Erlent

„Leyni­leg á­róðurs­her­ferð“ fyrir opnum tjöldum

Samúel Karl Ólason skrifar
Donald Trump yngri á Grænlandi í fyrra.
Donald Trump yngri á Grænlandi í fyrra. EPA/EMIL STACH

Þrír Bandaríkjamenn með tengsl við Donald Trump, forseta Bandaríkjanna, voru í fyrra sagðir undir eftirliti dönsku leyniþjónustunnar. Voru þeir sakaðir um að eiga í eins konar leynilegri áróðursherferð í Grænlandi og leggja grunninn að mögulegri yfirtöku Bandaríkjanna á eyjunni, eins og Trump hefur ítrekað talað um.

Danska ríkisútvarpið sagði mennina ferðast reglulega til Grænlands og reyna að auka stuðning þar í landi við yfirtöku Bandaríkjanna. Mennirnir héldu einnig út lista yfir Grænlendinga sem þóttu vinvættir Bandaríkjunum.

DR nafngreindi mennina aldrei en þeir segjast alls ekki hafa reynt að fara huldu höfði. Í samtali við New York Times viðurkenna tveir þeirra að frétt DR, sem leiddi til þess að ríkisstjórn Danmerkur kallaði sendiherra Bandaríkjanna þar í landi á teppið, fjallaði líklega um þá.

Einn mannanna heitir Drew Horn en hann er fyrrverandi sérsveitarmaður sem hefur opinberað ætlanir um að byggja stærðarinnar gagnaver á Grænlandi og keyra það á enn óbyggðri vatnaflsvirkjun, þó ráðamenn þar hafi sagt að hann hafi ekki verið í neinum samskiptum við þá.

Annar heitir Thomas Dans en sá hefur ráðlagt Trump á sviði norðurslóða og hefur skipulagt ferðir fyrir Trump-liða til Grænlands. Meðal annars skipulagði hann umdeilda ferð Donalds Trump yngri til Grænlands í fyrra.

Sjá einnig: Sagðir hafa greitt heimilis­lausum til að þykjast vera stuðnings­menn Trumps

Þriðji maðurinn sem hefur verið að tala máli Trumps á Grænlandi er Chris Cox. Hann er stofnandi samtaka sem kallast „Mótorhjólamenn fyrir Trump“. Hann er einnig meðlimur í opinberu ráði Bandaríkjanna um öryggi heimalandsins en meðlimir þess ráðleggja Hvíta húsinu í öryggismálum.

Fjallað var um hann í 60 mínútum í fyrra en þá sagðist hann vera á ferðinni um Grænland með því markmiði að eignast vini.

Cox bregður fyrir í umfjölluninni hér að neðan, eftir rúmar sex mínútur. Þar sést hann segja grænlenskum manni að hann sé í leit að vinum.

Hafa fjárfest á Grænlandi

Í grein Times segir að mennirnir þrír hafi alls ekki farið leynt með aðgerðir sínar á Grænlandi. Þeir hafi allir talað opinberlega um það að bæta hagsmuni Bandaríkjanna þar, bæði í viðtölum við fjölmiðla og á samfélagsmiðlum, bæði með þeirra eigin færslum og í færslum annarra.

Mennirnir eru einnig að reyna að bæta eigin hagsmuni en það á einnig við þó nokkra menn úr innsta hring Trumps.

Ronald Lauder, auðjöfurinn sem talinn er hafa kveikt á áhuga Trumps á Grænlandi, hefur fjárfest í fyrirtækjum þar og það hefur Howar Lutnick, viðskiptaráðherra, einnig gert.

Talsmenn Trumps í Hvíta húsinu vildu ekkert segja um það hvernig þremenningarnir og aðgerðir þeirra á Grænlandi tengjast ríkisstjórninni. Þess í stað var sendyfirlýsingu um að ríkisstjórn Trumps væri að vinna með Grænlandi ogNATO að samkomulagi sem myndi reynast „frábært fyrir Bandaríkin“.

Trump lét af opinberum hótunum sínum í garð Grænlendinga, Dana og annarra ríkja Evrópu sem standa með þeim, eftir að hann sagðist hafa gert einhverskonar samkomulag við Mark Rutte, framkvæmdastjóra NATO, sem átti að gefa Bandaríkjamönnum allt sem Trump sóttist eftir varðandi Grænland. Enn hefur ekki komið í ljós hvað þetta samkomulag á að hafa falið í sér.

Ráðamenn í Danmörku telja þó að Trump ágirnist enn Grænland.

