Breyttu verklagi eftir ábendingar Hvals: „Bagalegt að íslenskum sjómönnum sé stefnt í hættu“ Innlent Guðlaugur segir Þorgerði á hröðum flótta Innlent Hundur hefur fundist dauður við Langjökul Innlent Þriggja bíla árekstur á Reykjanesbraut Innlent „Alltaf litið á þetta sem eitthvað sem bráðamóttakan gerir“ Innlent Vesturbæjarlaug opnar dyrnar á ný Innlent Fleiri fréttir Dauðsföllum fjölgaði um tugi prósenta í hitabylgjunni Ný þungunarrofslög taka gildi í Færeyjum Afhjúpa alþjóðlegt net manna sem byrla og brjóta gegn konum Trump sparkar í bandamenn í aðdraganda Nató-fundar í Ankara Fyrrum Ólympíufari ákærður fyrir að skemma laugina við Lincoln-minnismerkið Gary Glitter ákærður fyrir kynferðisbrot eina ferðina enn Að minnsta kosti átján látnir eftir umfangsmiklar árásir „Antonio hefur með eigin augum séð byggingar hrynja“ Páfagarður bannfærir alla presta og fylgjendur bræðralagsins Ellefu ára drengur lést eftir að hafa vaknað með leðurblöku á andlitinu Verða líklega bannfærðir eftir vígslu gegn vilja páfa Þrettán látnir hið minnsta eftir stóra drónaárás Rússa Paradís Kushner ógn við aðildarviðræður Albaníu og ESB Klifu á topp Empire State-byggingarinnar Þýska landsliðið spegli land stöðnunar Eldur braust út í fjölbýlishúsi og nokkrir eru látnir Mótmælendur í Suður-Afríku krefjast brottflutnings innflytjenda Úkraínumenn kaupa sextán Gripen E frá Svíþjóð Dæmdur í fangelsi fyrir að hrella fyrrverandi kærustu Börn sem fæðast í Bandaríkjunum áfram talin bandarísk Mega banna trans konum að stunda keppnisíþróttir Úkraínskur auðkýfingur særðist í sprengjutilræði í Mónakó Reiðin magnast í Venesúela Sjötti lést af sárum sínum á sjúkrahúsi Fimm sagðir látnir í skotárás nærri Hamborg Hafi komið líki stúlkunnar fyrir í ferðatösku Hátt í milljón sótt um dvalarleyfi á Spáni Sammælast um að bera klæði á vopnin Yfir þúsund látnir í hitabylgjunni í Evrópu og hitamet falla víða Rúmlega þrjátíu bjargað úr rústunum en tugþúsunda enn saknað Sjá meira
Breyttu verklagi eftir ábendingar Hvals: „Bagalegt að íslenskum sjómönnum sé stefnt í hættu“ Innlent
Breyttu verklagi eftir ábendingar Hvals: „Bagalegt að íslenskum sjómönnum sé stefnt í hættu“ Innlent