KK átti salinn - en tón­listin varð út­undan

KK sjötugur í Háskólabíói fimmtudaginn 26. mars 2026

Góðar fréttir og slæmar

En Kristján er hvorki ósnertanlegur né fullkominn, og þó að tónleikar hans í Háskólabíói á fimmtudagskvöldið – þar sem hann fagnaði sjötugsafmæli sínu fyrir fullu húsi – hafi almennt verið skemmtilegir, þá kröfðust þeir þess líka að áhorfendur lokuðu augunum (og stundum eyrunum) fyrir ýmsum annmörkum.

Góðu fréttirnar eru að það gerðist eitthvað í salnum sem var göllunum yfirsterkari. Það voru galdrar í gangi, en þeir komu úr allt annarri átt en maður bjóst við.

Hið takmarkaða Háskólabíó

Áður en ég sný mér að töfrunum ætla ég að ræða umgjörðina sjálfa. Háskólabíó er, eins og flestir tónlistarunnendur vita, takmarkað og oft á tíðum fjandsamlegt tónleikahús. Það er hannað fyrir hvíta tjaldið, ekki hvíta gítarleikarann, og hljómurinn bar þess skýrt merki um kvöldið.

Hljómsveit KK virtist aldrei ná ásættanlegu jafnvægi; hún var gjarnan hvell og skerandi í efri tíðninni, en á sama tíma skorti bassann kraft til að gefa þá hljómrænu dýpt og botn sem þessi tegund tónlistar kallar svo sterkt á. Án almennilegs bassahjóms virkaði heildarmyndin dálítið eins og spilað væri inni í stórri, tómri málmdós.

Listræn stöðnun

Óumdeilanlegt er að Kristján er fær lagasmiður þegar kemur að því að skapa grípandi línur. Hann á þessi stóru, melankólísku lög sem hafa skotið djúpum rótum í þjóðarsálinni. „Vegbúinn“, „Steiktur engill“ og „Kærleikur og tími“ eru lög sem eru dásamleg.

En tökum gömlu slagarana og nostalgíuna úr jöfnunni. Með því að rýna í hinn eiginlega tónlistarflutning kvöldsins, skapaði hann þá tilfinningu hjá mér persónulega að þetta væri tónlistarlegur einkabrandari, en ekki heilsteypt listaverk.

Stór hluti af spilamennskunni var listrænt staðnaður, hafði litla breidd og jaðraði við að vera innantóm, amerísk blús- og poppklisja.

KK og hljómsveit spiluðu á tíðum eins og þau væru mætt í stefnulausa djamm-sessjón í bílskúrnum heima, þar sem allir skemmta sér konunglega á sviðinu en enginn virðist bera listræna ábyrgð á því að brjóta upp takt, tempó eða hljómaferli. Einhæfnin var á köflum yfirþyrmandi.

Uppistandarinn KK

Það sem gerði kvöldið raunverulega skemmtilegt var nefnilega ekki tónlistin. Nei, það sem bjargaði málunum var uppistandarinn Kristján.

Hann hélt Háskólabíói algjörlega í hendi sér á milli laga. Sögurnar hans, hlýjan og óaðfinnanleg tímasetning brandaranna, og síðast en ekki síst það hve hann var óhræddur við að gera grín að sjálfum sér, minnti miklu meira á skólaðan atvinnugrínista en gítarleikara af gamla skólanum. Fólk bókstaflega veltist um af hlátri.

Þetta sjarmerandi andrúmsloft varð enn meira kósí þegar gestir kvöldsins stigu á svið. Á einum tímapunkti lék Kristján með gömlu hljómsveitinni sinni, KK bandi. Systir hans, Ellen Kristjánsdóttir, kom fram og ljáði lögunum þennan gegnsæja, angurværa blæ sem einkennir frábæra rödd hennar. Bríet mætti sömuleiðis á svæðið.

En hápunkturinn, eða öllu heldur augnablikið sem negldi tónleikana, var þegar dóttir KK tók hljóðnemann. Með mikilli einlægni og húmor lýsti hún uppvextinum með pabba sínum. Samkvæmt henni var hann skrýtni pabbinn í hverfinu, alltaf fullur af lífsgleði og ærslafengnum uppátækjum.

Á þessum tímapunkti breyttist viðburðurinn endanlega úr því að vera hefðbundnir tónleikar yfir í að vera stórfurðulegt en afskaplega fallegt og yndislegt ættarmót.

Hallærislegar gervigreindarmyndir

Sjónræna hlið tónleikanna vakti þó spurningar. Fyrir ofan sviðið voru sýndar gamlar ljósmyndir sem tengdust ferlinum, og það var út af fyrir sig ágætt. En þarna var líka að finna gervigreindarframkallaðar myndir sem voru svo yfirgengilega hallærislegar og illa gerðar að mann langaði mest til að halda fyrir augun.

Ein myndin sýndi endalausar raðir af hangandi gítörum, nákvæmlega eins og spægipylsur eða salami í sýningarglugga í ítalskri kjötverslun. Á annarri myndinni mátti sjá mann með hatt ganga á móti óraunverulegu, tölvugerðu landslagi. Gítarar uxu upp úr jörðinni eins og stökkbreyttir kaktusar undir risastóru, næstum sýrukenndu tungli.

Maður skilur að KK hafi viljað krydda tónleikana sjónrænt, en því miður heppnaðist það afar illa.

Ljóst er því að það var uppistandarinn sem bar kvöldið uppi; afmælisbarnið sigraði salinn með persónutöfrum, sjálfsháði og hlýju, á meðan bæði hljómburðurinn og listræna framkvæmdin drógu markvisst úr vægi laganna sjálfra.

Niðurstaða:

Kvöldið sannaði fyrst og fremst eitt: KK er jafnvel sterkari sviðsmaður en tónlistarmaður. Þótt tónlistin væri á köflum flöt og umgjörðin beinlínis vandræðaleg, hélt hann salnum samt í hendi sér með húmor, hlýju og þeirri tegund persónutöfra sem engin gervigreind getur búið til.