Danskir miðlar sögðu frá því fyrr í mánuðinum að danskir hermenn hefðu verið sendir með sprengiefni og blóðbirgðir til Grænlands í janúar. Þá áttu þeir að sprengja flugbrautir í Nuuk og Kangerslussuaq, til að gera Bandaríkjamönnum erfiðara um vik með að senda hermenn til Grænlands, ef Trump reyndi að taka eyjuna með hervaldi.

Segjast ekki fela neitt

Í samtali við NYT segist Drew Horn hafa haft gaman af því að hvernig ríkisútvarp Danmerkur hefði teiknað upp aðgerðir hans á Grænlandi sem einhverskonar skuggaherferð. Hann sagðist alltaf hafa verið opinskár varðandi hvað hann væri að gera á Grænlandi.

Horn fór fyrst til Grænlands fyrir sjö árum, þegar hann var ráðgjafi hjá orkuráðuneyti Bandaríkjanna. Það var á fyrsta kjörtímabili Trumps og var Horn í leit að fjárfestingartækifærum í orku og námuvinnslu.

Þegar fyrsta kjörtímabili Trumps lauk fór Horn í einkageirann og stofnaði fyrirtækið GreenMet. Það fyrirtæki snýr að nýtingu svokallaðra sjaldgæfra málma, sem talið er að finna megi töluvert af á Grænlandi.

Sjá einnig: Af hverju langar Trump í Grænland?

Thomas Dans var nýverið skipaður formaður ráðs Bandaríkjanna um rannsóknir á norðurslóðum en það er ráð sem ráðleggur forsetanum og þinginu um málefni norðurslóða. Dans var í sama embætti á fyrra kjörtímabili Trumps.

Hann stofnaði nýverið samtök sem ætlað er að bæta samskipti Grænlands og Bandaríkjanna. Samtök þessi fengu grænlenskan múrara til að ferðast til Bandaríkjanna og aðstoða við kosningabaráttu Trumps og varð sá múrari einn mesti stuðningsmaður Trumps á Grænlandi, eða í það minnsta sá sýnilegasti.

Það var einnig Dans sem stakk upp á því að JD Vance, varaforseti Trumps, ferðaðist til Grænlands og fylgdist með vinsælli hundasleðakeppni þar. Að endingu heimsótti Vance þó eingöngu bandaríska herstöð á Grænlandi. Var það eftir að ljóst varð að Grænlendingar ætluðu að mótmæla Vance.

Dans er nú staddur í Danmörku, ef marka má síðu hans á X.


Tengdar fréttir

Ráðherra og þingforseti segja sig úr flokknum

Vivian Motzfeldt utanríkisráðherra og Kim Kielsen þingforseti Grænlands hafa sagt sig úr flokki sínum Siumut í mótmælaskyni eftir að formaður flokksins ákvað að ganga úr ríkisstjórnarsamstarfinu.

Segist ætla senda spítalaskip til Grænlands

Donald Trump Bandaríkjaforseti hefur tilkynnt á samfélagsmiðli sínum að hann ætli að senda spítalaskip til Grænlands. Dregið hefur úr hótunum hans undanfarnar vikur en forsætisráðherra Danmerkur telur hann enn girnast landið. Hún segist glöð með að búa í landi þar sem jafnt aðgengi er að heilbrigðiskerfinu.

Friðrik leggur land undir fót til að stappa stálinu í Grænlendinga

Opinber heimsókn Friðriks 10. Danakonungs til Grænlands hefst í dag, þegar konungurinn lendir í Nuuk klukkan 11.30. Hann mun meðal annars snæða hádegisverð og kvöldverð í húsi Hans Egede, sem er elsta hús landsins, og ræða við íbúa í menningarhúsinu Katuaq.

Telur Trump enn girnast Grænland

Mette Frederiksen, forsætisráðherra Danmerkur, telur að Donald Trump, forseti Bandaríkjanna, girnist enn Grænland, þó hann hafi dregið úr hótunum sínum um að taka eyjuna með valdi. Þessu var hún spurð að á öryggisráðstefnunni í München í gær og sagðist hún því miður telja að lítið hefði breyst hjá Trump.

Senda flaggskip breska flotans á norðurslóðir

Keir Starmer, forsætisráðherra Bretlands, ætlar að senda flugmóðurskipið HMS Prince of Wales og fylgiflota þess á norðurslóðir á þessu ári. Þetta tilkynnti ráðherrann á öryggisráðstefnunni í München í morgun og sagði hann ákvörðunina til marks um staðfestu Breta í að tryggja öryggi á Atlantshafinu.




Fleiri fréttir

Sjá meira


×